Chương 76: Có lẽ.

Thời Hậu Tận Thế 76. Có lẽ.

76.

Bản ngã của con người được hình thành thông qua những lựa chọn.

Chính vì thế, khi rơi vào tình huống không thể tự mình quyết định, chúng ta dễ dàng cảm thấy bị đe dọa và trở nên bất lực.

"Tôi sẽ dẫn đường, cậu cứ thong thả đi theo sau nhé."

"Vâng..."

Dù người nói rằng sẽ đi theo con robot yêu cầu mình đi theo là tôi.

Thế nhưng, bàn tay khổng lồ của gã robot đang siết chặt lấy cửa chiếc Alexander như muốn ám chỉ rằng, nếu tôi không đi theo, gã sẽ nghiền nát nó ngay lập tức.

Hầu hết robot đều không thể làm hại con người. Nhưng quy luật nào cũng có ngoại lệ.

Ngay cả khi đó không phải là một robot an ninh được chế tạo để trấn áp tội phạm theo pháp luật vì sự ổn định của toàn xã hội.

Đại tiền đề "Không được gây hại cho nhân loại" vốn mang phạm vi quá rộng lớn, dẫn đến việc có quá nhiều kẽ hở để diễn giải tùy tiện và lạm dụng.

Đối với tôi, Alexander là vật bất ly thân để sinh tồn, nếu nó hư hỏng sẽ gây ra vấn đề chí mạng cho cuộc sống của tôi.

Nhưng nếu con robot kia tự diễn giải, hoặc người điều khiển nạp vào nó mệnh lệnh rằng:

"Chiếc xe trượt tuyết đó chỉ là một phương tiện di chuyển đơn thuần, việc làm hỏng cửa xe chẳng gây ra bất kỳ tổn hại nào cho con người cả." thì sao?

Đó rõ ràng là một sự mâu thuẫn. Đâu chỉ có thương tích về thể xác, mà thiệt hại về kinh tế hay tinh thần cũng là tổn hại cơ mà.

Thế nhưng, một con robot nhận mệnh lệnh như vậy sẽ không cảm thấy mâu thuẫn. Bởi trong nguyên tắc của robot còn có nội dung phải tuân theo mệnh lệnh của con người.

Thời đại tôi sống tuy chưa đến mức gọi là trí tuệ nhân tạo hoàn thiện, nhưng những con robot biết nghe và thực hiện mệnh lệnh ở mức độ nào đó đã được phổ biến đến tận tay dân thường, và những sự cố do "diễn giải sai lệch" như vậy vẫn thường xuyên xảy ra.

Tất nhiên, con người vốn là loài không bao giờ để yên cho những thứ đe dọa vị thế của mình, chắc hẳn họ đã không bỏ mặc lỗ hổng đó của robot cho đến tận bây giờ.

Nhưng vì đã nghe và thấy quá nhiều, tôi không tài nào đủ can đảm để dõng dạc nói với nó rằng mình không muốn đi.

"Phù— Đã lâu lắm rồi mới phải đi bộ trong thời tiết thế này đấy."

Tầm nhìn xa chưa đầy một mét, bão tuyết gào thét dữ dội đến mức ngay cả bóng của chính mình tôi cũng không nhìn thấy.

Trong thời tiết này, việc đi lại hay thậm chí là đứng vững cũng chẳng hề dễ dàng, nhưng may mắn là con robot khổng lồ đang đi phía trước chắn gió nên tôi cũng không thấy vất vả như tưởng tượng.

Tôi vừa lầm lũi đi theo con robot đã đổi màu cơ thể sang sắc cam rực rỡ như để nhắc tôi đừng để lạc mất nó, vừa chìm vào suy tư.

"... Chắc chắn không phải robot an ninh đâu nhỉ?"

Cho đến tận bây giờ, nó vẫn không hề tiết lộ mình là loại robot gì.

Dù tôi có hỏi, nó cũng chỉ cứng nhắc giới thiệu mình là một loại robot tầm thường nhan nhản khắp nơi.

"Chắc là vậy rồi ạ? Nhìn nó đáng yêu thế kia thì sao là robot an ninh được. Thân hình cũng thuộc dạng nhỏ nhắn nữa."

"Cái đó mà gọi là nhỏ nhắn á?"

Nếu một con robot to gấp đôi người bình thường mà còn gọi là nhỏ, thì robot lớn sẽ còn khổng lồ đến mức nào nữa?

À, sực nhớ lại lúc đi dọc theo đường ray trong nhà máy, tôi đã thấy vô số cánh tay robot đang lắp ráp những cỗ máy còn to hơn cả một tòa nhà.

Đúng là so với những thứ đó, con robot trước mặt này trông cũng nhỏ nhắn và đáng yêu thật.

"Mà bảo đáng yêu là sao chứ. Các cậu cũng đánh giá đối phương qua ngoại hình à?"

"Tất nhiên rồi ạ. Có biết bao nhiêu thông tin có thể suy luận được qua thị giác chứ. Chúng tôi chỉ không đưa ra những phán xét chủ quan rằng ngoại hình đó tốt hay xấu rồi bị lún sâu vào đó thôi, chứ việc quan sát là bắt buộc."

"Có vẻ như 'đáng yêu' không phải là một yếu tố chủ quan nhỉ?"

"Ê hế, ngày xửa ngày xưa có câu thế này: 'Dễ thương chính là chân lý!'. Thế nên robot như chúng tôi cũng có thể khen là đáng yêu chứ."

"Cậu đang nói cái quái gì vậy."

Khi ngắm nhìn một đối tượng để cảm nhận vẻ đẹp, chúng ta sẽ trở nên khách quan hơn.

Giống như trong âm nhạc nghe có vẻ tự do, vẫn luôn có những sự kết hợp âm thanh dễ chịu và những sự kết hợp chỉ mang lại cảm giác khó chịu.

Cảm giác nảy sinh khi nhìn vào một đối tượng bắt nguồn từ nhận thức thuần túy, không bị ràng buộc quá nhiều bởi luật nhân quả.

Xét theo khía cạnh đó, lời con robot nói cũng không hẳn là sai.

Dù không biết từ "đáng yêu" có thực sự phù hợp để làm một biểu đạt khách quan hay không... nhưng nếu nó có nghĩa là trông không giống một mối đe dọa, thì tôi có thể đồng ý phần nào.

Bởi ngoại trừ áp lực tỏa ra từ thân hình đồ sộ, thì đường nét của nó trông khá tròn trịa.

"Đứng cách xa khoảng 100 mét nhìn lại thì đúng là trông có vẻ vô hại thật."

Dù sao thì, nếu là robot an ninh, nó đã chẳng để tôi tự do như bây giờ... Tạm thời cứ tin là vậy đi.

"Đang tìm kiếm lại lộ trình."

Có vẻ như trận bão tuyết kinh hoàng gây ra hiện tượng trắng trời này cũng khiến ngay cả robot tân tiến cũng phải lạc đường.

Lúc thì nó bảo đi hướng này, lúc lại bảo đi hướng kia.

Xung quanh chỉ toàn là tuyết, vậy mà nó cứ đứng khựng lại rồi thay đổi hướng liên tục khiến tôi bắt đầu nghi ngờ về tình trạng của nó.

"Mà này, sao Mori-ssi lại sợ robot an ninh đến thế?"

Vì người dẫn đường bảo gần lắm mà lại bị lạc, nên hai kẻ đi sau như chúng tôi chỉ còn lại hai lựa chọn.

Một là run cầm cập vì lạnh, hai là tán gẫu dăm ba câu chuyện phiếm.

Có vẻ như con robot muốn tán gẫu với kẻ đang run rẩy vì lạnh là tôi hơn.

... Hình như từ sau khi chiếc drone ngừng hoạt động, cậu ta bắt đầu bắt chuyện thường xuyên hơn. Nhưng cảm giác này cũng không tệ.

"Robot an ninh à."

Trên khuôn mặt của robot— ý tôi là cái vòng tròn trên màn hình hiển thị— đầy rẫy những dấu chấm hỏi.

Cái đó nên gọi là đọc biểu cảm, hay là truyền đạt ý nghĩa qua ký tự đây?

Tôi vừa thấy buồn cười vừa mở lời.

"Thì rõ rành rành rồi còn gì. Từ trước đến nay tôi đã gây ra không ít chuyện đâu."

Thử liệt kê sơ qua những hành động của tôi khi lang thang trong thế giới này xem nào.

Xâm nhập trái phép và trộm cắp. Phá hoại công trình và xâm phạm thi thể.

Chỉ riêng bấy nhiêu thôi cũng đủ để xếp vào hàng tội phạm sừng sỏ rồi, thậm chí tôi còn gây ra một vụ nổ tại tòa Tháp, nơi có thể coi là quan trọng nhất trên Phương chu này.

Nếu chỉ xét thuần túy trên phương diện đúng sai, tôi có bị truy nã như tội phạm cấp một cũng chẳng có gì oan ức.

"Đó đâu phải là những việc Mori-ssi tự nguyện làm đâu."

"Cũng đúng."

Thế nhưng, nếu vì lý do đó mà bị robot lôi đi tống vào tù, hay bị xử tử thì chắc tôi sẽ uất ức đến chết mất.

Nếu còn người khác sống sót thì không nói, chứ ở một thành phố không còn một bóng người thế này, đào đâu ra cách hợp pháp để kiếm quần áo, thức ăn và chỗ ngủ cơ chứ.

"Dù vậy— việc tôi vi phạm pháp luật và đạo đức là sự thật không thể chối cãi, nên nếu được thì tôi vẫn không muốn chạm mặt chúng chút nào."

"Chắc chắn rồi. Các robot khác thì có thể thấu hiểu và bỏ qua, chứ mấy anh bạn robot an ninh đó thì có hơi cứng nhắc một chút."

Luật pháp của con người được tạo ra dựa trên tiền đề rằng con người có thể tương tác với nhau trong một xã hội đang vận hành bình thường.

Điều đó có nghĩa là khi các chức năng của thành phố hầu như đã ngừng trệ, và chỉ còn lại duy nhất một con người đang hít thở như hiện tại, thì luật pháp đã trở nên vô giá trị.

Tuy nhiên, robot an ninh thường ưu tiên việc áp dụng luật lệ hơn là tính nhân quả của sự việc.

Dù thế giới đã phát triển vượt bậc, và chúng cũng có trí tuệ để tự quan sát thế giới và phán đoán tình huống— nhưng khả năng cao là chúng vẫn sẽ nhìn tôi với ánh mắt không mấy thiện cảm.

"Lỡ như có robot an ninh xuất hiện định lôi tôi đi, cậu sẽ ngăn chúng lại chứ?"

"Tôi á?! Mấy anh bạn đó vừa đáng sợ vừa mạnh lắm đấy! Thân hình thì to lớn mà còn biết bắn súng nữa cơ!"

"... Trong những lúc thế này, chẳng lẽ cậu không nên nói mấy câu khách sáo kiểu như sẽ bảo vệ tôi sao?"

Tôi không định ép con robot phải hy sinh, nhưng tôi không ngờ cậu ta lại từ chối thẳng thừng với một lý do thực tế đến vậy.

Tôi cứ ngỡ chúng tôi là bạn thân cơ đấy. Hóa ra khi gặp hiểm nguy là cậu định bỏ mặc tôi mà chạy lấy người luôn à.

Cảm thấy có chút tủi thân, tôi cúi gầm mặt xuống, khiến con robot hốt hoảng khua tay múa chân.

"Tôi đâu có bảo là không giúp đâu! Nhưng tôi chỉ nghĩ rằng thay vì xông ra ngăn cản ngay lập tức, thì sau đó dùng lời lẽ để giải quyết sẽ tốt hơn thôi. Vả lại, một kẻ không có vũ trang như tôi thì làm được gì cơ chứ."

"Cậu không biết tấn công bằng điện hay gì đó đại loại vậy sao?"

"Không biết! Đâu phải robot nào cũng phóng được điện đâu. Với lại, cho dù có phóng được đi nữa, thì đối phương cũng là robot, làm sao mà có tác dụng được chứ! Nếu ai đó bảo Mori-ssi đi đấu tay đôi công bằng với một vận động viên thể thao thì anh có thắng nổi không?"

"Vận động viên à..."

Tôi tưởng tượng ra cảnh mình đứng trước một vận động viên. Ngay lúc này có một con robot khổng lồ ở trước mặt nên việc tưởng tượng lại càng dễ dàng hơn.

Bảo tôi đánh thắng một vận động viên đã rèn luyện thân thể cả đời sao?

Tôi nhìn xuống đôi bàn tay mình. Đôi bàn tay với làn da thô ráp trông không giống như được nuông chiều từ bé, nhưng cũng chẳng thể gọi là đã qua rèn luyện.

"Chắc chắn là không thắng nổi rồi."

Ngay cả khi đối phương cho tôi đánh trước một trăm cái, tôi cũng nhanh chóng đi đến kết luận là mình sẽ thua.

"Vậy còn hack thì sao? Cậu chẳng phải rất giỏi mấy cái đó sao?"

Khi đối đầu với một kẻ có năng lực xuất chúng, không nhất thiết phải đấu với họ bằng thứ mà họ giỏi nhất. Chẳng phải David cũng đã hạ gục Goliath bằng ná cao su thay vì đấu nắm đấm đó sao.

"Nếu đối phương đứng yên thì không nói, chứ làm thế với một con robot đang hoạt động bình thường thì tôi sẽ biến thành đống sắt vụn ngay lập tức đấy."

Nhưng có vẻ đây cũng không phải là một ý kiến hay.

Giống như con người không thể thắng thú dữ bằng sức mạnh nên đã chế tạo công cụ và đặt bẫy, thì trước một kẻ có tầm vóc áp đảo, mọi kỹ xảo đều trở nên vô nghĩa.

"Vậy thì chỉ còn cách cầu nguyện cho chúng đừng xuất hiện thôi."

"Mà— dù có cổ hủ thì cũng không đến mức hoàn toàn không thể nói chuyện được đâu, nên chắc sẽ ổn thôi mà. Có lẽ vậy."

Có lẽ vậy.

Đó là lời nói vừa ngọt ngào, vừa vô trách nhiệm nhất thế gian.

Một từ tương tự với nó chính là hy vọng.

Chúng tôi đã đi theo con robot khổng lồ một hồi lâu, nhưng tuyệt nhiên không thấy bóng dáng tòa nhà nào trông giống đồn cảnh sát cả.

Rõ ràng nó bảo gần lắm mà, còn phải đi bao lâu nữa đây?

Vừa xoa bóp bắp đùi bắt đầu cảm thấy đau nhức, tôi vừa định hỏi con robot xem còn bao xa nữa thì nó bỗng dừng lại.

"Cậu đứng đây là được rồi."

"Ở đây? Đây là bãi đất trống mà."

Nơi con robot dừng lại chẳng có gì cả. Không phải vì thời tiết nên không nhìn thấy, mà thực sự là một bãi đất trống không có bất kỳ công trình nào.

Chẳng lẽ nó bị hỏng rồi?

Đã lâu không được bảo trì, nên dù nó có hỏng hóc thì cũng chẳng có gì lạ.

Nhưng nếu một con robot hỏng lại dẫn tôi đến một nơi kỳ quái thế này thì đúng là rắc rối lớn. Bởi tôi không biết đường quay về.

"Đúng chỗ này không đấy? Cậu không đi nhầm chứ?"

Vì nghe bảo gần nên tôi còn chẳng mang theo ba lô. Nghĩa là trong trường hợp khẩn cấp, tôi thậm chí còn không thể dựng một ngôi nhà tuyết để trú ẩn.

Trong cơn hoảng loạn, tôi vỗ vỗ vào lưng con robot đang khom người xuống. Đó là khoảnh khắc nỗi sợ cái lạnh đã vượt qua nỗi sợ dành cho con robot.

Thế nhưng, mặc cho tôi có vỗ lưng hay không, con robot vẫn cúi thấp thân hình đồ sộ, lẳng lặng tìm kiếm thứ gì đó.

Rốt cuộc là nó đang tìm cái gì chứ? Ngay khi tôi vừa tiến lại gần một bước để nhìn đôi bàn tay đang sục sạo trong tuyết của nó.

Ầm ầm.

"Cái gì vậy?!"

Con robot xoay một thứ gì đó không nhìn thấy được, và rồi, bệ đỡ nơi tôi đang đứng bắt đầu lún sâu xuống dưới.