Chương 10: Dòng người lánh nạn trên thảo nguyên Đương Dương

1-100 Theo quyết định của Lưu Bị — thà bỏ qua cơ hội chiếm Kinh Châu để tránh đại quân Tào Tháo mà rút về Giang Lăng — chúng tôi bắt đầu cuộc hành trình tiến về phía Nam.

Quan Vũ và Gia Cát Lượng đã dẫn theo một nhóm binh sĩ và dân chúng đi trước một bước, hướng về Giang Hạ để cầu cứu viện binh từ Lưu Kỳ.

Dù đã lường trước, nhưng việc từ bỏ căn cứ và di chuyển toàn bộ lực lượng không hề là chuyện dễ dàng. Việc phóng hỏa thiêu rụi dinh quan Tân Dã tuy có gây hỗn loạn cho quân Tào, nhưng thực chất cũng chỉ giúp chúng tôi kéo dài thêm chút ít thời gian. Ai nấy đều nơm nớp lo sợ quân Tào có thể ập đến bất cứ lúc nào, khiến bầu không khí hành quân vô cùng căng thẳng.

Thêm vào đó, những lời đồn thổi bắt đầu lan truyền khắp Kinh Châu, làm lòng dân vốn đã hoang mang lại càng thêm bấn loạn:

"Chủ công (Lưu Biểu) đã băng hà, công tử Lưu Tông đã sớm dâng Kinh Châu cho Tào Tháo rồi."

"Chúng ta biết đi theo ai bây giờ?"

"- Hãy đi theo Tả tướng quân Lưu Bị! Ngài ấy là người nhân nghĩa, chắc chắn sẽ cưu mang chúng ta."

Tin tức về cái chết của Lưu Biểu — người vốn được dân Kinh Châu coi trọng như hoàng đế — cùng việc phe phái kế cận đầu hàng Tào Tháo đã đẩy bách tính vào cảnh lầm than.

Từng dòng người hỗn loạn bắt đầu đổ về phía Lưu Bị. Dù một vài tướng lĩnh lên tiếng phản đối, nhưng Lưu Bị vẫn kiên quyết không bỏ rơi họ, khẳng định rằng sẽ cùng bách tính đồng hành đến cùng.

Đoàn người cứ thế đông dần, chẳng mấy chốc đã lên tới hơn mười vạn. Quang cảnh mà tôi vốn chỉ thấy trên trang sách hay phim ảnh Tam Quốc nay đang hiện hữu ngay trước mắt.

Đó là một dải hành quân dài dằng dặc, nhưng tuyệt nhiên không có lấy một chút sinh khí. Mọi người lầm lũi bước đi trong im lặng, rệu rã nối đuôi nhau. Đâu đó vang lên tiếng khóc nức nở. Trong đoàn có rất nhiều người già và trẻ nhỏ, khiến tốc độ di chuyển chậm chạp đến sốt ruột.

Lưu Bị, dù cố tỏ ra vững vàng, nhưng trong mắt tôi, ngài đã gầy sọp đi trông thấy chỉ sau vài ngày.

Cũng phải thôi, Lưu Bị đã dành nửa đời người lang bạt, mấy phen mất đi cơ nghiệp. Nay vừa mới xây dựng được chút nền móng ở Kinh Châu lại phải từ bỏ, lại còn gánh vác trên vai sinh mạng của hàng vạn con người, áp lực ấy lớn đến nhường nào.

Trương Phi và Triệu Vân, những thuộc hạ thân tín nhất, cũng luôn giữ vẻ mặt đanh thép suốt dọc đường.

Khi đoàn quân đang lầm lũi tiến bước trong bầu không khí u ám, Lưu Bị bỗng dừng ngựa lại khi nhìn thấy một thứ gì đó.

"Đó là...?"

Ánh mắt Lưu Bị hướng về một sườn núi. Chính xác hơn là một ngôi mộ nằm trên đó.

"Thưa Chủ công, đó là lăng mộ của Lưu Kinh Châu (Lưu Biểu) ạ." Mi Phương, người đang đi bên cạnh hộ tống, lên tiếng.

"Phải, ta biết rồi." Lưu Bị trầm ngâm một lát rồi nói: "Dừng lại một chút, hãy ghé qua lăng mộ để bái biệt rồi hãy đi tiếp."

"Chủ công! Đường sá xa xôi, tình thế cấp bách, quân Tào có thể ập đến bất cứ lúc nào!"

"Ta biết rõ điều đó. Nhưng dù sao ngài ấy cũng từng là chủ nhân của Kinh Châu, ta không thể ra đi mà không giữ trọn đạo nghĩa cuối cùng. Một mai rời khỏi nơi này, chẳng biết bao giờ mới có ngày tương phùng..."

Mặc cho mọi người can ngăn, Lưu Bị vẫn xuống ngựa, tiến về phía lăng mộ Lưu Biểu. Tôi nhìn theo bóng lưng ngài, đôi vai ấy dường như đang trĩu nặng.

Đứng trước mộ, Lưu Bị cung kính quỳ xuống, dập đầu sát đất và bắt đầu khóc tế.

Tiếng khóc của ngài như mồi lửa, khiến hàng vạn bách tính từng là dân dưới trướng Lưu Biểu cũng không cầm được nước mắt, tiếng khóc than vang động một góc trời.

Việc Lưu Bị ghé thăm mộ Lưu Biểu trên đường chạy loạn là sự thật có ghi trong sử sách. Thế nhưng, đó là một màn kịch để lấy lòng dân, hay là sự tiếc thương chân thành của ngài, thì ngay cả hậu thế cũng vẫn còn tranh cãi.

Lúc này đây, Lưu Bị đang thực sự nghĩ gì? Ngay cả tôi cũng không tài nào thấu thị được.

Lưu Bị quỳ trước mộ Lưu Biểu, nước mắt tuôn rơi. Trong lòng ngài là sự đan xen của ngàn vạn cảm xúc.

Mối duyên nương nhờ Lưu Biểu đã kéo dài nhiều năm. Dù từng có lúc Lưu Biểu cảnh giác ngài, không nghe theo lời can gián của ngài, quan hệ không phải lúc nào cũng êm đẹp, nhưng không thể phủ nhận rằng nhờ có Lưu Biểu mà ngài mới bảo toàn được lực lượng đến ngày hôm nay.

Bất chợt, một ký ức hiện về trong tâm trí Lưu Bị.

Đó là một buổi yến tiệc mà Lưu Biểu mời ngài tham dự. Khi vào nhà vệ sinh, nhìn thấy cặp đùi mình đã tích đầy mỡ vì lâu ngày không cưỡi ngựa ra trận, ngài đã ngồi thụp xuống mà khóc nức nở.

Đó là nỗi xót xa cho chính mình (Bì nhục chi thán)[note96930] — một kẻ mang chí lớn nhưng công danh chưa thành, chỉ thấy thân thể rệu rã theo năm tháng.

Ngài đã từng muốn vùng dậy, nhưng sau sự kiện đó, mọi thứ vẫn chẳng khá khẩm hơn là bao. Ngài vẫn chưa lập được công trạng lẫy lừng, trái lại còn một lần nữa mất đi chỗ đứng, phải tháo chạy trong nhục nhã.

Hơn thế nữa, lần này còn có mười vạn bách tính đi theo. Ngài phải làm sao đây? Ngay cả khi đã khóc cạn nước mắt, gánh nặng ngàn cân ấy vẫn không hề vơi bớt.

Kết thúc buổi lễ, Lưu Bị mang theo trái tim nặng nề trở lại đoàn người. Trước mắt ngài là cánh đồng phủ kín bởi dân chúng đói khổ.

"Tiếp tục hành quân!"

Ngay khi Trương Phi và Triệu Vân vừa chắp tay nhận lệnh định xuất phát, bỗng có tiếng gọi:

"Quan nhân! Quan nhân ơi!"

Một người phụ nữ trẻ chừng hai mươi tuổi, ôm đứa con trai nhỏ khoảng năm tuổi trong lòng, lảo đảo tiến về phía Lưu Bị. Đứa bé khóc thét lên, đầu gối bị thương chảy máu vì vấp ngã.

"Dừng lại! Ai cho phép ngươi lại gần!" Mi Phương định ra tay ngăn cản, nhưng Lưu Bị đã xua tay.

"Được rồi. Có chuyện gì vậy?"

Người phụ nữ vừa khóc vừa nghẹn ngào:

"Thưa ngài, con trai tôi vấp ngã đau quá, nó nhất định không chịu đi tiếp nữa. Tôi thì đã kiệt sức, không còn đủ sức bế nó nữa rồi. Chồng tôi đã mất trong loạn lạc, giờ tôi chỉ còn mình nó là người thân duy nhất. Chúng mẹ con tôi phải làm sao đây?"

Người mẹ trẻ trông gầy gò, hốc hác, đôi mắt không còn chút sinh khí, dường như chính cô cũng đã cận kề giới hạn.

"Hà... thật là một tình cảnh nan giải..."

Lưu Bị mỉm cười chua chát, đôi mắt ngài ánh lên sự bối rối tột độ.

"Chủ công! Thần xin có lời mạo muội!" Mi Phương lại lên tiếng: "Chúng ta đang di chuyển quá chậm. Việc cấp bách nhất hiện nay là phải nhanh chóng chiếm giữ và bảo vệ thành Giang Lăng!"

"Ta đã bảo đừng nhắc lại chuyện đó nữa rồi mà. Họ đã tin tưởng đi theo ta, sao ta có thể làm ngơ cho được?"

"Bách tính thì đông nhưng binh sĩ lại ít. Trong tình cảnh này, nếu quân Tào tập kích, tất cả sẽ bị thảm sát! Chủ công, xin hãy quyết đoán!"

"Với ta, đưa họ đi cùng chính là đại nghĩa."

"Ngài phải bảo toàn được mạng sống thì mới thực hiện được đại nghĩa! Nhìn xem, chúng ta không thể nào đưa hết tất cả những người này đi được!"

Mi Phương đỏ mặt tía tai vì lo lắng, còn Lưu Bị vẫn chỉ lặp lại những lời đó với nụ cười buồn bã. Tuy nhiên, ngài bắt đầu nhìn quanh theo lời Mi Phương. Cảm giác như ngài đang lãng quên một điều gì đó cốt yếu.

Con người... Đúng rồi, là con người.

Những người đi theo ngài đang ở ngay đây.

Trương Phi, Triệu Vân, Trần Đáo, Giản Ung, Tôn Càn, Mi Trúc... Những người đã theo ngài qua bao thăng trầm, khổ cực mà chưa một lời than vãn.

Và cả Gia Cát Lượng, Từ Thứ, Y Tịch, Hướng Lãng, Trần Thanh... Dù là những người mới gia nhập, nhưng họ cũng đặt trọn niềm tin vào thế lực nhỏ bé của ngài.

Và bách tính. Dù đã quyết tâm cưu mang họ, nhưng đây là lần đầu tiên ngài thực sự nhìn sâu vào mắt họ.

Ai nấy đều hốc hác, nhưng trong mắt họ lấp lánh sự kỳ vọng và hy vọng. Hy vọng rằng Lưu Bị sẽ không bỏ rơi họ.

Họ đến từ mọi tầng lớp, mọi độ tuổi, nhưng có một điểm chung: họ đã từ bỏ tất cả nhà cửa, quê hương để đi theo ngài.

Lưu Bị quan sát từng người một.

Người mẹ ôm con nhỏ. Người thanh niên cõng cụ già. Những cặp vợ chồng dắt díu nhau.

Điểm chung duy nhất là họ không hề buông tay người thân của mình.

Nhìn một cậu bé chừng mười tuổi đang nắm chặt tay đứa em nhỏ hơn, nhìn về phía mình với ánh mắt đầy tin cậy, Lưu Bị chợt hiểu ra: Lý do ta có thể đi xa đến nhường này trong thời loạn lạc là gì? Không phải quyền lực, cũng chẳng phải địa vị. Chính là những con người cùng đồng hành này đây. Tại sao ta có thể quên đi điều đó? Ngay cả một đứa trẻ còn không buông tay người thân, sao ta có thể buông tay họ được?

Một nụ cười rạng rỡ nở trên môi Lưu Bị. Đó không phải nụ cười gượng ép, mà là nụ cười của sự giải thoát.

"Chủ công, thần xin nhắc lại một lần nữa..."

"Thôi đi!"

Lưu Bị quát lớn. Tiếng quát đầy uy lực khiến Mi Phương phải chùn bước.

"Tất cả sẽ cùng đi! Ta sẽ không bỏ rơi một người nào cả!"

"Chủ... Chủ công..."

"Muốn thành đại nghiệp phải lấy dân làm gốc. Nay người ta tìm đến nương nhờ ta, ta sao có thể nhẫn tâm vứt bỏ! Từ nay về sau, ai còn nói lời bỏ dân, ta sẽ chém đầu không tha!"

Mi Phương đỏ mặt lui lại phía sau. Bầu không khí lập tức thay đổi.

"Hà hà! Phải thế chứ, đó mới đúng là đại huynh của tôi!" Trương Phi cười lớn.

Triệu Vân chắp tay, cúi đầu sâu trước vị chủ nhân của mình, môi nở một nụ cười mãn nguyện.

"Ha ha ha! Để tôi xem nào. Tôi cũng biết chút về thảo dược, để tôi giúp mẹ con họ cho."

Từ Thứ mỉm cười nhân hậu, tiến về phía người phụ nữ.

"Tôi cũng sẽ giúp một tay!"

"A! Có Trần tiểu thư giúp thì còn gì bằng!"

Trần Thanh đỡ lấy đứa bé đang khóc, đưa vào lề đường ngồi xuống. Từ Thứ mở túi đồ, bắt đầu pha trộn các loại thảo dược.

"Nào! Mọi người cứ bình tĩnh, chúng tôi sẽ xem cho từng người một."

Dân chúng bị thương bắt đầu vây quanh tôi và Từ Thứ. Từ Thứ bốc thuốc, còn tôi thì giúp họ băng bó vết thương.

"Ngoan nào, sắp xong rồi."

Tôi vừa dỗ dành vừa băng bó đầu gối cho cậu bé. Người mẹ đứng bên cạnh không ngừng cúi đầu cảm ơn.

Vừa chăm sóc bệnh nhân, tôi vừa quan sát đoàn người hơn mười vạn đang tiến bước. Lưu Bị lúc này đã hiên ngang ngẩng cao đầu. Cha tôi, Trần Đáo, đang dẫn đầu đội hộ tống bảo vệ gia quyến của Lưu Bị.

Trương Phi đôn đốc binh sĩ, Triệu Vân ân cần thăm hỏi bách tính.

Nhiều binh sĩ cũng chủ động tiến đến giúp dân, người thì cõng trẻ nhỏ, người thì dìu người già.

"Phù! Xong cả rồi. Tiểu thư, chúng ta cũng dọn dẹp để đuổi kịp đoàn thôi." Từ Thứ vươn vai, vui vẻ nói.

"Vâng. Mà Từ quân sư này?"

"Tiểu thư cứ nói."

"Mẹ của ngài cũng đang đi cùng đoàn đúng không ạ?"

"Tất nhiên rồi. Tôi vốn là kẻ 'ích kỷ' mà, phải chăm lo cho người thân mình trước nhất chứ. Giờ chắc bà cụ đang ngồi xe ngựa đi phía trên kia rồi."

Vừa mới dốc lòng chăm sóc hàng chục dân nghèo xong lại tự nhận mình là kẻ "ích kỷ", Từ Thứ chính là người như vậy.

Tôi đã nhìn thấy rồi. Mẹ của Từ Thứ đang ngồi trong xe ngựa giữa dòng người lánh nạn.

Chỉ cần bảo vệ được mẹ của Từ Thứ, ngài ấy sẽ mãi mãi ở lại với thế lực của chúng ta.