Chương 28: Sổ tay.
Đài Phát Thanh Thời Hậu Thế · PhatGus · 125 chương · ~23 phút đọc · Tạo 07/10/2026
Thời Hậu Tận Thế 28. Sổ tay.
Sổ tay.
Ngày xửa ngày xưa, con người đã tự mình làm ra mọi thứ.
Giống như cách tôi đã dựng một ngôi nhà bằng tuyết để có chỗ ngủ ấm áp vậy.
Chắc chắn đã từng có thời, khi cần món đồ gì đó, người ta sẽ tự tay đi thu thập nguyên liệu rồi tỉ mỉ chế tạo từng chút một.
Thế nhưng, con người - những kẻ muốn sống một cuộc đời tự do và sung túc hơn trong quỹ thời gian hữu hạn - lại coi công sức và thời gian đó là một sự lãng phí.
Vì thế, họ đã tạo ra công cụ. Để tiết kiệm thời gian và bảo tồn sức lực.
Có công cụ trong tay, cuộc sống của con người trở nên thong thả hơn trước.
Họ có thể suy nghĩ nhiều hơn, và tưởng tượng ra những công cụ ưu việt hơn nữa.
Nhân loại, những kẻ lười biếng nhưng lại chăm chỉ hơn bất cứ ai, đã sớm bắt đầu sáng tạo ra những thực thể thay thế mình làm mọi việc.
Họ tạo ra những thực thể biết tư duy, tự hoạt động theo vai trò của mình và gọi chúng là robot.
Đồng thời, họ cũng gọi đó là trí tuệ nhân tạo - thứ trí thông minh do con người tạo ra.
Giờ nghĩ lại, có lẽ chính từ lúc đó, nền văn minh nhân loại đã bắt đầu bước vào giai đoạn diệt vong.
"Từ lúc biết đây là nhà máy, tôi đã lờ mờ đoán ra rồi, quả nhiên ở đây chỉ toàn là robot thôi."
Những trí tuệ nhân tạo đầu tiên cũng giống như những công cụ sơ khai, chỉ dừng lại ở việc thực hiện trơn tru các mệnh lệnh được giao.
Đại loại như né tránh chướng ngại vật trước mắt, thay đổi vật dụng trên tay, hay phát ra âm thanh phù hợp với tình huống qua loa phóng thanh.
Nhưng lòng tham không dừng lại ở việc sai bảo lao động đơn thuần, nhân loại đã khiến trí tuệ nhân tạo có thể tự mình phát hiện và giải quyết vấn đề.
Máy móc bắt đầu tạo ra máy móc.
Điểm khác biệt là máy móc đã bắt đầu tự suy tính cấu trúc và sáng tạo. Giống hệt như nhân loại trong quá khứ.
"Nghe nói vào thời đại tôi sống, con người phần lớn đã bị thay thế bởi máy móc, nhưng ít nhất vẫn luôn có quản lý hay... người thiết kế ở bên cạnh. Có vẻ như ở đây, ngay cả những vai trò đó cũng bị máy móc chiếm lấy rồi."
Từ mặt đất lên đến tận trần nhà, vô số đường ray đan xen chằng chịt.
Giữa không gian tràn ngập đường ray cùng các loại cáp, đường ống và sắt thép chống đỡ, thứ duy nhất lọt vào tầm mắt chỉ toàn là robot.
Thậm chí còn thấy cảnh robot tạo ra robot, giống như cách con người sinh con đẻ cái vậy.
"Nếu có con người cùng làm việc ở đây, họ sẽ không bao giờ tạo ra một không gian thế này. Nào là lối di chuyển, nào là độ cao tầm với... Với cơ thể con người thì có biết bao nhiêu điểm bất tiện."
Tôi lững thững bước đi trên đường ray đã ngừng hoạt động và quan sát xung quanh.
Không gian được thiết kế cho máy móc chứ không phải con người nên vô cùng chật hẹp, chẳng hề tương xứng với kích thước đồ sộ của tòa nhà.
"Một không gian chỉ dành cho robot sử dụng, và chỉ hợp lý đối với robot."
Máy móc đã tạo ra thế giới của riêng chúng. Vì quá giống những đấng sáng tạo luôn theo đuổi sự hiệu quả, chúng đã tạo ra một không gian loại trừ chính đấng sáng tạo của mình.
Con người đã bị chính những thực thể do mình tạo ra cướp mất chỗ đứng.
"Vô vàn đường ống, dây cáp và cả khung thép nữa. Tôi chợt nghĩ, dưới con mắt của robot, nhà máy này có lẽ trông giống như một khu rừng."
Một khu rừng máy móc... nơi nguồn sống hiện hữu khắp nơi, không hề gây cản trở và có thể tận dụng bất cứ lúc nào cần thiết.
Tất nhiên robot không hề vừa làm vừa suy nghĩ chi li như vậy, nhưng điều đó vẫn khiến tôi trăn trở rất nhiều.
"Thật sự, giờ tôi đã hiểu tại sao một số người lại kịch liệt phản đối công nghệ đến vậy."
Luôn có những người cảnh giác với việc tạo ra những thực thể vượt xa con người cả về thể chất lẫn trí tuệ.
Nhưng phần lớn nhân loại đã bị mê hoặc bởi những thứ giải tỏa sự bất tiện trong cuộc sống, họ coi những người cảnh giác kia là kẻ lập dị và đón nhận sự phát triển của công nghệ.
Nhờ đó, con người đã có những khoảng thời gian tự do và hạnh phúc. Dù cho vai trò vốn có biến mất và bầu trời trở nên vẩn đục.
Nhưng giờ ngẫm lại, tôi thấy tất cả những điều đó chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự diệt vong của nhân loại.
"... Phó mặc mọi việc từ suy nghĩ đến chế tạo cho máy móc, phần lớn con người đã từ bỏ việc học hỏi."
Có thể tận hưởng một cuộc sống sung túc mà chẳng cần học hành hay làm lụng gì.
Khi đã coi đó là điều hiển nhiên, phần lớn nhân loại từ bỏ việc học và bắt đầu buông mình theo những bản năng nguyên thủy.
Tôi nhớ lại những loại máy móc đa dạng và phức tạp trong siêu thị.
Vô số thiết bị được tạo nên từ những linh kiện và mạch điện nhỏ đến mức mắt thường không thấy được.
Trong thời đại này, liệu có bao nhiêu người có thể tự tay chế tạo hay sửa chữa chúng?
Con người, vốn có thể tự mình đạt được và sáng tạo nên nhiều thứ, nay lại bị bức tường mang tên "sự sung túc" ngăn trở, để rồi dần trở nên vô dụng.
Và chẳng có ai dạy rằng phải học hỏi đa dạng.
Dù biết phải chuẩn bị cho thời đại này... nhưng họ đã không đối mặt.
"Có lẽ ngày tận thế đã luôn ở bên cạnh chúng ta từ rất lâu rồi."
Cả thể xác, trí tuệ lẫn công nghệ.
Kẻ đầu tiên tạo ra thực thể vượt ngoài tầm kiểm soát của con người... rốt cuộc đã nghĩ gì và mong đợi một tương lai thế nào khi làm ra nó?
Trong một xã hội ngu muội như thế, tiếng nói của những người tỉnh táo từng cảnh báo về ngày tận thế đã đi đâu hết rồi?
[Biết đâu bất ngờ, bên trong lại có người còn sống thì sao.]
"Cảm ơn lời lạc quan của bạn nhé. Nhưng tiếc là bên trong chẳng có ai cả. Chỉ có máy móc, máy móc, và lại là máy móc thôi."
Cầm đèn pin đi dọc theo những đường ray dài, leo lên thang hay trèo lên những cỗ máy khổng lồ.
Dù đã vào trong nhà máy, tôi vẫn không quên bổn phận của một kẻ lãng du mà đi khắp nơi, nhưng chẳng có gì đặc biệt lọt vào mắt xanh cả.
"Nhưng có lẽ vì đây không phải nơi dành cho con người, nên không có xác chết hay... những thứ kinh khủng đại loại vậy, điểm này cũng tốt."
Nơi đây không có vết máu, không có côn trùng, cũng chẳng có xác chết.
Cứ như thể thế giới của robot và thế giới của con người đã được phân định rạch ròi.
"Nhưng mà, rõ ràng đây là nơi cách xa cái chết nhất trong số những nơi tôi từng ghé qua, vậy mà chẳng hiểu sao lại thấy ớn lạnh thế này."
Chỉ là đi lại trên đường ray, len lỏi giữa những cỗ máy đã ngừng hoạt động, vậy mà sao thỉnh thoảng sống lưng lại nổi gai ốc?
Tiếng gió thổi vốn dĩ bình thường giờ lại khiến tôi giật mình thon thót như con thỏ đế. Vì đây là nơi lạ lẫm sao?
Hay là vì dáng vẻ của những cỗ máy đã hoàn thành vai trò rồi dừng lại vĩnh viễn kia gợi nhắc đến cái chết một cách kỳ lạ?
"Dù vậy... nếu chỉ xét tốt hay xấu, thì đây vẫn là một không gian tốt."
Bên trong tuy có hơi bừa bộn nhưng không đến mức không có chỗ đặt chân.
Trên đường ray hay bên cạnh những đường ống lớn đều có chỗ để ngủ tránh gió.
Nghĩ đến việc mới hai ngày trước còn chẳng có chỗ ngủ mà phải tự dựng nhà bằng tuyết, thế này là quá đội ơn rồi.
"Dù rất muốn đi sâu vào bên trong thêm chút nữa... nhưng muộn rồi và tôi cũng mệt, nên hôm nay hạ trại ở đây thôi."
Bên ngoài tuyết đang rơi, và dù là ở trong nhà, nếu không có đèn pin thì cũng tối đến mức không nhìn thấy nổi bàn tay mình.
Không gian quá rộng lớn, đường ray lại phức tạp, nối liền qua nhiều tòa nhà, nên nếu muốn thám hiểm tử tế chắc phải vừa đi vừa vẽ bản đồ mất.
Trong đêm tối thế này, lại còn đang kiệt sức vì thức trắng hai đêm liền, làm vậy quả thực quá sức.
"Liệu có thể nhóm lửa hay bật lò sưởi không nhỉ? Trông chúng có vẻ đã ngừng hoạt động từ lâu rồi, nhưng không biết có dầu thừa hay... pin gì đó bị ảnh hưởng rồi nổ bùm một cái không?"
Tôi đặt túi xách xuống sau một đường ống lớn giúp chắn gió lùa vào từ cánh cửa mở toang hay những kẽ hở trên trần nhà.
Sau một hồi đắn đo, tôi lấy đèn cồn ra và cẩn thận châm lửa.
Dù biết không nên làm những việc có thể gây nguy hiểm đến tính mạng... nhưng tôi đang rất cần lửa để đun nước nóng đổ đầy bình, cũng như để sưởi ấm cơ thể đang đóng băng này.
Gió bên ngoài thổi quá mạnh, với chiếc đèn nhỏ thế này thì khó mà giữ được ngọn lửa cho đến khi nước sôi.
"Hừm hừm, may mà vẫn an toàn."
May mắn là việc nhóm lửa không gây ra vụ nổ nào.
Đề phòng bất trắc, tôi đã chạy biến ra xa ngay khi vừa châm lửa, giờ thấy hơi quê quê.
"Đặt hộp đồ ăn tối lên đây... rồi phải đi xúc ít tuyết về làm nước mới được."
Lương thực đã xong, tiếp theo là nước uống. Tôi cầm xẻng đi ra ngoài.
Chẳng cần đi đâu xa, tôi xúc một ôm tuyết sạch ngay lối vào rồi mang trở lại bên trong.
"Nghe nói khi sinh tồn ở những nơi hẻo lánh như đảo hoang, vấn đề lớn nhất là nguồn nước hạn hẹp. Ở đây chỉ cần có chỗ nhóm lửa là khỏi lo về nước, thích thật đấy."
Tôi vừa lẩm bẩm vừa đi về phía đống lửa.
"... Ơ kìa. Cái gì đây?"
Đang rón rén bước đi vì sợ làm đổ tuyết, chân tôi chợt chạm phải một vật thể lạ.
Đó là một cuốn sổ tay sờn cũ, hoàn toàn không ăn nhập với không gian đầy rẫy máy móc này.
"Có phải người đến đây trước mình đã đánh rơi không nhỉ?"
Âu cũng là cái duyên. Tôi nhặt cuốn sổ lên, cho tuyết vào cốc, rồi vừa ăn đồ hộp đã chín vừa bắt đầu đọc.
Tự tiện đọc một cuốn sổ chắc chắn chứa đựng những chuyện riêng tư khiến tôi hơi thấy có lỗi, nhưng biết đâu trong này lại có thông tin quan trọng về thế giới này thì sao.
"Hừm..."
Tôi nằm bò ra sàn, lật giở từng trang giấy.
Dù mở cuốn sổ với chút kỳ vọng, nhưng đáng tiếc là chẳng có nội dung nào thực sự ý nghĩa.
Chủ nhân cuốn sổ là một người đàn ông độc thân bình thường.
Anh ta kể rằng sau khi gia đình, bạn bè và nhiều người khác qua đời, anh ta cũng quyết định rời bỏ quê hương.
Có vẻ là một người khá tỉ mỉ nên anh ta đã ghi chép lại lượng lương thực và nước uống theo từng ngày.
Ngoài chuyện đó ra thì không có gì giúp ích được cho tôi cả.
"Thiên đường sao."
Nội dung duy nhất khiến tôi chú ý nằm ở trang cuối cùng của cuốn sổ.
Ở đó, một dòng chữ lớn màu đỏ viết rằng phải đi về phía Thiên đường.
Hướng về Thiên đường.
Hướng về Lạc viên.
Đến đó, ta sẽ được cứu rỗi.
Thoát khỏi thực tại đau khổ và nhọc nhằn này.
Để tận hưởng sự tự do thực sự.
"... Có vẻ như ở thành phố tiếp theo có điều gì đó đặc biệt thật rồi."
Trên trang giấy tràn ngập tiếng gọi Thiên đường ấy, có hình vẽ một cây cột màu đen cao vút tận trời xanh.
Cây cột đen mà dù trông vẫn còn xa xôi, nhưng dường như đã gần hơn một chút.

Giữ khẩu khí thanh khiết — không văn tục, không phá chính trị.
Nhập môn