Chương 116: 117. Lựa chọn.
Đài Phát Thanh Thời Hậu Thế · PhatGus · 125 chương · ~25 phút đọc · Tạo 07/10/2026
Thời Hậu Tận Thế 117. Lựa chọn.
117.
Tôi ôm cuốn sách khó nhằn trong lòng, ngẩn ngơ ngước nhìn những giá sách.
Hàng trăm giá sách khổng lồ, đủ sức chứa hàng nghìn cuốn. Trong số này, có bao nhiêu cuốn tôi có thể đọc và hiểu được? Và tôi sẽ còn phải đọc bao nhiêu cuốn nữa đây?
Kể từ khi bị ném ra thế giới này với bàn tay trắng, đây là lần đầu tiên tôi cảm thấy mịt mù đến thế.
Thân thể tự do, tôi có thể lựa chọn nhiều thứ. Vậy mà trớ trêu thay, tôi lại chẳng thể làm được gì.
"... Mà này, rốt cuộc các người muốn có được kiến thức gì thông qua tôi vậy?"
Nguyên nhân nhân loại diệt vong và cách để thoát khỏi sự diệt vong đó sao?
Chuyện đó tiệm ảnh đã cho xem rồi. Dù đã biết rõ chuyện gì xảy ra vào lúc nào khiến thế giới lụi tàn mà họ vẫn quay lại đây, nghĩa là bấy nhiêu đó vẫn chưa đủ. Hoặc là, họ còn mong đợi ở tôi nhiều hơn thế.
Phải chăng họ khao khát mọi kiến thức của thời đại tôi đang sống, bao gồm cả không gian và thời gian?
Dù là gì đi nữa, khả năng cao là tôi không cần phải đọc hết mọi cuốn sách trong thư viện này— hay phải tiếp thu toàn bộ kiến thức chứa đựng trong đó.
Bởi thứ mọi người thực sự cần không phải là cách chế tạo hàng loạt máy móc đã có sẵn, mà là phương pháp và nguyên lý để tạo ra chúng.
... Vấn đề là tôi không thể phân biệt được chúng. Kiến thức nào sẽ giúp ích cho nhân loại trong quá khứ, và kiến thức nào thì ít hữu dụng hơn?
Chỉ cần phân biệt được thôi thì tốc độ sẽ nhanh hơn hẳn, nhưng với tôi lúc này, ngay cả việc đó cũng là bất khả thi.
Có biết bao nhiêu sách ở đây, vậy mà tôi lại chẳng thể dứt khoát chọn lấy dù chỉ một cuốn. Thật là đáng xấu hổ.
"... Cậu thấy sao?"
"Mori-ssi. Như tôi đã nói, tôi là robot quản lý."
"Thì sao?"
"Nghĩa là tôi không sở hữu những kiến thức này, và dù có ghi lại vào bộ nhớ thì tôi cũng chẳng thể hiểu hay vận dụng được. Mấy thứ này rốt cuộc đang nói về cái gì vậy ạ?"
"Haiz."
Xem ra cậu robot này chẳng giúp ích được gì rồi. Vừa nãy trông còn có vẻ ngầu, giờ lại quay về dáng vẻ thường ngày rồi đấy.
"Thôi thì cứ thử đọc một lần xem sao."
Phải rồi. Chẳng phải vì ai khác, mà là vì nhân loại, mình phải làm thôi.
Bây giờ tuy chưa biết gì, nhưng cứ đâm đầu vào học thì biết đâu kiến thức sẽ lọt vào đầu thì sao?
Với tâm thế chưa thử thì chưa biết, tôi đặt cuốn sách đang cầm lên bàn rồi bắt đầu đọc từng trang một.
"—Dù đã nỗ lực rất nhiều nhưng thật đáng tiếc, nhân loại đã cùng nhau diệt vong. Hết!"
Và thế giới đã lụi tàn.
Thế giới diệt vong vì kẻ duy nhất có thể truyền đạt kiến thức là tôi đây lại quá đần độn.
Đến cả hàm số đơn giản chỉ gồm hai tọa độ tôi còn chẳng hiểu nổi.
Thì bảo tôi phải làm gì với hàm số ba chiều và các sự kiện không thời gian đây?
Dù có máy chiếu hologram giúp quan sát đa chiều các hình khối chuyển động như sóng với nhiều trục tọa độ khác nhau.
Nhưng trong mắt tôi, thứ màu đen là đường kẻ, còn thứ được tô màu là hình khối.
"Tôi cứ ngỡ vì đều do con người viết ra, nên nếu kiên nhẫn đọc thì ít nhiều gì cũng sẽ vào đầu chứ."
Vì kiến thức trong cùng một lĩnh vực luôn liên kết với nhau, tôi đã tin rằng dù khó đến mấy, chỉ cần cắn răng đọc tiếp thì sẽ có lúc ngộ ra, nên tôi đã đọc kỹ từng dòng một.
Nhưng cũng giống như một người không biết bảng chữ cái thì dù có dành bao nhiêu thời gian cũng chẳng thể đọc nổi tiểu thuyết tiếng Anh, tôi chỉ thấy mỏi mắt và cơn đau đầu càng thêm dữ dội.
Chưa kể ý chí cũng sụt giảm theo, tôi tự hỏi liệu mình có thực sự làm được không—.
"Chắc là người viết cuốn sách này và tôi thuộc hai giống loài khác nhau rồi. Giống như chó và sói tuy cùng họ chó nhưng lại hoàn toàn khác biệt, từ cách suy nghĩ cho đến cấu tạo não bộ của họ đều khác tôi..."
[Đừng bỏ cuộc!] [Nhưng mà chẳng hiểu cái mô tê gì hết.] [Giờ có ai hiểu được mấy thứ này không?] [Có khi là sách do người ngoài hành tinh viết cũng nên.] Tôi đóng sách lại rồi gục xuống bàn. Tôi từng nghĩ mình có thể làm bất cứ điều gì vì nhân loại, nhưng có vẻ đó chỉ là sự ngạo mạn của tôi mà thôi.
"Thà sinh tồn giữa thành phố ngập tuyết bằng tay không còn dễ dàng hơn nhiều."
Cũng may là những người khác cũng chẳng hiểu gì giống tôi sao?
Thấy mọi người cứ lặp đi lặp lại câu nói không hiểu gì như thể tất cả đều biến thành trẻ con, tôi cũng thấy được an ủi phần nào.
"Hà... Trước tiên cứ xây dựng từ nền tảng đã."
Cuối cùng, trước cơn buồn ngủ và đau đầu ập đến, tôi gục xuống bàn ngủ thiếp đi một lúc. Khi tỉnh dậy, tôi lau vệt nước miếng rồi gấp sách lại.
Cứ bám lấy cuốn sách một cách nửa vời thế này cũng chẳng giải quyết được gì, tôi nghĩ học lại từ đầu theo chính đạo có khi còn nhanh hơn.
"May mà không phải là không có giáo trình cơ bản. Chắc là họ chuẩn bị sẵn cho mình chăng...?"
Sau một hồi đi loanh quanh, tôi tìm thấy một giá sách chứa các loại giáo trình từ sách nhập môn các lý thuyết đặc thù cho đến sách dành cho học sinh tiểu học, trung học.
Dù thời đại có thay đổi, các công thức trong toán học và khoa học vẫn bất biến, và chính vì bất biến nên chúng là chân lý.
Do đó, nền tảng của những môn học tiếp cận chân lý sẽ không thay đổi. Dù lượng thông tin tích lũy có nhiều lên khiến nội dung cơ bản trở nên đồ sộ hơn, thì người đi trước vẫn để lại dấu chân để ta có thể học hỏi từng bước một.
Vì chưa từng được đi học tử tế và luôn sống một cuộc đời xa rời việc học hành, nên việc hiểu những giáo trình cơ bản này cũng chẳng hề dễ dàng.
Nhưng nếu tập trung xem xét từng chút một, tôi vẫn có thể gật gù hiểu được đôi phần.
Tôi bắt đầu công cuộc học tập muộn màng. Không có ai làm phiền, âm thanh duy nhất vang lên là tiếng lật sách và tiếng ngòi bút sột soạt trên giấy.
Để không phải cảm nhận nỗi cô độc đến từ sự thinh lặng, tôi phải cử động tay nhiều hơn, lật sách nhanh hơn nữa.
Chỉ cần dừng tay hay lơ là một chút, tôi sẽ bị sự thinh lặng nuốt chửng và trở nên lạc lối— nhưng nhờ thế, tôi lại có thể đắm mình sâu sắc vào từng từ ngữ, từng câu văn.
Trong một môi trường học tập lý tưởng hơn bất cứ đâu, tôi điên cuồng đọc sách.
Một cuốn, rồi hai cuốn. Những trang giấy vốn được lật mở chậm chạp chẳng mấy chốc đã tích tiểu thành đại.
Một con người bình thường không có cách nào để nạp vào đầu ngay lập tức lượng kiến thức mà vô số người đã tìm tòi và tích lũy suốt hàng trăm, hàng nghìn năm, nhưng thật may, tôi có sự kiên trì và thời gian để lặp đi lặp lại cho đến khi chúng thấm vào đầu.
Nhìn mặt chữ, khắc ghi vào tâm trí, rồi chép lại bằng tay. Nếu gặp chỗ không hiểu, tôi lại quay về trang trước và lặp lại cho đến khi hiểu thì thôi.
Nếu vẫn chưa đủ, tôi sẽ mở lại những cuốn sách đã đọc— hoặc tìm sách mới để học lại từ đầu. Và rồi, những thứ không hiểu lại tiếp tục xuất hiện.
Không có thời gian để nghỉ ngơi. Đầu tôi như muốn nổ tung, cảm giác như sắp phát điên đến nơi. Nếu ví như một trò chơi, thì cảm giác giống như đang lặp lại phần hướng dẫn tân thủ không hồi kết. Đôi môi tôi khô khốc mọi lúc mọi nơi.
Dù có nhìn bao nhiêu lần cũng không hiểu, tôi uất ức đập đầu xuống bàn, cắn móng tay đến mức xơ xác nhưng vẫn không buông sách. Dù đau khổ nhưng tôi không thể từ bỏ.
Bởi với một kẻ mà ý chí sống đã dần mờ nhạt sau khi hoàn thành mọi mục tiêu vốn dĩ chẳng đáng để thực hiện như tôi, thì đây là thứ duy nhất còn sót lại.
Tôi đã lang thang khắp thế giới này, chứng kiến vô số cái chết, và cuối cùng là tận mắt nhìn thấy thế giới diệt vong dưới hình thái nào.
Cảnh tượng nền văn minh rực rỡ của nhân loại sụp đổ thảm hại và chìm trong biển nước không gì khác ngoài sự tuyệt vọng.
Thế nhưng, họ nói rằng nếu tôi nỗ lực, tôi có thể khiến nhân loại không đi vào vết xe đổ đó nữa. Họ nói tôi có thể ngăn chặn chiến tranh, tai nạn, cái chết của ai đó, nỗi đau, nỗi buồn và cả sự tuyệt vọng.
Thật là một câu chuyện tuyệt vời.
... Nhưng, dù có ngăn chặn được những điều đó, cuộc đời tôi cũng chẳng có gì thay đổi.
Dù tương lai của nhân loại quá khứ có thay đổi, thì theo tiêu chuẩn của họ, tôi vẫn đang đứng ở điểm tận cùng của tương lai, tận cùng của thế giới này.
Thậm chí, việc chấp nhận điều đó đối với tôi chỉ là một sự khổ sở.
—Thế nhưng, tôi đã chọn cứu lấy mọi người.
Đó hoàn toàn là lựa chọn của riêng tôi, không liên quan đến sự kỳ vọng hay niềm tin của bất kỳ ai khác.
Bởi tôi biết rõ cảm giác sống trong tuyệt vọng đáng sợ đến nhường nào.
Dù đó là người khác không phải tôi, dù bản thân tôi không được cứu rỗi, tôi cũng không muốn để mặc người khác rơi vào hố sâu tuyệt vọng.
Trách nhiệm bắt nguồn từ lựa chọn đó nặng nề đến mức nghẹt thở.
Nhưng nó đã trở thành lý do để tôi phải tiếp tục sống, trở thành giá trị duy nhất trong cuộc đời đã mất đi tất cả của tôi.
Nếu như lúc này, tôi tự mình buông xuôi thì sao?
Khi đó, tôi sẽ thực sự chẳng còn lại gì cả.
Một sinh mạng mất đi ý chí, giá trị, hạnh phúc, mục tiêu và trách nhiệm thì thứ duy nhất còn lại chỉ là cái chết.
Đến giờ phút này, tôi không còn sợ cái chết nữa.
Thành thật mà nói, tôi luôn sẵn sàng để chết bất cứ lúc nào. Cả về vật chất lẫn tâm lý.
Được ăn ngon ở nơi tuyệt vời này, được ngủ nơi ấm áp, được chơi những trò thú vị.
Tận hưởng những điều đó khiến tôi thấy vui, nhưng dù không được nữa tôi cũng chẳng thấy tiếc nuối gì.
—Dù sao thì sự thật rằng tôi chỉ có một mình cũng chẳng hề thay đổi.
Đến tận giây phút cuối cùng, sau khi đã xác nhận mình cô độc đến nhường nào, tôi không còn vương vấn gì nữa.
Nhưng, có biết bao nhiêu người đang tin tưởng và kỳ vọng vào tôi.
Trong tình cảnh vẫn còn việc mình có thể làm thế này, tôi không muốn trốn chạy một cách vô trách nhiệm chỉ vì lý do đau khổ và mệt mỏi.
Dù họ là những người sống ở một thế giới mà tôi vĩnh viễn không thể chạm tới, dù sau khi mọi chuyện kết thúc chúng tôi sẽ phải chia ly.
Nhưng vì họ đã từng trò chuyện, cười đùa và khiến tôi hạnh phúc dù chỉ là trong thoáng chốc, nên tôi cũng muốn cầu chúc hạnh phúc cho họ.
Nếu dùng một từ để diễn tả tình cảm này, chắc hẳn đó là "nhân tính".
Thiêu rụi bản thân vì những người trân quý, để lại sự tồn tại của mình trong ký ức của muôn người.
Để rồi sau khi hoàn thành mọi việc cần làm, tôi sẽ nhắm mắt xuôi tay trong khi dõi theo những người đang tiến về một tương lai khác.
Với một kẻ suýt chút nữa đã phải chết một cách thảm hại mà chẳng đạt được gì trong một thế giới không ai nhớ mặt đặt tên như tôi, bấy nhiêu đó là quá đủ rồi.
Dù tôi có vùng vẫy thế nào thì mọi thứ cũng sẽ biến mất, mọi ý nghĩa đều tan biến và chẳng còn lại gì.
Nhưng mỗi lựa chọn của con người khi sống trên đời này đều mang một giá trị riêng.
Và khi sống, dù cuộc đời có đầy rẫy tuyệt vọng thì trong đó vẫn luôn có những khoảnh khắc hạnh phúc ngắn ngủi tìm đến.
Dù chỉ là niềm hạnh phúc thoáng qua, nhưng nếu bản thân cảm nhận được giá trị trong cuộc đời mình đã chọn.
Thì tôi nghĩ đó là một cuộc đời đầy tính nhân văn và đẹp đẽ không gì bằng.
Dù thế giới có đau khổ và vô nghĩa đến đâu.
Đó cũng không phải là lý do để từ bỏ hạnh phúc mà những sinh mạng đang sống và sẽ sống được quyền tận hưởng.
Tôi là con người.
Vì là con người, tôi quyết định sẽ sống vì con người.
Thế nên, dù chậm chạp, tôi vẫn sẽ tiếp tục tiến bước.

Giữ khẩu khí thanh khiết — không văn tục, không phá chính trị.
Nhập môn