Chương 21: 5. Định luật Janet

Tập 2 Mùa thu năm 2003 [25 tuổi] Câu chuyện quay trở lại ngày đầu tiên của đợt thực tập ngoại khoa gan.

Buổi sáng, tôi kiến tập tại phòng khám ngoại trú của Tachibana-sensei, sau đó ăn trưa cùng Kojima-sensei.

Trong lúc di chuyển từ nhà ăn đến phòng mổ, tôi đã được Kojima-sensei giảng giải sơ lược về ca phẫu thuật hôm nay.

Bệnh nhân là một người đàn ông bảy mươi lăm tuổi, chẩn đoán 'Ung thư gan di căn', phương pháp phẫu thuật là 'Cắt thùy phải gan', tức là cắt bỏ phần bên phải của lá gan. Bác sĩ phẫu thuật chính là Umino-sensei, một người dày dạn kinh nghiệm. Người phụ mổ là Iida-sensei, một bác sĩ trẻ tiên phong và cũng là giáo viên hướng dẫn của tôi. Tuổi của hai người lần lượt là cuối độ tuổi năm mươi và đầu độ tuổi ba mươi.

Tôi thấy hơi lạ khi cô ấy lại cho tôi biết cả tuổi của các bác sĩ. Lý do cho việc đó thì sau này tôi mới hiểu.

Tôi chia tay cô ấy ở cửa phòng thay đồ nam nữ, thay bộ đồ mổ rồi bước ra một không gian được gọi là sảnh phòng mổ.

Có tổng cộng mười một phòng mổ. Dọc theo hai bên sảnh phòng mổ, vốn cũng là một hành lang rộng, là những cánh cửa tự động bằng kim loại của các phòng mổ xếp thành hàng. Giữa mỗi cánh cửa tự động là một hệ thống bồn rửa tay bằng kim loại, nơi các bác sĩ phẫu thuật và người phụ mổ rửa tay trước khi bước vào phòng mổ và khoác lên mình chiếc áo choàng vô trùng.

Khi tôi bước vào phòng mổ được chỉ định, quá trình gây mê đã hoàn tất, bác sĩ gây mê đang dùng băng dính cố định ống nội khí quản được cắm vào miệng bệnh nhân. Để không cản trở ca mổ, tôi lùi lại ba bước tính từ chân bệnh nhân đang nằm trên bàn mổ. Có một chiếc bục đứng dành cho người kiến tập được đặt ở góc phòng, tôi mang nó ra và bước lên, tầm nhìn lập tức trở nên rõ ràng hơn.

Vùng bụng của bệnh nhân đang chìm trong giấc ngủ gây mê được sát trùng bằng cồn i-ốt, sau đó một tấm khăn mổ được phủ lên trên. Tấm khăn có một lỗ hình vuông, để lộ vùng bụng của bệnh nhân đã nhuốm màu nâu của i-ốt.

Những lời mà một bác sĩ ngoại khoa từng nói trong đợt thực tập trước vang vọng trong tâm trí tôi.

'Dù phẫu thuật cho ai đi chăng nữa, một khi đã phủ khăn mổ lên thì mọi thứ đều giống như thường lệ.'

Nghe nói dù bệnh nhân có là ai, sau khi phủ khăn mổ, mọi tạp niệm sẽ tan biến, giúp bác sĩ bước vào ca mổ với tâm thế bình ổn như mọi khi.

"Xin nhờ mọi người."

Bác sĩ phẫu thuật chính Umino-sensei đặt dao mổ lên vùng lõm dưới xương ức của bệnh nhân, rạch một đường thẳng tắp hướng về phía rốn. Ngay trước rốn, đường rạch cong ra ngoài và kéo dài về phía lưng. Bác sĩ phụ mổ Iida-sensei đứng đối diện với người mổ chính, dùng gạc ấn vào vết rạch để thấm máu.

Đường rạch hình chữ J này dài gấp đôi so với các ca phẫu thuật ổ bụng thông thường. Gan là cơ quan lớn nhất trong cơ thể người, nên vết thương để bộc lộ nó cũng phải lớn tương ứng.

Sau khi rạch da xong, họ tiếp tục dùng dao mổ điện để cắt qua lớp cơ dưới da.

Khi Iida-sensei dùng banh phẫu thuật để mở rộng trường mổ, lá gan màu nâu sẫm lộ ra. Trái ngược với nó, dạ dày và ruột được bao phủ bởi lớp phúc mạc và mỡ bán trong suốt.

Hai người họ âm thầm tiến hành ca phẫu thuật. Không gian vô cùng tĩnh lặng.

Nhiều bác sĩ thường bắt đầu tán gẫu ngay khi bệnh nhân vừa chìm vào giấc ngủ gây mê. Dù được cho là để thư giãn, nhưng cũng có những bác sĩ mải mê nói chuyện đến mức bị các bác sĩ gây mê lão làng nhắc nhở. Có vẻ như trong lúc mổ, các cuộc trò chuyện thường rôm rả hơn bình thường.

Thế nhưng, giữa hai người họ lại chẳng có lấy một lời trao đổi.

Từ chiếc máy nghe nhạc mini đặt sát tường, bản 'Bolero' của Mr. Children đang vang lên. Đó là album tôi thường nghe hồi mới vào trường. Tôi hay nghe nó bằng máy CD Walkman khi dạo bước trên bãi bồi ven sông Futakotamagawa, nên khung cảnh lúc đó lại hiện về trong tâm trí tôi.

Iida-sensei nâng lá gan lên. Umino-sensei dùng kéo phẫu thuật cắt mở mạc treo ruột. Họ xác định tĩnh mạch cửa và động mạch gan lộ ra từ đó, rồi luồn dải băng đánh dấu qua chúng. Nghe nói việc dùng kẹp khóa chặt những mạch máu này có thể giúp giảm lượng máu mất trong quá trình phẫu thuật.

Sau đó, Umino-sensei tiếp tục xác định các mạch máu chính, lặp đi lặp lại quá trình thắt và cắt... Mọi thứ diễn ra quá đỗi đều đặn khiến tôi dần cảm thấy buồn ngủ.

Tôi lắc đầu.

Tôi nhớ lại cuộc hội ngộ với Simone ngày hôm qua. Simone sau bốn năm không gặp thực sự rất xinh đẹp.

Suốt bốn năm qua, tôi luôn sống trong nỗi khiếp sợ trước ánh mắt lạnh lẽo của cô ấy. Nhưng giờ đây, tôi lại mang một cảm xúc hoàn toàn khác.

Hồi còn là Mamiya, tôi không còn cách nào khác ngoài việc kìm nén cảm xúc của mình. Bởi vì tâm hồn cậu ấy là nam giới... nhưng tâm hồn của Simone lại là nữ giới. Vì vậy, về mặt hình thức, việc yêu đương là điều hoàn toàn có thể.

Mặt khác, tôi chỉ là một sinh viên bình thường, còn cô ấy đang hoạt động trên vũ đài thế giới. Không chỉ xinh đẹp, cô ấy còn thừa hưởng trí thông minh từ Mamiya, lại vô cùng tài giỏi trong công việc, xét ra thì chẳng có điểm nào xứng đôi với tôi cả.

Ở khóe mắt, con mèo bắt đầu cựa quậy. Tôi cảm thấy tự giễu bản thân.

Thêm vào đó, tôi còn đang bị một con mèo kỳ lạ bám đuôi. Tốt nhất là đừng ôm ấp những ảo tưởng viển vông...

Hướng mắt về phía bàn mổ, quá trình cắt gan bằng dao mổ điện vẫn đang tiếp diễn. Tiến độ vô cùng chậm chạp, giống hệt như đang trườn bò về phía trước vậy. Có vẻ như các mạch máu đan xen chằng chịt như bãi mìn, khiến họ cứ phải liên tục cắt rồi lại thắt.

Được nửa chừng, đôi tay của Umino-sensei bắt đầu run rẩy thấy rõ. Iida-sensei lầm bầm.

"Thầy ơi, lượng máu chảy ra đang nhiều lên rồi đấy."

"Tôi biết."

Umino-sensei lắc đầu. Máu lan rộng khắp trường mổ, che khuất cả bề mặt gan. Đôi tay run rẩy khiến việc thắt mạch bị chậm trễ, dẫn đến tình trạng chảy máu không thể kiểm soát.

"Thầy ơi, chỗ này để em khâu cho."

Iida-sensei thay ông siết chỉ. Động tác của anh mượt mà và nhanh nhẹn hơn Umino-sensei rất nhiều. Chẳng mấy chốc, máu đã rút khỏi trường mổ, để lộ lá gan.

"Lượng máu mất là 1600 ml."

Y tá vòng ngoài thông báo. Họ tính tổng lượng máu mất dựa trên lượng máu hút được bằng máy và trọng lượng của những miếng gạc thấm máu. Con số lớn đến mức khiến tôi giật mình.

Iida-sensei cất tiếng gọi y tá.

"Bắt đầu truyền máu tự thân ngay lập tức đi."

Máu tự thân là máu được lấy từ chính bệnh nhân từ trước. Việc sử dụng máu của chính mình giúp hạn chế các biến chứng liên quan đến truyền máu, nhưng mặt khác, phải mất một tuần để lượng máu phục hồi, và thời gian bảo quản máu đã lấy chỉ là năm tuần, nên lượng máu có thể dự trữ là có hạn.

"Chúng ta đã lấy được bao nhiêu ml máu tự thân vậy?"

Umino-sensei quay sang hỏi Kojima-sensei đang đứng vòng ngoài.

"1000 ml ạ."

Kojima-sensei trả lời bằng một giọng đều đều.

"Ồ, cố gắng phết nhỉ."

Umino-sensei cười, nhưng Kojima-sensei và Iida-sensei thì hoàn toàn không cười. Đến nước này thì ngay cả một kẻ ngoài cuộc như tôi cũng nhận ra bầu không khí đang trở nên căng thẳng.

Sau đó, Iida-sensei liên tục ngăn cản và khắc phục những sai sót của Umino-sensei, dần dần quyền chủ động đã chuyển sang tay Iida-sensei.

"Thế này thì chẳng biết ai mới là bác sĩ mổ chính nữa."

Umino-sensei nở nụ cười gượng gạo. Iida-sensei đáp lại bằng một giọng điệu phẳng lặng.

"Số ca bệnh nhân bị chảy máu lại sau phẫu thuật do thầy Umino thực hiện đang tăng lên. Em đã nhận được chỉ thị từ Giáo sư là phải hỗ trợ thầy thật sát sao."

Sự im lặng bao trùm. Bầu không khí vô cùng khó xử. Tuy nhiên, kể từ khi Iida-sensei nắm quyền chủ động, tiến trình ca mổ rõ ràng đã trơn tru hơn hẳn. Có vẻ như phong độ của Umino-sensei thực sự đang rất tệ.

Ca phẫu thuật kết thúc, bệnh nhân được đưa về phòng bệnh khi đồng hồ đã điểm gần hai mươi mốt giờ.

Vào cuối ca mổ, y tá thông báo "Tổng lượng máu mất là 4000 ml". Tôi bàng hoàng trước con số khổng lồ ấy. Thật là một thế giới khắc nghiệt...

Trong phòng thay đồ, tôi cởi bộ đồ mổ và ném nó vào chiếc giỏ đựng đồ giặt khổng lồ. Đồ mổ của bệnh viện đại học cái nào cũng rách rưới như giẻ lau. Tôi luôn thắc mắc sao họ không thay mới định kỳ...

Vừa bước ra khỏi phòng thay đồ, tôi đã thấy Kojima-sensei đứng đó. Ánh mắt cô ấy hướng về phía sau lưng tôi. Tôi ngoái lại và giật mình khi thấy Iida-sensei đã tháo khẩu trang đang đứng đó. Tôi hoàn toàn không nhận ra.

Kojima-sensei cúi đầu.

"Thầy vất vả rồi ạ. Xin lỗi thầy, em đã nhờ từ một tuần trước rồi, nhưng việc quản lý sau phẫu thuật hôm nay trăm sự nhờ thầy ạ."

"Ừ, tất nhiên là tôi nhớ chứ. Chúc cô đi chơi vui vẻ nhé. Hôm nay hai người định đi đâu?"

"Vẫn là Ginza như mọi khi ạ. Vì đối phương làm việc ở Marunouchi mà." Kojima-sensei mỉm cười rạng rỡ.

"Vậy em xin phép về trước ạ."

Kojima-sensei cúi chào rồi chạy lóc cóc rời đi. Iida-sensei nhìn theo bóng lưng cô ấy và lầm bầm.

"Bác sĩ ngoại khoa thì cũng là con người mà. Phải có thời gian cho bản thân để còn tính chuyện tương lai chứ. Cô ấy sắp kết hôn rồi..." Anh chợt im bặt.

"Ây da, tôi lại lỡ lời rồi. Chà, chuyện là vậy đấy."

Tôi cười gượng. Chỉ đi hẹn hò với vị hôn phu thôi mà cũng phải xin phép trước cả tuần sao...

Iida-sensei nhìn đồng hồ và nói.

"Cậu về được rồi đấy. Đáng lẽ sinh viên được về từ mười bảy giờ rồi cơ mà."

"À ừm... nếu được, em cũng muốn kiến tập quá trình quản lý sau phẫu thuật ạ."

Anh ấy tròn mắt ngạc nhiên.

"À, tất nhiên là được rồi. Vậy chúng ta đi thôi."

Chúng tôi rảo bước hướng về khu nội trú của Bệnh viện Đại học Tokyo. Khu nội trú cao mười lăm tầng, với tổng sức chứa khoảng chín trăm giường bệnh. Dù vậy, số lượng thang máy lại khá ít và nổi tiếng là bắt người ta phải chờ đợi mòn mỏi.

Khi đứng ở sảnh thang máy, tôi thấy một trong bốn chiếc thang máy nằm ở góc ngoài cùng đã bị treo biển cấm sử dụng. Bên cạnh đó là một viên cảnh sát đang đứng gác.

Tôi nhấn nút gọi thang rồi lên tiếng.

"Hỏng mất một thang máy thế này thì kẹt thật... Bình thường đã phải chờ lâu rồi."

"Chuyện đó à..." Iida-sensei đưa ngón tay gãi má.

"Không phải hỏng đâu. Hiện tại chiếc thang máy đó được dành riêng cho tầng mười bốn đấy."

"Vậy sao ạ..."

Tôi cạn lời. Bọn họ định đổ bao nhiêu công sức và tiền bạc chỉ vì một mình Charles đây...

Đúng như dự đoán, thang máy mãi không chịu xuống. Tôi quay sang nhìn Iida-sensei. Anh đang ngước nhìn bảng hiển thị số tầng. Anh có sống mũi cao thẳng, đôi mắt hẹp và sắc sảo. Bên ngoài bộ đồ mổ, anh khoác một chiếc áo blouse trắng và đội một chiếc mũ phẫu thuật bằng vải.

Anh nhìn tôi và hỏi.

"Cậu nghĩ sao về ca phẫu thuật hôm nay?"

Tôi suy nghĩ một chút rồi trả lời.

"Lượng máu chảy ra nhiều hơn hẳn so với các ca phẫu thuật của khoa khác... nên em thấy rất khắc nghiệt ạ."

"Đúng vậy. Tôi cũng nghĩ thế." Anh nở một nụ cười lạnh nhạt.

"Nhưng ca mổ hôm nay chảy máu quá nhiều rồi. Nếu là Tachibana-sensei thì chắc lượng máu mất chưa tới một nửa đâu."

Tôi tròn mắt ngạc nhiên.

"Tùy thuộc vào người mổ mà kết quả khác biệt đến vậy sao ạ?"

Anh gật đầu với vẻ mặt tỉnh bơ.

"Đương nhiên rồi. Thật ra thì hồi tôi còn là bác sĩ nội trú, Umino-sensei cũng là một tay dao cừ khôi lắm..."

Anh chợt im bặt. Cuối cùng thang máy cũng xuống, chúng tôi bước vào trong buồng thang.

Tôi nhấn nút tầng ba rồi nói.

"Việc lượng máu mất thay đổi lớn tùy thuộc vào bác sĩ phẫu thuật, đứng từ góc độ của bệnh nhân thì có lẽ sẽ rất đáng sợ đấy ạ."

"Chà, đành chịu thôi. Ở thế giới nào mà chẳng có sự chênh lệch về năng lực, và phẫu thuật cũng không phải là ngoại lệ."

Sự chênh lệch năng lực lại ảnh hưởng trực tiếp đến lượng máu mất... nghe cứ như đang ở trên chiến trường vậy.

Cửa mở, chúng tôi bước ra khỏi thang máy. Quả nhiên vẫn có một viên cảnh sát đứng gác ở góc hành lang.

Chúng tôi tiến về phía phòng ICU, nơi bệnh nhân sau phẫu thuật được chuyển đến. Đã qua giờ tắt đèn lúc hai mươi mốt giờ, nên đèn ngoài hành lang đã được hạ sáng. Trái lại, bên trong ICU, ánh đèn huỳnh quang vẫn chiếu rọi rực rỡ xuống các giường bệnh. Tình trạng bệnh nhân đã ổn định, khiến tôi thở phào nhẹ nhõm.

Chúng tôi ghé vào phòng trực của y tá cùng tầng để viết hồ sơ phẫu thuật. Iida-sensei đăng nhập vào máy tính. Ngoài hai chúng tôi ra thì không thấy nhân viên nào khác.

Iida-sensei vừa gõ bàn phím vừa nói.

"Chuyện này chỉ nói ở đây thôi nhé... Umino-sensei sắp đến giới hạn tuổi tác rồi. Dạo này tay thầy ấy run dữ lắm, người đứng xem như tôi cũng thấy bất an... Đã đến lúc thầy ấy nên cân nhắc chuyện 'đặt dao mổ xuống', tức là giải nghệ rồi. Nhưng có vẻ thầy ấy vẫn chưa đưa ra được quyết định. Chắc là khi nhìn thấy những bác sĩ dù đã lớn tuổi nhưng tay nghề không hề sa sút như Giáo sư Kamizuki, thầy ấy lại nghĩ mình vẫn còn làm được." Anh thở dài.

"Đối với bác sĩ ngoại khoa, phẫu thuật giống như trụ cột cuộc đời vậy. Nên chắc chắn là ai cũng sợ phải đặt dao mổ xuống."

"Trụ cột cuộc đời ạ?"

Iida-sensei gật đầu.

"Dù có phiền muộn hay trăn trở gì đi nữa, chỉ cần bước vào ca mổ một lúc là mọi thứ sẽ tan biến hết. Cảm giác như nút reset được nhấn, và mình lại trở về đúng vị trí quen thuộc... Rồi đến khi nhận ra, phẫu thuật đã trở thành trung tâm của cuộc sống. Thế nên tôi mới gọi nó là 'trụ cột cuộc đời'."

"Kojima-sensei cũng từng nói những điều tương tự ạ."

"Chà, trường hợp của cô ấy thì... nếu không phẫu thuật chắc cô ấy sẽ bốc hỏa mất."

Tôi khẽ cười. Iida-sensei ngước nhìn lên trần nhà.

"Lại lỡ lời nữa rồi. Chắc là tôi mệt quá."

Anh tháo chiếc mũ phẫu thuật ra rồi vò đầu bứt tai. Mái tóc khá dài của anh được gẩy lai màu sáng. Tôi bất giác nhìn chằm chằm vào mái tóc đó.

Như sực nhớ ra, anh lại đội chiếc mũ phẫu thuật lên.

"Màu tóc này của tôi giữ từ hồi sinh viên đấy. Lúc mới vào làm, tôi bị nhắc nhở phải nhuộm đen lại, nhưng tôi cứ ngoan cố để vậy. Thế là Giáo sư Kamizuki bảo 'Không cần nhuộm lại đâu, cứ đội mũ phẫu thuật suốt đi'. Từ đó trở đi tôi lúc nào cũng đội mũ phẫu thuật. Để cho hợp tông, tôi luôn mặc đồ mổ, rồi khoác thêm áo blouse trắng bên ngoài.

Năm nay tôi cũng ba mươi lăm tuổi rồi, nhuộm đen lại cũng chẳng sao. Nhưng càng lớn tuổi thì trách nhiệm càng nhiều, tự do thì ngày một ít đi... Nếu đến cả tóc cũng nhuộm đen nốt, tôi có cảm giác như mình sẽ đánh mất chính mình vậy." Anh cười nhạt.

"Quay lại chuyện lúc nãy nhé. Cậu vẫn còn trẻ nên chắc nghĩ chuyện đặt dao mổ xuống chẳng liên quan gì đến mình. Nhưng tốt nhất là ngay từ khi còn trẻ, cậu nên hình dung sẵn trong đầu rằng 'đến mức này thì mình sẽ giải nghệ'. Nếu không, khi về già cậu sẽ gây rắc rối cho rất nhiều người đấy. Đã cất công cứu sống bao nhiêu người, mà đến cuối cùng lại trở thành gánh nặng... thì buồn lắm đúng không? Thế nên thỉnh thoảng hãy nhớ lại những lời này nhé." Anh lại tiếp tục gõ bàn phím.

"Tương lai cậu cũng định theo ngành ngoại khoa đúng không? Thấy cậu kiến tập nhiệt tình thế này cơ mà."

Tôi vội vàng hùa theo.

"Vâng ạ. Em sẽ ghi nhớ trong lòng."

"Bình thường tôi chẳng nói mấy chuyện này với sinh viên đâu. Nhưng gặp được một sinh viên nhiệt huyết như cậu... tự nhiên tôi lại nói hăng quá."

Anh mỉm cười. Cảm giác tội lỗi khiến ngực tôi nhói đau. Lý do tôi nhiệt tình như vậy chỉ là để thu thập thông tin mà thôi.

"Ca phẫu thuật của Umino-sensei... nếu hỗ trợ quá đà thì có thể khiến thầy ấy khôi phục sự tự tin một cách mù quáng. Nhưng nếu ngừng hỗ trợ thì lại gây nguy hiểm cho bệnh nhân. Đúng là một vấn đề nan giải."

Anh đan hai tay vào nhau, đăm chiêu nhìn màn hình CRT.

※ Tôi rời trường đại học trước hai mươi hai giờ, ghé vào một quán cà phê nằm dọc đường Hongo để ăn tối muộn và đọc sách tham khảo.

Trong quán đang văng vẳng bản 'Lady Di' của Richard Clayderman. Những chiếc bàn và ghế sofa trắng được bố trí dọc theo chiều dài của không gian hẹp và dài, cạnh quầy pha chế là một bản sao của bức tượng thần Vệ nữ thành Milo tĩnh tọa.

Một vị khách ngồi xuống chiếc sofa bên cạnh. Chờ một lát, anh ta bắt chuyện với tôi.

"Xin lỗi vì đã làm phiền lúc cậu đang học. Thất lễ quá nhưng... hình như ban ngày cậu có mặt ở phòng khám đúng không?"

Tôi ngoái lại và thấy một người đàn ông tóc ngắn, mặc vest đang đứng đó với vẻ mặt căng thẳng... Đó chính là bệnh nhân đã đề cập đến chuyện kết hôn trong lúc Tachibana-sensei khám bệnh. Khi tôi gật đầu, anh ta nở nụ cười.

"Quả nhiên là vậy... Thật tình cờ. Cậu hay đến đây lắm à?"

"Thỉnh thoảng tôi mới ghé thôi... vì ở đây mở cửa đến khuya."

"Tôi ngồi bên đó được không?"

Anh ta chỉ vào chiếc ghế đối diện tôi. Tôi gật đầu.

Khi anh ta vừa chuyển chỗ, một nữ nhân viên trung niên bước đến để nhận gọi món. Anh ta gọi một ly cà phê.

"Sau lúc đó, tôi phải làm đủ thứ xét nghiệm trước phẫu thuật rồi nghe giải thích về thủ tục nhập viện, ngoảnh đi ngoảnh lại đã đến giờ này rồi. Thời gian chờ đợi ở bệnh viện đại học đúng là không đùa được đâu."

"Vậy sao..."

Tôi từng nghe nói thời gian chờ ở bệnh viện đại học rất lâu, nhưng không ngờ lại phải về muộn đến mức này...

"Xin lỗi nhé, tự nhiên lại bắt chuyện suồng sã thế này... Cậu thấy tôi kỳ quặc lắm đúng không?"

"Không, hoàn toàn không sao đâu..." Tôi xua tay.

"Đây là lần đầu tiên tôi được bệnh nhân bắt chuyện ở bên ngoài đấy."

"Đúng vậy nhỉ. Bình thường chắc chẳng ai làm thế đâu. Nhưng tôi thì không bình thường... À, tôi chưa giới thiệu bản thân. Tôi là người như thế này đây."

Anh ta đặt một tấm danh thiếp lên bàn.

Anh Kasai, làm việc tại một công ty thương mại ở Shinbashi. Vì không có danh thiếp nên tôi đành giới thiệu miệng họ tên và nơi trực thuộc của mình. Ly cà phê anh ta gọi đã được mang ra bàn.

"Cậu Tamura, mong được giúp đỡ. Mà thôi, quay lại chuyện lúc nãy nhé. Tôi là một kẻ không thể sống bình thường được."

"Ý anh là sao?"

"Vì tôi luôn ý thức được rằng cuộc đời mình sẽ ngắn ngủi hơn người khác. Nên hễ trong đầu lóe lên suy nghĩ 'để dịp khác' là tôi phải lập tức hành động ngay."

Anh ta cười, những nếp nhăn xô lại trên khuôn mặt. Một sức sống thật mãnh liệt.

Tôi không biết phải phản ứng thế nào, nhưng nụ cười cởi mở của anh ta đã khiến tôi bất giác mỉm cười theo.

Anh ta tiếp tục kể.

"Đầu kỳ nghỉ hè năm lớp tám, tôi phát hiện gan mình có vấn đề rất nghiêm trọng. Nghe nói bác sĩ đã bảo với bố mẹ tôi rằng có lẽ tôi sẽ không sống qua tuổi bốn mươi. Suốt một thời gian, tôi cúp luôn câu lạc bộ, giam mình trong nhà không bước ra ngoài nửa bước.

Nhưng đến ngày cuối cùng của kỳ nghỉ hè, tôi chợt ngộ ra rằng, nếu chỉ sống được bằng một phần ba người khác, thì tôi chỉ cần sống một cuộc đời có mật độ dày đặc hơn một chút là đủ. Cơ duyên dẫn đến suy nghĩ đó là khi tôi xem một chương trình đặc biệt trên tivi về 'Định luật Janet'. Cậu biết định luật đó không?"

Tôi lắc đầu.

"Tôi không biết."

"Đó là một giả thuyết do nhà tâm lý học Janet đề xướng, cho rằng cảm nhận về thời gian của đời người tỷ lệ nghịch với tuổi tác. Tức là một năm của đứa trẻ 0 tuổi sẽ có cảm giác dài bằng sáu tháng khi đứa trẻ đó lên một tuổi. Lên hai tuổi thì còn bốn tháng, năm tuổi thì còn hai tháng, cứ thế mà tính. Nếu biểu diễn bằng công thức toán học, thời gian cảm nhận y của một năm ở độ tuổi x sẽ là y = 1/(1+x). Theo công thức này, một năm của người sáu mươi tuổi chỉ bằng sáu ngày của đứa trẻ 0 tuổi.

Cậu thấy điều này có tuyệt vời không?"

Anh ta trông vô cùng hạnh phúc. Hoàn toàn không giống một người vừa nhận được thông báo ung thư tái phát vào buổi trưa...

Lúc bước vào phòng khám, anh ta cũng mang vẻ mặt hạnh phúc như vậy. Ban đầu tôi cứ tưởng anh ta vui vì có thể báo tin kết hôn... nhưng có lẽ lúc nào anh ta cũng mang biểu cảm như thế.

"Bình thường thì chắc người ta sẽ vỡ mộng đấy. Bởi vì cuộc đời thực chất ngắn ngủi hơn vẻ bề ngoài rất nhiều. Nhưng đối với tôi lúc bấy giờ, nó lại chính là niềm hy vọng. Thế nên tôi mới quyết tâm phải sống thật trọn vẹn cho đến năm ba mươi hai tuổi. Ba mươi hai tuổi... giả sử tuổi thọ trung bình là tám mươi, thì theo định luật Janet, đó là độ tuổi mà tám mươi phần trăm cuộc đời đã trôi qua. Điều đó có nghĩa là, nếu tôi sống một cuộc đời trọn vẹn gấp 1.

25 lần người bình thường, thì sống đến năm ba mươi hai tuổi cũng đã là đủ dài rồi."

"Ra là vậy..."

"Kể từ khi nhận ra điều đó, tôi bắt đầu chủ động bắt chuyện với mọi người nhiều hơn. Người bình thường hay có xu hướng bỏ qua và hẹn 'để dịp khác'. Nhưng với tôi, chẳng có gì đảm bảo cái 'dịp khác' ấy sẽ đến cả. Vậy nên tôi hình thành thói quen bắt chuyện ngay trước khi bản thân kịp đắn đo. Bây giờ cũng vậy.

Thời gian dành cho người khác quả thực luôn đọng lại trong ký ức. Theo cảm nhận của cá nhân tôi, nó mang lại cảm giác trọn vẹn gấp rưỡi so với khoảng thời gian lủi thủi một mình. Chính vì thế, mỗi khi nhớ về quá khứ, khuôn mặt của những người tôi từng trò chuyện nhiều lại hiện lên rõ nét." Anh ấy nhấp một ngụm cà phê.

"Ví dụ như lúc này đây, tôi cũng thấy thật vui vì đã bắt chuyện. Có lẽ đối với cậu, trải nghiệm bị một bệnh nhân bắt chuyện bên ngoài bệnh viện thế này cũng khó mà quên được đúng không, Tamura?"

Tôi gật đầu.

"Đúng vậy. Tôi có cảm giác sau này cũng sẽ chẳng có chuyện như thế nữa."

"Đối với tôi, điều đó mang một ý nghĩa khác rất lớn lao. Bởi vì khi cậu tám mươi tuổi và nhớ lại thời sinh viên, cậu sẽ nhớ đến việc tôi đang ngồi nói chuyện thế này. Một ý thức thu nhỏ của con người mang tên tôi sẽ mượn một phần nhỏ nhoi trong ý thức của cậu để tiếp tục sống." Anh ấy lại cười, những nếp nhăn xô lại trên mặt. Rồi anh đột ngột đứng dậy và cúi đầu.

"Xin lỗi vì đã làm phiền cậu. Vậy, tôi xin phép."

"Ơ, đợi một chút đã." Tôi vội vàng giữ anh lại.

"Tôi có thể hỏi một câu được không?"

Anh ấy ngồi xuống lại.

"Tất nhiên rồi. Cậu dành thời gian cho tôi như vậy có sao không?"

"Tôi không sao. Kasai này... anh chưa từng nghĩ đến khả năng vừa tiếp nhận điều trị vừa sống trọn tuổi trời sao?"

Anh ấy lắc đầu.

"Hồi mười mấy tuổi tôi cũng từng nghĩ đến chuyện đó đấy. Nhưng giờ thì bỏ rồi. Lối suy nghĩ ấy chỉ khiến con người ta bám víu vào cái khả năng 'biết đâu đấy' vô cùng nhỏ nhoi. Đến khi nhận ra thì bản thân đã dành toàn bộ tâm trí chỉ để nghĩ về nó, và thời gian cứ thế trôi qua trong chớp mắt.

Kể từ khi nhận ra điều đó, tôi đã phong ấn những từ ngữ ấy lại. Thay vào đó, tôi quyết định sống với tâm thế mặc định rằng mình sẽ chết trẻ. Giống như phim ảnh hay tiểu thuyết vậy, thời lượng dài ngắn hoàn toàn không quan trọng đúng không?

'Cái chết' là một chủ đề lớn, và câu chuyện sẽ tăng tốc để hướng về cái đích đó. Tôi nghĩ cuộc đời cũng tương tự như vậy."

Những lời ấy như đâm trúng tim đen của tôi. Tôi lúc nào cũng chỉ biết sợ hãi cái chết. Còn anh ấy lại có một lối sống mạnh mẽ và kiên cường hơn rất nhiều.

Anh ấy nói.

"Bản thân 'cái chết' không hề đáng sợ. Tất nhiên là nỗi sợ hãi mang tính bản năng thì không thể nào biến mất được đâu. Nhưng mà... càng nghĩ nhiều, tôi càng thấy cái chết chính là sự giải thoát khỏi nỗi sợ hãi và bất an về bệnh tật đã liên tục hành hạ tôi bấy lâu nay." Anh ấy vừa nghịch chiếc khăn ướt vừa thở dài.

"Chỉ là... dù vậy thì tôi vẫn sợ phẫu thuật. Thỉnh thoảng tôi lại nghĩ, giá như trên đời này không có phẫu thuật gan... thì có lẽ tôi đã được chết một cách thanh thản hơn chăng."

Với tư cách là một sinh viên y khoa, tôi cảm thấy mình nên nói điều gì đó. Nhưng trong đầu tôi chẳng nảy ra được chữ nào.

Anh ấy lại nở nụ cười tươi rói.

"Tôi đúng là một gã tồi nhỉ. Dù các bác sĩ đang cố gắng hết sức vì mình."

"Không, sao có thể gọi là tồi được. Không có chuyện đó đâu..."

"Vậy, tôi chuẩn bị về đây. Nhà tôi cũng khá xa. Hôm nay cảm ơn cậu nhiều nhé."

Anh ấy để lại phần tiền của mình rồi rời khỏi quán. Lúc đó là hai mươi ba giờ.

Tôi ngồi nán lại một lúc, ngẫm nghĩ về cuộc trò chuyện với Kasai. Điệu cười nhăn nhúm cả khuôn mặt của anh ấy thực sự để lại ấn tượng rất sâu sắc.

'Điệu cười của tôi trông dị lắm đúng không?'

Biểu cảm và lời nói của anh ấy cứ thế tua đi tua lại trong tâm trí tôi.

※ Sáng hôm sau, Iida-sensei gọi tôi lại khi đang ở khu bệnh phòng.

"Đã chốt được bệnh nhân mục tiêu cho báo cáo thực tập của em rồi đấy, Tamura-kun." Thầy ấy nở một nụ cười ôn hòa.

"Đó là một bệnh nhân dự kiến sẽ phẫu thuật ghép gan từ người hiến sống vào ngày mai. Một nam sinh trung học mười sáu tuổi, mắc chứng xơ gan do 'teo đường mật bẩm sinh'. Người hiến tạng là anh trai hai mươi lăm tuổi. Lát nữa thầy trò mình cùng đến chào hỏi nhé. Lần này chúng ta tạm thời không lấy Anamnese đâu. Thằng bé vẫn còn là học sinh trung học, đang ở độ tuổi nhạy cảm mà."

Anamnese là một thuật ngữ thường được sử dụng trong bệnh viện, có nghĩa là bệnh sử. Quả thực, nếu một sinh viên y khoa xuất hiện vào ngay ngày trước ca phẫu thuật và hỏi han cặn kẽ đủ điều... thì chắc chắn bệnh nhân sẽ cảm thấy bất an.

Tôi đi đến khu bệnh phòng và đọc bệnh án. Thứ tôi kiểm tra đầu tiên không phải là bệnh án của bác sĩ, mà là hồ sơ ghi chép của y tá. Hồ sơ của bác sĩ không những chữ xấu mà còn đầy rẫy từ viết tắt, rất khó để giải mã. Trong khi đó, ghi chép của y tá lại rõ ràng, dễ đọc và nội dung cũng dễ hiểu hơn nhiều.

'Bệnh nhân than phiền cảm thấy bất an vì phải nhịn ăn từ trưa nay. Đã ăn hết bữa sáng. Chỉ số sinh tồn không có gì bất thường. Sẽ tiếp tục theo dõi và động viên.'

Trong lúc tôi đang đọc bệnh án, Iida-sensei ngồi xuống bên cạnh và bắt chuyện.

"Có chỗ nào không hiểu không em?"

"Dạ có..." Tôi liền trình bày những thắc mắc của mình trong lúc đọc bệnh án.

"Bệnh nhân đã được phẫu thuật nối ống mật với ruột ngay sau khi sinh để mở thông ống mật bị teo. Dù tình trạng trào ngược dịch mật đã được giải quyết, nhưng liệu bệnh nhân vẫn có nguy cơ bị xơ gan sao ạ?"

Thầy ấy gật đầu thật sâu.

"Về mặt lý thuyết thì có vẻ ổn đấy. Nhưng người ta nghi ngờ rằng vẫn tồn tại những vấn đề ở cấp độ vi mô... khiến tình trạng bệnh dần dần tồi tệ hơn và dẫn đến xơ gan."

Sau đó, tôi cùng Iida-sensei đến phòng bệnh và được giới thiệu với bệnh nhân.

Bệnh nhân mà tôi phụ trách là một thiếu niên cao gầy, cắt tóc húi cua. Dù sắc mặt có chút nhợt nhạt nhưng cậu bé vẫn toát lên vẻ rắn rỏi.

Tiếp theo, chúng tôi đến một phòng bệnh khác nằm cách đó một quãng để chào hỏi người anh trai hiến tạng. Anh ấy vuốt tóc ngược ra sau, vui vẻ trò chuyện cùng Iida-sensei. Trên gương mặt anh không hề có chút bất an nào, anh cười nói: 'Cuối cùng cũng đến lúc rồi, bác sĩ ạ. Cuối cùng ngày này cũng đến.'

Tôi thầm tưởng tượng về chặng đường đời mà người anh trai ấy đã đi qua. Đứa em trai kém anh chín tuổi đã phải lên bàn mổ ngay từ khi mới lọt lòng, và sau đó vẫn liên tục chiến đấu với bệnh tật. Vừa dõi theo đứa em bé bỏng ấy, người anh đã phải ôm theo những tâm sự gì để sống tiếp đến tận bây giờ?

※ Chiều hôm đó, tôi vào phòng mổ để quan sát Tachibana-sensei phẫu thuật. Ở giai đoạn đầu, Kojima-sensei là người mổ chính. Ngay khi phần gan vừa được bộc lộ, Tachibana-sensei trong bộ áo choàng phẫu thuật xuất hiện.

"Nhờ thầy ạ." Kojima-sensei nói mà không hề rời mắt khỏi lá gan.

Tachibana-sensei nhanh chóng xác định xong các mạch máu chính và dùng dao mổ điện để cắt sâu vào gan. Động tác tay của thầy vô cùng mượt mà, không hề có lấy một giây chần chừ.

"Điều quan trọng là không được lơ là việc thắt các mạch máu nhỏ. Cứ làm qua loa cho xong chuyện thì sau này kiểu gì cũng hối hận cho xem." Thầy ấy cứ lải nhải nói gì đó suốt từ lúc ca phẫu thuật bắt đầu.

"Phẫu thuật cũng giống như viết luận văn vậy, không tuân thủ các nguyên tắc cơ bản là hỏng bét. Mấy cậu mà không làm ăn đàng hoàng thì tôi sẽ là người phải gánh hậu quả đấy."

Kojima-sensei phản hồi lại từng câu từng chữ của thầy.

Khoảng ba tiếng sau, quá trình cắt bỏ khối u đã hoàn tất. Giọng thông báo của y tá vang lên.

"Lượng máu chảy là 900 ml."

"Hừm, đáng lẽ có thể làm cho máu chảy ít hơn chút nữa."

Nghe Tachibana-sensei lẩm bẩm, Kojima-sensei khẽ mỉm cười.

"Thầy ơi, như vậy là quá ít rồi ạ. Phải nói là ít đến mức bất thường luôn ấy."

Cô y tá chạy vòng ngoài lên tiếng.

"Tachibana-sensei, đội phẫu thuật ở phòng số bảy đã vào vị trí chờ rồi ạ."

"Ừ, báo với họ là tôi qua ngay đây."

Thầy ấy cởi áo choàng ra và nhìn về phía tôi.

"Bây giờ tôi phải sang phòng khác để mổ một ca nữa. Tamura-kun chắc mệt rồi nhỉ. Em cứ về khu bệnh phòng đi."

"Em có thể đi theo quan sát tiếp được không ạ?"

"Ồ, tất nhiên là được rồi."

Thầy ấy bước ra khỏi phòng mổ, rửa tay lại một lần nữa rồi di chuyển sang phòng khác. Tại đó, Iida-sensei đã bộc lộ xong phần gan và đang đứng chờ.

Tachibana-sensei vẫn vừa nói chuyện vừa tiến hành phẫu thuật. Thầy hầu như không nói chuyện phiếm mà cứ thao thao bất tuyệt về những chi tiết nhỏ nhặt trong bài luận văn vừa viết dạo gần đây. Iida-sensei thì liên tục gật đầu phụ họa.

Việc quan sát một ca phẫu thuật quá đỗi suôn sẻ và an toàn lại khiến tôi đâm ra buồn ngủ... Ngay lúc tôi bắt đầu gà gật trên bục đứng, một tiếng gầm rống vang lên khắp phòng mổ khiến tôi tỉnh cả ngủ. Ngẩng mặt lên, tôi thấy Tachibana-sensei đang vừa mổ vừa tru lên.

"Uohohohoho, hohohoho!!!"

Trong lúc tôi còn đang đứng nhìn trân trân đầy ngỡ ngàng, Kojima-sensei không biết đã đứng cạnh tôi từ lúc nào khẽ thì thầm.

"Tamura-kun, em thức trắng đêm liên tục thì cũng có lúc tâm trạng trở nên bất thường đúng không? Thiếu ngủ mà lại phải mổ liên tục thì sự hưng phấn sẽ càng lúc càng tăng cao. Thầy ấy tru lên như vậy chắc là để xả bớt sự căng thẳng tích tụ trong người đấy."

"Lúc nào thầy ấy cũng thế ạ?"

Kojima-sensei lắc đầu.

"Không phải lúc nào cũng vậy... nhưng thỉnh thoảng."

Tôi lại đưa mắt nhìn về phía bàn mổ. Thầy ấy vẫn đang tru lên, nhưng động tác tay thì vẫn mượt mà không chút thay đổi.

"Ở các bệnh viện khác ấy, có những bác sĩ khi quá hưng phấn sẽ trở nên hung hăng với nhân viên. Họ quát tháo ầm ĩ, tệ hơn nữa là ném cả dụng cụ y tế... Chắc Tachibana-sensei không muốn làm những chuyện như vậy nên mới chọn cách tru lên đấy."

Kojima-sensei nói rồi mỉm cười. Cái thế giới này khắc nghiệt đến mức nào vậy trời...

Tiếng gầm của Tachibana-sensei đột ngột dừng lại. Việc cắt bỏ phân thùy gan đã hoàn tất. Giọng của y tá vang lên.

"Lượng máu chảy là 700 ml."