Chương 548: 549

Tập 1 Tôi khẽ nở nụ cười, cố gắng duy trì vẻ thanh lịch và đĩnh đạc cho đến phút cuối cùng rồi bước xuống bên cạnh bục phát biểu.

Cuộc đàm phán có thành công hay không, tôi không rõ. Đó chẳng phải việc nằm trong phạm vi kiểm soát của tôi. Trách nhiệm của tôi chỉ dừng lại ở bài diễn thuyết này với tư cách là một kẻ mở đường kích động dư luận. Bài phát biểu đã thành công mỹ mãn, phần việc còn lại là của chính phủ và nhà trường.

Trước khi lên bục, tôi luôn khắc cốt ghi tâm hai nguyên tắc: Một là không giáo điều dạy đời. Hai là không nói dài dòng.

Lý do rất rõ ràng. Tình hình hiện tại vốn chẳng mấy tốt đẹp. Nhà trường đã tuyên bố từ chối sự viện trợ của Hoàng thất, vậy mà thay vì để người có trách nhiệm đôi bên đối thoại, Hoàng thất lại đột ngột dàn xếp một buổi phát biểu thế này. Chắc chắn nhà trường sẽ không vừa mắt. Dẫu sao, người trực tiếp chăm sóc các nạn nhân bạo phát ma lực là đội ngũ giáo viên và học sinh tình nguyện chứ không phải Hoàng thất.

Việc phớt lờ tiếng nói của bên thực nhiệm rồi dùng một diễn giả do Hoàng thất chỉ định để thuyết phục họ là một nước đi tồi tệ. Chính vì thế, bản thân tôi cũng chẳng mặn mà gì với việc phải dùng lời lẽ đanh thép để thuyết phục họ theo ý muốn của Hoàng thất.

Hơn nữa, lúc này tôi bắt buộc phải giữ đúng bổn phận của một học sinh. Một đứa học trò mà lại đi dạy đời thầy cô thì hoàn toàn lệch khỏi quy chuẩn thông thường. Trong lúc đang phải đóng vai một học sinh thuần khiết, tôi không thể gánh luôn cả việc giúp cuộc đàm phán thành công ngay trên bục kia được. Càng nói dài sẽ càng dễ sa vào giáo điều, nên tôi cần một thông điệp càng súc tích càng tốt—nhưng phải đủ sức thấm sâu và khiến họ phải trăn trở ngay lập tức. Và thế là, tôi đã ném ra cuốn Pensées.

"Lúc nào cũng vậy, khả năng tùy cơ ứng biến của cậu đúng là một kiệt tác."

Abraham hé cửa phòng chờ, tựa lưng vào khung cửa, khẽ nhếch mép cười nói.

Tôi tin rằng việc trích dẫn Pensées là một nước đi đúng đắn, bởi cuốn sách này thấm đẫm nhân sinh quan Kitô giáo. Nó vốn được viết ra để biện hộ cho Kitô giáo, và "Đánh cược của Pascal" nổi tiếng—"Nếu Chúa thực sự tồn tại, bạn sẽ được tất cả; nếu Người không tồn tại, bạn cũng chẳng mất gì"—cũng từ đây mà ra. Chưa có sử sách nào khẳng định Pascal là người Công giáo hay Thần học Cải cách.

Ông sinh ra trong một gia đình Công giáo, lớn lên giữa thời kỳ xung đột tôn giáo gay gắt và chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi thuyết Jansen[note105261]. Pascal từng viết thư bênh vực những người theo thuyết Jansen, đồng thời chỉ trích Dòng Tên và Giáo hội Công giáo. Dù điều đó không đồng nghĩa với việc ông là một tín đồ Tin lành, nhưng chính vì thế mà những người theo Thần học Cải cách[note105262] thường có cái nhìn khá thiện cảm với ông.

Do đó, khả năng cao là những tín đồ Lutheran—những người theo Thần học Cải cách—ở đây sẽ thấy việc tôi trích dẫn Pensées là vô cùng thấu tình đạt lý và hiểu thấu được thông điệp ấy.

Abraham có lẽ cũng đang rất hài lòng vì lẽ đó... Tôi liếc nhìn gã, nhận ra điếu xì gà vừa châm lúc nãy đã biến mất không một dấu vết. Cái kẻ đáng ra giờ này phải có mặt để đàm phán với ban giám hiệu và các giáo viên thì lại đang ung dung tự tại ở đây. Tôi mặc kệ gã, bước ra hành lang và nhờ một nhân viên nhà trường dẫn đến nhà vệ sinh dành cho giáo viên.

Xòa...

Khóa chặt cửa phòng vệ sinh, tôi vốc một vốc nước lạnh dội lên má. Áp đôi bàn tay mát lạnh lên hốc mắt đang nóng bừng giúp đầu óc tôi tỉnh táo lại đôi chút. Tôi ngước lên nhìn mình trong gương. Khi không có lớp trang điểm, sự thay đổi của sắc mặt hiện lên rõ mồn một. Kiếp trước, dù hiếm khi phải trang điểm đậm trước ống kính, nhưng vì đặc thù nghề nghiệp, làn da của tôi luôn được chăm sóc kỹ lưỡng. Giờ đây tôi mới thấm thía rằng lớp phấn son ấy từng che giấu đi biết bao sắc diện thật của con người.

"Cậu có thể tự điều chỉnh được cả sắc mặt của mình cơ à?"

"Ngài đeo bám dai dẳng đến mức đáng nể đấy."

Từ góc khuất gương không soi tới, một cánh tay vươn ra đặt lên vai tôi. Tôi gạt tay Abraham xuống, tiếp tục vốc nước lau nhẹ vùng cổ.

Muốn thay đổi phong thái diễn thuyết thì tâm cảnh cũng phải chuyển dịch.

"Tôi" không còn là một diễn giả lão luyện như trước mà phải là một học sinh ngây thơ, thuần khiết. Khi đặt mình vào tâm thế đó, các phản ứng cơ thể tự khắc biến đổi theo. Bản chất của diễn xuất vốn là vậy. Người trong cuộc thì chẳng nghĩ ngợi gì nhiều, nhưng những kẻ thích xía vào chọc ngoáy bên cạnh thì dường như lúc nào cũng có.

"Thật tẻ nhạt. Ta đến để chúc mừng cậu vì đã đạt được kết quả tốt cơ mà."

Tôi không buồn đáp lời. Abraham như vừa phát hiện ra một điều gì đó thú vị, lại tiếp tục bồi thêm:

"Thật mới mẻ làm sao, một Tân nhân loại lại biết ngượng ngùng chỉ vì khiến đám học sinh Cựu nhân loại mê mẩn. Đáng ra chuyện này không thể xảy ra chứ nhỉ."

Bản thân tôi cũng kinh ngạc không kém mỗi khi chứng kiến ngài thấu suốt và vận dụng một cách thuần thục những chiến lược đi trước cả thời đại này. Từ lần đầu gặp gỡ cho đến tận bây giờ, ngài vẫn luôn như vậy...

"Nếu ngài không nghĩ tôi đang bối rối, thì ít nhất cũng phải hiểu đó là nhờ kỹ năng diễn xuất chứ."

"Vậy thì cậu cũng phải hiểu tại sao ta lại nói như vậy chứ nhỉ."

Một Tân nhân loại lại hành xử như Cựu nhân loại... Gã đã nói đến mức đó, đương nhiên tôi hiểu ý gã là gì.

Tôi lặng lẽ nhìn gã. Đường nét sâu hoắm nơi mống mắt gã hiện lên rõ rệt dưới ánh đèn. Gã cũng đang nhìn tôi chằm chằm. Cả hai rơi vào khoảng lặng im phăng phắc, mãi cho đến khi tôi chủ động ngoảnh mặt đi, cuộc đối thoại mới được tiếp tục.

"Đánh đồng tâm tư của tất cả học sinh như vậy là không nên đâu."

Nếu gã không nói toạc ra một cách trực diện, tôi cũng chẳng dại gì mà vạch áo cho người xem lưng. Tôi từ chối đưa ra câu trả lời mà gã mong muốn.

Tuy nhiên, chắc chắn trong số họ vẫn có kẻ giữ lòng căm ghét tôi, và cũng có những người chẳng mảy may bận tâm, chỉ xem tôi như một vị khách vãng lai qua đường. Những người như vậy chắc chắn chiếm số đông hơn tưởng tượng. Chỉ số thiện cảm tăng lên không đồng nghĩa với việc họ nảy sinh tình cảm nam nữ. Chẳng phải tôi đã từng tận mắt chứng kiến sự công nhận và quý mến thuần túy giữa người với người được phản ánh qua điểm số thiện cảm trước mắt muôn vàn công chúng đủ mọi lứa tuổi và giới tính đó sao?

Abraham kiên nhẫn đợi tôi sửa sang xong xuôi mới bước ra ngoài. Giờ là lúc cuộc đàm phán bắt đầu. Vì đi cùng nhau nên việc tách nhau ra về là điều bất hợp lễ nghi, tôi đành cất bước theo sau gã.

Mặc cho các giáo viên ra sức quản chế, đám học sinh vẫn lấp ló ghé mắt qua khung cửa sổ và ríu rít ngoài hành lang. Hàng chục ánh mắt đổ dồn theo từng bước chân của chúng tôi. Abraham cùng đại diện nhà trường tiến lên tầng hai của tòa nhà chính. Thế rồi, trước cánh cửa gỗ khổng lồ, gã thọc tay vào túi quần, ngoảnh đầu nhìn tôi. Đáp lại ánh mắt dò hỏi của tôi là một câu nói đầy nực cười:

"Cậu có thể đi nghỉ ngơi một chút được rồi đấy."

Cạch— Rầm!

Abraham nở một nụ cười ẩn ý rồi biến mất sau cánh cửa đóng sầm.

"Nực cười thật."

Người của nhà trường cùng đám học sinh đứng ngoài hành lang ngơ ngác nhìn tôi đầy ái ngại. Tôi cảm nhận được áp lực từ hàng chục ánh mắt đổ dồn vào mình. Ý gã là chuyện đàm phán cứ để chính phủ lo liệu, đúng không? Phải công nhận Abraham làm cái gì cũng vô cùng "có tâm". Cái tâm lôi người ta theo cho bằng được rồi thẳng tay đuổi cổ ngay trước cửa phòng. Muốn hành xử một cách khó ưa đến mức độ đó cũng cần phải có thiên phú đấy chứ.

Tôi thở dài thườn thượt, định bụng tựa lưng vào tường nghỉ ngơi, nhưng chợt nhận ra hành động đó thật mất phong thái nên lại chậm rãi quay đầu đi. Hay là bảo họ sắp xếp cho một phòng học trống để ngồi thẫn thờ ở đó nhỉ? Không được, đó là hành vi của mấy kẻ có tâm hồn tự do phóng khoáng, còn theo thông lệ, vào những lúc thế này tôi nên...

"Thưa Ngài Askanier. Nếu không phiền, chúng tôi xin phép được dẫn ngài đi tham quan trường có được không?"

Người đại diện vừa hỏi vừa đưa tay hướng về phía khuôn viên trường hiện ra qua ô cửa sổ cuối hành lang.

"Vâng, tất nhiên rồi. Xin cảm ơn ông."

Việc tôi cần làm lúc này là thị sát.

Dù việc tôi chịu ngồi yên một chỗ sẽ khiến nhà trường dễ thở hơn, nhưng quy tắc ngoại giao không cho phép điều đó. Tôi đâu phải thanh tra giáo dục để mà đi đánh giá nọ kia, nhưng sự hiện diện của tôi chắc chắn sẽ gây áp lực cho họ. Vì vậy, tôi chủ động đi dạo một vòng quanh khuôn viên thay vì xem xét bên trong các tòa nhà để kéo dài thời gian.

Tại lối mòn dẫn vào khu rừng phía sau trường, người đại diện chỉ tay về phía một tòa nhà xây bằng gạch đất sét.

"Đây là bệnh viện dã chiến của trường."

"Có vẻ như việc phục hồi cho các nạn nhân bạo phát ma lực được thực hiện ở đây."

"Đúng vậy ạ."

Khi chúng tôi dừng chân trước cơ sở phục hồi, một nữ sinh toát lên vẻ tri thức, thông tuệ dẫn theo ba bốn học sinh khác rảo bước tiến về phía tôi rồi khẽ nhún gối chào.

"Thật vinh hạnh cho chúng tôi, thưa Ngài Askanier. Tôi là Sophia Nussbaum."

Tôi giữ im lặng, chờ đợi cô giải thích mục đích của mình. Nữ sinh nhanh chóng ngẩng đầu lên nói:

"Tôi là Chủ tịch Hội học sinh của trường Victoria Lyceum."

Tôi chủ động đưa tay ra trước. Cô gái khẽ liếc nhìn bàn tay tôi với vẻ ngạc nhiên, rồi ngước lên nhìn thẳng vào mắt tôi.

Hiếm khi một thành viên thuộc gia tộc thống trị lại chủ động đề nghị bắt tay trước. Lý do vị Chủ tịch Hội học sinh này thực hiện tư thế chào nhún gối ngay từ đầu là bởi danh nghĩa của tôi chẳng khác nào một hoàng thân quốc thích. Cô ấy vẫn nhìn tôi chằm chằm bằng một ánh mắt mang đầy tính phân tích. Không có nét khúm núm hay cảm kích thái quá khiến người ta khó chịu, cô ấy chỉ đang âm thầm thay đổi nhận định về tôi. Có vẻ cô ấy đã đánh giá tôi là một người mang tư tưởng tiến bộ chứ không phải kẻ bảo thủ.

Cái nhún gối ấy chỉ là sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn xã giao thông thường, chứ tinh thần của cô không hề bị trói buộc bởi những giá trị phong kiến cổ hủ. Vị Chủ tịch Hội học sinh này đang dò xét mức độ tiến bộ của tôi và lấy làm kinh ngạc, nhưng trong thâm tâm, tôi cũng đang đánh giá tư tưởng tiến bộ của cô và cảm thấy bất ngờ không kém.

Nếu thế giới này có nhiều học sinh như cô, biết đâu đến thế kỷ 21, thể chế Đế quốc sẽ hoàn toàn lùi vào dĩ vãng. Tiến trình lịch sử vốn được dự đoán sẽ mất hàng trăm năm có lẽ sẽ được rút ngắn xuống còn một thế kỷ, thậm chí là vài thập kỷ. Nền móng của dân chủ sẽ được tạo dựng để nhường chỗ cho một chính thể cộng hòa hoặc quân chủ lập hiến thực chất, chứ không phải thứ quân chủ lập hiến hữu danh vô thực như hiện tại.

Việc quốc gia này sẽ vận hành dưới hình thức cộng hòa như Đức và Pháp ở thế kỷ 21, hay quân chủ lập hiến như Anh và Hà Lan, suy cho cùng chỉ là vấn đề thứ yếu. Tôi đã chứng kiến một nền cộng hòa mang tính hình thức ở thế kỷ 21, và tôi biết bản thân chế độ cộng hòa không hề đảm bảo cho một nền dân chủ thực sự.

Tương tự, trong chế độ quân chủ lập hiến, hiến pháp phải là thứ kiềm tỏa quyền lực của quân vương, nhưng nước Đức hiện tại dẫu mang tiếng là quân chủ lập hiến lại hành xử hoàn toàn khác biệt với nước Anh thế kỷ 21.

Từng nhìn thấy một nước cộng hòa thất bại ở bán đảo Triều Tiên thế kỷ 21, và giờ lại chứng kiến một quốc gia quân chủ lập hiến đang trong thời kỳ quá độ tại nước Đức thế kỷ 19, tôi hiểu mình không thể khẳng định thể chế nào mới là tuyệt đối. Trở thành một nước cộng hòa hay quân chủ lập hiến chưa bao giờ là cái đích cuối cùng của công cuộc dân chủ hóa.

Nếu thực lòng mong muốn cải cách xã hội, người ta không nên sa đà vào thứ câu hỏi phụ thuộc xem quốc gia này sẽ đi theo thể chế nào, mà phải tập trung vào việc tinh thần dân chủ bén rễ sâu sắc ra sao trong tâm trí của mỗi người dân.

Cả hai vấn đề đều quan trọng, nhưng nếu không nhận thức được rằng vế sau—tức là phẩm hạnh công dân—mới là cái gốc rễ căn bản nhất, thì dẫu có trầy trật giành được dân chủ, người ta cũng dễ lầm tưởng rằng nó sẽ tự động vững bền chỉ vì thể chế ấy đang tồn tại. Để rồi chính từ sự chủ quan đó, nền dân chủ sẽ một lần nữa sụp đổ. Việc lựa chọn thể chế chỉ là bước đi sau khi công cuộc dân chủ hóa đã đạt được những thành tựu nhất định, và hai yếu tố này phải bổ trợ lẫn nhau.

Bằng không, nếu cứ cố chấp coi một thể chế nào đó là thước đo tuyệt đối cho một xã hội địa đàng, cuộc cải cách sẽ biến thành một trận chiến ý thức hệ vô nghĩa, hoàn toàn chệch hướng khỏi mục tiêu cốt lõi là cải thiện đời sống nhân dân.

Sự thay đổi mà Elias hằng mong ước—đốm lửa tuy nhỏ bé ở hiện tại nhưng sẽ bùng cháy mãnh liệt trong tương lai—tôi lại vô tình bắt gặp ngay tại nơi này, khiến khóe môi không tự chủ được mà khẽ nhếch lên. Đám bạn đi cùng cô bắt đầu hoảng hốt khi thấy cô Chủ tịch Hội học sinh dám nhìn chằm chằm đánh giá tôi mà chẳng thèm kiêng nể lễ nghi hoàng tộc, nhưng đó chỉ là giới hạn của thời đại mà thôi.

Mỗi khi gặp được một học sinh có tư tưởng không bị giam cầm trong vết xe đổ của thời đại như thế này, tôi lại nhen nhóm lên một chút hy vọng.

Sau khi đã định hình xong nhận định về tôi, cô Chủ tịch không chút chần chừ, lịch thiệp nắm lấy tay tôi. Tôi khẽ thì thầm với cô ấy:

"Rất vui được gặp cô."

Đôi mắt tinh anh của cô lấp lánh nụ cười. Những học sinh xung quanh vẫn đang trợn tròn mắt kinh ngạc trước việc một thành viên hoàng tộc chủ động bắt tay trước, dáng vẻ khúm núm ấy của họ vẫn khiến tôi có chút không thoải mái. Cô Chủ tịch chẳng mảy my bận tâm, chỉ đưa mắt ra hiệu cho vị đại diện nhà trường—người chắc chắn là thầy giáo của họ—rồi chỉ tay về phía tòa nhà chính:

"Ngài đã cất công đến đây, chúng tôi rất vinh hạnh được đón tiếp ngài như một vị khách quý. Không biết ngài có thời gian không?"

"Tất nhiên rồi."

"Vậy xin mời ngài đi hướng này."

Tôi không có lý do gì để từ chối, bởi điều này giúp tôi thoát khỏi việc phải đi rảo quanh trường trong sự ngột ngạt. Tôi cất bước theo sự dẫn dắt của họ.

Cuộc trò chuyện tại phòng Hội học sinh diễn ra hoàn toàn đúng như những gì tôi dự đoán. Họ mời tôi trà nước và bánh ngọt, rồi khéo léo, uyển chuyển bày tỏ những nguyện vọng của học sinh đối với chính phủ. Trọng tâm của vấn đề là xin tăng ngân sách hỗ trợ từ chính phủ để nhà trường có thể mời giáo viên Triết học về giảng dạy.

Dù việc này thuộc thẩm quyền của Nghị viện, tôi vẫn đưa ra câu trả lời tích cực rằng bản thân ghi nhận mức độ cấp thiết và sẽ cố gắng thúc đẩy, rồi khép lại phần thảo luận chính thức tại đó. Bầu không khí sau đó chuyển sang những câu chuyện phiếm nhẹ nhàng. Trong lúc tôi đang thầm đoán xem bao giờ Abraham mới kết thúc cuộc đàm phán, cô Chủ tịch Hội học sinh bỗng chủ động chuyển chủ đề:

"Bài phát biểu của ngài thực sự rất tuyệt vời."

Có vẻ cô ấy đang nói về buổi diễn thuyết vừa rồi. Tôi nở một nụ cười chừng mực rồi đáp:

"Vậy sao? Tôi cứ lo thông điệp của mình sẽ bị truyền tải sai lệch, nghe cô nói vậy tôi cũng nhẹ lòng."

"Ngài đã thức tỉnh mọi người rằng đừng vì những xung đột tôn giáo mà ngần ngại cứu vớt những mạng sống. Đó là một chân lý hiển nhiên, nhưng trong thực tế lại không hề dễ dàng. Và thay vì một chính trị gia già lõi đời, thông điệp ấy lại được cất lên từ một học sinh trẻ tuổi như ngài, chính điều đó đã khiến phản ứng của các thầy cô chuyển biến tích cực ngoài mong đợi."

Tôi khẽ nhướng mày trước lời nhận xét đó, đưa mắt nhìn cô Chủ tịch và những học sinh khác:

"Có vẻ như ngay từ đầu, cô đã có cái nhìn tích cực về đề xuất của chính phủ rồi đúng không?"

"Tôi không theo tôn giáo nào cả."

Cô Chủ tịch trả lời dứt khoát. Vì không có đức tin tôn giáo, cô sẽ không bị cuốn vào vòng xoáy hận thù giữa một ngôi trường Lutheran và Giáo hội Công giáo.

"Tôi không nghĩ Đảng Trung tâm đang đi đúng hướng. Việc cảnh giác trước những phát ngôn Công giáo cực đoan của họ để bảo vệ nước Đức là điều cần thiết, nhưng tôi tin rằng nếu Bayern có thể kiềm tỏa thành công Tòa thánh, thì bàn tay của Giáo hoàng sẽ không thể thao túng nước Đức được nữa. Những gì Bayern thể hiện từ trước đến nay cho thấy họ hoàn toàn vì lợi ích của nước Đức."

"Bayern sao..."

Khi các khúc mắc trong lòng đã được tháo gỡ, biết đâu phía nhà trường cũng sẽ đặt niềm tin vào Bayern mà chấp nhận đề nghị viện trợ. Đúng lúc đó, vị Chủ tịch Hội học sinh tiếp lời với gương mặt điềm tĩnh như cũ:

"Vương quốc Bayern dưới sự dẫn dắt của Ngài Nikolaus Ernst chính là phòng tuyến cuối cùng để giữ cho nước Đức vẹn nguyên là nước Đức. Khi Vương quốc Phổ suýt chút nữa đã dâng Đế quốc Đức vào tay các cường quốc khác, chính những thành tựu của Bayern đã xoay chuyển cục diện và bảo vệ đất nước. Trong tình thế này, chẳng đời nào Bayern lại chịu giao quyền chủ động mà mình nhọc nhằn giành được vào tay quốc gia khác.

Hơn nữa, dù Bayern là một quốc gia Công giáo, nhưng tư tưởng tự do đang chiếm ưu thế tại đó, nên họ sẽ không đời nào hậu thuẫn cho Tòa thánh La Mã một cách mù quáng như Đảng Trung tâm đâu. Trên hết, tầm nhìn của một đảng phái và một quốc gia là hoàn toàn khác biệt."

Đúng như tôi đã nghĩ trước đó, Đảng Trung tâm là một đảng Công giáo ở Phổ, vốn là hiện thân của chủ nghĩa bảo thủ. Cô nữ sinh này đang tư duy một cách lý trí hơn hẳn ban giám hiệu nhà trường.

"Khả năng phân tích của cô thật đáng nể."

"Đây là điều mà nhiều người đều biết thôi ạ."

"Có một học sinh minh mẫn như cô, tương lai của đất nước quả thực rất xán lạn. Tôi thấy an tâm rồi."

Nghe vậy, cô Chủ tịch lần đầu tiên khẽ nghiêng đầu. Cô đưa mắt nhìn các bạn học xung quanh rồi nở một nụ cười ẩn ý:

"Chao ôi... Nghe cứ như lời của các thầy cô giáo vậy. Ngài Askanier, ngài nói chuyện như thể đã sống nhiều hơn tôi đến tận mười mấy năm vậy."

Tôi lập tức nhận ra vấn đề, khẽ nở nụ cười bất đắc dĩ rồi mím môi tỏ vẻ lúng túng. Một kẻ đồng trang lứa mà lại nói những lời như vậy thì quả là kỳ quặc, ngay cả chính tôi cũng thấy thế. Để ngăn thói quen phát ngôn này, tôi phải rũ bỏ lập trường của một chính trị gia Askanier lão luyện. Chuyện này cũng chẳng có gì nghiêm trọng, tôi vừa định khéo léo bông đùa để đánh trống lảng thì cô Chủ tịch đã nhanh nhảu chặn họng, không cho tôi kịp mở lời:

"Chẳng phải ngài còn kém tôi tận hai tuổi sao? Tôi mới là người nên cảm thấy tương lai xán lạn khi nhìn thấy một hậu bối thanh thiếu niên đang trưởng thành vượt bậc như ngài đấy."

"Phụt..."

Mấy học sinh bên cạnh suýt bật cười thành tiếng, vội vàng bịt chặt lấy miệng.

Hóa ra cô ấy đã 20 tuổi chứ không phải 19. Dù khoảng cách tuổi tác chẳng là bao, nhưng việc một kẻ đã quá tuổi trưởng thành lại bị một học sinh trung học xem như con nít thế này... Thời gian của tôi ơi... Dẫu sao thì tôi vẫn đang phải sống và lăn lộn giữa đám học sinh trung học này, nhưng đây là lần đầu tiên tôi thực sự muốn thoát khỏi thế giới của họ. Mà thôi, trong cái thời đại mà Mecklenburg—kẻ đáng ra phải là bạn đồng lứa với tôi theo lẽ tự nhiên—lại đang làm anh của tôi, thì tôi còn mong đợi điều gì nữa chứ?

Lòng dâng lên cảm giác ngượng ngùng xen lẫn chút hoài nghi nhân sinh, tôi chỉ biết nở một nụ cười gượng gạo:

"Vậy thì cảm ơn cô nhé. Thật xin lỗi vì đã thất lễ."

"Không có gì đâu thưa ngài. Tôi không có ý định trêu chọc để nhận câu trả lời nghiêm túc như vậy đâu."

Thấy tôi phản ứng quá nghiêm túc, cô Chủ tịch vội lấy lại vẻ nghiêm nghị, nhưng khóe mắt vẫn lấp lánh vẻ nhịn cười. Chẳng biết cô ấy đang nghĩ gì, nhưng qua cuộc đối thoại liên tục này, sự căng thẳng ban đầu dường như đã tan biến hoàn toàn. Nhận ra cô ấy đã bắt đầu xem tôi như "một người bạn đồng trang lứa dẫu có chút khoảng cách địa vị", tôi cũng khẽ nheo mắt nhìn cô với một chút tinh nghịch. Tiếng cười của những học sinh khác giúp bầu không khí trở nên thoải mái hơn, tôi khẽ lắc đầu nói:

"Tôi cũng rất vui vì có một người bạn cùng tuổi như cô. Ngay cả khi ý kiến của chúng ta có bất đồng, tôi vẫn sẽ nghĩ như vậy."

"Tôi cũng có cùng suy nghĩ nên mới chia sẻ thẳng thắn đến giờ đấy chứ.

'Có đủ sự mơ hồ để khiến người được chọn trở nên khiêm nhường, và có đủ sự mơ hồ để làm mờ mắt những kẻ sa ngã', một câu nói rất hay. Các thầy cô giáo theo giáo hội Lutheran phần lớn chỉ chăm chăm vào việc cảnh giác trước sự bành trướng của Công giáo. Việc ngài có thể đâm trúng tim đen của vấn đề một cách súc tích như vậy quả không hổ danh là người đã dùng một bài diễn văn để đánh đổi mạng sống và danh vọng cùng một lúc. Và..."

Cô ấy ngập ngừng một lát rồi tiếp tục:

"Cá nhân tôi luôn cho rằng việc vứt bỏ cơ hội cứu sống con người chỉ vì những tranh chấp tôn giáo là một hành động vô nghĩa, chẳng thể khiến thế giới này tốt đẹp hơn. Và ngài cũng đã nói điều tương tự. Tôi sinh ra trong một gia đình bình thường, còn ngài lại sinh ra trong một gia tộc thống trị, tôi chưa từng được nếm trải sự vinh hoa phú quý như ngài.

Ngược lại, tôi được tận hưởng một cuộc sống bình yên, cắp sách đến trường mỗi ngày, còn ngài lại bị đưa lên đầu sóng ngọn gió, trở thành tâm điểm phán xét của toàn dân ngay từ thuở nhỏ, cho đến trước năm ngoái, ngài chưa từng được sống một cuộc đời bình thường như bao người khác.

Nói thật lòng, cuộc tranh luận về án tử hình của ngài lần này đối với tôi chẳng có gì là mới mẻ cả. Và cũng xin nói thẳng, phần lớn những người sống trong hoàn cảnh như tôi sẽ chẳng hề ngần ngại mà đồng ý đưa ngài ra pháp trường xử bắn. Một trong những lý do là bởi ngài nắm giữ khối tài sản khổng lồ mà chúng tôi nằm mơ cũng không có được.

Chúng ta rõ ràng đang đứng trên hai đường thẳng song song tưởng chừng chẳng bao giờ có thể thấu hiểu nhau, nhưng dẫu khác biệt đến thế, chúng ta vẫn có chung một mục đích và có thể ngồi lại trò chuyện như thế này, điều đó thực sự khiến tôi vô cùng thỏa mãn."

"Tôi hiểu những gì cô đang nói. Nhưng tôi muốn hỏi một câu. Liệu cô cũng nghĩ như vậy sao?"

Cô ấy lập tức nhận ra ẩn ý trong câu hỏi của tôi. Trong số những kẻ tán thành việc hành quyết tôi, có không ít kẻ đồng ý chỉ vì cái mác gia tộc thống trị của tôi. Một kết luận luôn được cấu thành từ nhiều lý do khác nhau. Dù biết chắc cô ấy sẽ phủ nhận, nhưng nhân cơ hội này, tôi vẫn muốn lắng nghe xem cô ấy tư duy và diễn đạt quan điểm của mình như thế nào.

Vị Chủ tịch Hội học sinh khẽ nheo mắt, nghiêng đầu suy ngẫm một lát rồi thản nhiên đáp.

"Việc tước đoạt mạng sống của một kẻ không thuộc về thế giới của mình theo cách này... trên bề mặt thì có vẻ chẳng liên can gì đến tôi hay những người thuộc tầng lớp của tôi, nhưng thực chất, điều đáng ngại nhất là tất cả đều bắt nguồn từ một gốc rễ duy nhất.

Nghĩ rằng vì là Tân nhân loại nên cứ tạo ra một kẻ khác thay thế là được, hay vì thuộc gia tộc thống trị nên nhân cơ hội này giết quách đi cho rảnh nợ—bản chất của những tư tưởng đó là lối suy nghĩ: chỉ cần một cá nhân sở hữu một đặc điểm nào đó, thì mạng sống của họ có bị tước đoạt cũng là điều hiển nhiên.

Đứng trên lập trường của tầng lớp trung lưu chúng tôi, những kẻ luôn khát khao lật đổ giai cấp thống trị, lối tư duy này nhìn qua có vẻ tràn đầy chính nghĩa. Thế nhưng, lý do tôi tuyệt đối không thể đồng tình là bởi, nếu thứ logic này tràn lan và tiêm nhiễm vào xã hội, thì sớm muộn gì chính tôi cũng sẽ phải chết.

Sẽ có kẻ chỉ tay vào tôi và bảo rằng, vì mày sở hữu những yếu tố phản xã hội này, vì mày sống một cuộc đời lệch khỏi quy chuẩn chung, nên việc mày biến mất khỏi cõi đời này mới là điều có lợi cho cộng đồng."

"Tôi từng được nghe một câu chuyện tương tự từ một người bạn, thật đáng kinh ngạc. Cô đã phải trải qua những gì để có được thế giới quan này?"

"Vài lão già thuộc thế hệ Cựu nhân loại thường rêu rao rằng những đứa như chúng tôi không xứng đáng được làm học sinh. Một Tân nhân loại như ngài có lẽ chẳng thể nào hình dung nổi thứ logic đó đâu. Họ bảo rằng trường nữ sinh đang chà đạp lên truyền thống, hủy hoại xã hội và chọc giận Thiên Chúa. Trong mắt họ, những nữ sinh đang tiếp nhận giáo dục cao đẳng và chuẩn bị thi đại học như chúng tôi lại là những thành phần phản xã hội cần phải bị xóa sổ.

Suy cho cùng, dẫu diện mạo của nỗi nhục nhã mà chúng tôi phải chịu đựng có khác biệt một trời một vực so với những gì ngài đã trải qua... thì cái gốc rễ của sự cố chấp muốn phá nát ngôi trường này và muốn giết chết ngài hoàn toàn tuôn ra từ một nguồn duy nhất. Thử hỏi với tư cách là Chủ tịch Hội học sinh của ngôi trường này, làm sao tôi có thể nhắm mắt cho rằng vì ngài thuộc gia tộc thống trị nên bị giết cũng chẳng sao?

Một khi đã thấu rõ sự bỉ ổi từ tận gốc rễ của tư tưởng đó, tôi không thể gật đầu đồng tình rằng nó là đúng đắn. Một kẻ chẳng giàu sang nhưng cũng không nghèo hèn như tôi rõ ràng không ở vị thế để đi lo lắng cho ngài, và thực tế tôi cũng chẳng xót thương cho hoàn cảnh của ngài, nhưng việc tôi lo ngại cho một sinh mạng đang bị tước đoạt quyền tự quyết và bị vùi dập bởi bàn tay của vạn dân là có thật."

Cô ấy hơi rướn người về phía trước, giọng điệu mang chút trách móc:

"Chính vì thế, tôi không ngờ ngài lại hỏi liệu tôi có nghĩ như vậy không. Một người từng đưa ra bài diễn thuyết lay động lòng người như ngài chắc chắn phải hiểu rõ rằng, việc suy diễn như vậy chẳng khác nào đang dung túng cho lập luận của những lão già muốn đóng cửa trường học và tống chúng tôi về nhà—hai cái cây khác nhau dẫu sao vẫn cùng chung một cội rễ, và việc mở rộng tư duy theo hướng đó hoàn toàn có thể xảy ra."

"Chỉ là tôi hiếm khi có cơ hội được lắng nghe trực tiếp những suy nghĩ thế này nên mới muốn hỏi rõ thôi. Chắc hẳn những người có tư duy như cô không nhiều đâu."

"Dù vậy thì cũng chẳng hề ít đâu ạ. Một người bạn trong câu lạc bộ tranh biện của chúng tôi từng phản bác lại lý luận này của tôi rất dữ dội, nhưng ngay cả cậu ấy cũng không cho rằng việc định đoạt án tử hình của ngài là điều đúng đắn."

"Hóa ra các bạn đã tranh luận về chuyện này à. Cậu ấy phản bác thế nào?"

"Cậu ấy bảo lập luận của tôi mang tính quy giản quá mức. Vấn đề tồn vong của trường nữ sinh là một vấn đề mang tính xã hội, còn vấn đề của ngài, xét dưới góc độ xã hội học, lại nằm ở thái cực hoàn toàn đối lập—đó là câu chuyện về cuộc đời của một cá nhân thuộc giai cấp đặc quyền."

"Nghe cũng có lý đấy chứ."

"Thưa ngài, đây là chuyện liên quan đến tính mạng của chính ngài đấy, vậy mà ngài lại có thể thản nhiên nhận xét như vậy sao?"

Cô Chủ tịch đan hai tay vào nhau, bật cười một cách bất lực. Đối với những cuộc đấu khẩu thế này, tôi luôn nảy sinh một niềm hứng thú sâu sắc không thể kìm nén. Tôi liếc nhìn những học sinh khác đang khẽ rùng mình căng thẳng, rồi nhẹ giọng hỏi:

"Vậy cô đã đáp trả thế nào? Tiếc thật đấy, nếu tôi cũng có mặt ở buổi tranh biện đó thì chắc sẽ thú vị lắm."

"Tôi chỉ còn cách trả lời rằng cậu ấy đã xác định sai tiền đề ngay từ đầu. Cậu ấy và tôi đang nói về hai khía cạnh hoàn toàn khác biệt. Bản thân tôi chưa từng có ý định kéo hai cành cây ở hai đầu xa xăm lại để buộc chặt vào nhau. Tôi chỉ đang muốn chỉ ra rằng, cái cây mọc ở phía bắc và cái cây mọc ở phía nam của khu vườn bao la này đều đang cùng hút chất dinh dưỡng từ một dải đất lục địa mà thôi. Ngài hiểu ý tôi chứ?"

"Cô tiếp cận theo tư duy chỉnh thể, còn người bạn kia lại sử dụng tư duy quy giản. Nếu nhìn nhận thế giới dưới lăng kính lý thuyết đó, góc nhìn của cô quả thực rất dễ bị coi là một chủ nghĩa quy giản cực đoan, không màng đến ranh giới."

"Chính xác là như vậy. Cậu ấy đã ngộ nhận tiền đề của tôi nên mới đưa ra lời phản bác đó. Tiền đề trong lập luận của tôi không nằm ở những cành cây, mà nằm ở lớp đất mà chúng ta đang cắm rễ. Vì vậy, việc bảo tôi đang cố tình khiên cưỡng buộc các cành cây lại với nhau là một sự hiểu lầm nực cười.

Từ đầu đến cuối, điều tôi muốn nhấn mạnh là chúng ta phải giữ cho mảnh đất cội nguồn này không bị khô cằn—tức là, đúng như những gì Ngài Nikolaus Ernst đã phát biểu ngày hôm nay, tôi muốn nói về phẩm hạnh công dân mà chúng ta cần phải có. Tôi muốn nhìn vào bản chất gốc rễ chứ không phải hiện tượng bề nổi."

Cô Chủ tịch vừa gật đầu vừa đưa mắt nhìn các bạn học xung quanh. Đến khi cái tên Nikolaus Ernst được xướng lên, những học sinh khác cũng nở nụ cười đầy tự hào và kiên định. Nhân đà câu chuyện, cô Chủ tịch khẽ nhếch ngón tay hỏi:

"Thưa Ngài Askanier, nếu không phiền tôi muốn hỏi một câu. Ngài có kính trọng Ngài Ernst không?"

Câu hỏi này... giống như một bộ lọc chính trị vậy. Nó mang hàm ý 'qua câu trả lời này, tôi sẽ biết ngài thuộc kiểu người nào'. Việc tôi tự đẩy mình vào tình thế phải nhận định về chính bản thân thế này quả là dở khóc dở cười, nhưng dáng vẻ của họ lại vô cùng nghiêm túc. Cảm nhận được bầu không khí căng thẳng tinh vi đang lan tỏa trong căn phòng, tôi khẽ gật đầu:

"Tất nhiên rồi."

Nghe vậy, cô Chủ tịch khẽ nhếch một bên khóe môi đầy thỏa mãn, gật đầu đồng tình:

"Hẳn là vậy rồi. Tôi cũng thế. Nếu phải chọn ra một vị chính trị gia khiến người dân Đức hài lòng nhất dạo gần đây, và là một tấm gương sáng giá để học sinh chúng tôi noi theo, thì đó chắc chắn là ngài ấy."

"Tại sao thế?"

"Chẳng phải ngài ấy chính là người đã vực nước Đức ra khỏi hố sâu của cuộc khủng hoảng chiến tranh sao? Dù xuất thân là người ngoại quốc, nhưng việc ngài ấy hiện tại là một người Bayern cũng rất tuyệt, và trên hết, tôi cực kỳ thích tư tưởng tiến bộ của ngài ấy."

"Vậy sao?"

Có vẻ câu trả lời của tôi quá đỗi mơ hồ nên cô Chủ tịch chỉ gật đầu rồi chỉ tay về một hướng khác:

"Phần lớn mọi người đều nghĩ thế đấy ạ. Ngay tại nhà thờ phía sau con hẻm kia, người ta thậm chí đang dựng một bức tượng để vinh danh ngài ấy nữa cơ."

"Hả? Làm gì có chuyện đó."

"Đó là sự thật đấy ạ."

"Người ta vẫn còn sống sờ sờ ra đó, sao lại làm thế chứ?"

Thấy cô Chủ tịch nhìn tôi chằm chằm với vẻ mặt kiểu 'ngài sống trên đời mà không thèm đọc báo à', tôi chỉ biết ho khan một tiếng che giấu sự lúng túng.

"Vâng, vậy thì tốt quá."

"Nhìn vẻ mặt ngài có vẻ không nghĩ thế nhỉ."

Tôi vội vàng lấp liếm, nặn ra một nụ cười trông thật hiền hòa:

"À không, chắc chắn là như vậy rồi."

Cô Chủ tịch khẽ đảo mắt, giọng điệu có chút nghi ngờ:

"Được rồi, ngài bảo sao thì là vậy đi. Dù biết hôm nay, khi Thái tử Điện hạ ghé thăm trường, nói những lời này có phần không phải phép. Nhưng dẫu sao, sắp tới tôi sẽ lên Munich để học đại học, tôi hy vọng nếu có cơ hội sẽ được diện kiến Ngài Ernst một lần."

Cô chẳng cần phải cất công lặn lội đến tận Munich đâu. Vì người cô muốn gặp đang ngồi ngay trước mặt cô đây này.

Sống lưng tôi bỗng chốc cứng đờ. Dù vậy, cuộc hội thoại cũng đã dần chuyển sang những lời tán gẫu vụn vặt. Tôi cố kìm nén không để lộ cái nuốt nước bọt đầy căng thẳng của mình, thản nhiên đáp lại:

"Munich sao. Cô đi xa thật đấy."

"Chị họ của tôi thường xuyên hoạt động ở đó. Mối quan hệ của chúng tôi khăng khít như chị em ruột vậy, nên tôi định khi lên đại học sẽ dọn đến ở chung nhà với chị ấy."

"Tuyệt thật đấy."

Tôi hờ hững đáp lời.

Không lâu sau, có thông báo truyền đến rằng Abraham đã ra lệnh đưa tôi trở lại sảnh chính. Nghĩ đến việc cuối cùng cũng được ra về, tôi mừng thầm trong bụng rồi rảo bước ra ngoài. Thế nhưng, vừa đặt chân ra khỏi cửa, thứ đầu tiên đập vào mắt tôi lại là cái bảng thông báo chỉ số thiện cảm.

"……."

Vừa bước ra khỏi phòng Hội học sinh—nơi hiếm hoi nhìn nhận tôi như một học sinh và một chính trị gia thực thụ—tôi lại phải đối mặt với những nhóm người mang tư tâm hoàn toàn khác. Chỉ trong một ngôi trường mà lại tồn tại biết bao thành phần học sinh phong phú đến vậy. Nhìn những chiếc bảng thiện cảm liên tục nổ ra dồn dập ở khắp mọi nơi ngay khi vừa bước ra ngoài, tôi thấy cạn lời sâu sắc, thầm nghĩ không biết phải làm thế nào mới khiến cái Hệ thống này tỉnh táo lại được.

Kế đến, tôi lại đau đầu suy tính làm sao để giải tán đám học sinh đang vây quanh đây. Chẳng có cách nào cả... Dù vậy, may là họ không dám tiến lại quá gần. Họ chỉ đứng ngây ra bốn phía, đăm đăm dõi theo từng cử động của tôi. Đám đông đứng bất động, chỉ có tôi và cô Chủ tịch bước đi. Tôi lầm lũi tiến về phía sảnh chính của trường, cam chịu hứng chịu những ánh nhìn đầy áp lực đổ dồn vào mình. Cho đến khi đặt chân tới sảnh, bóng dáng Abraham vẫn bặt vô âm tín. Nhưng gã sẽ đến sớm thôi.

Trong lúc đứng đợi, tôi khẽ đưa mắt nhìn cô Chủ tịch Hội học sinh một lần cuối. Nhận thấy cô ấy đang nhìn thẳng bỗng ngước lên nhìn mình, tôi khẽ búng tay, dựng lên một kết giới cách âm.

"Ồ."

Bản thân cô Chủ tịch không hề tỏ ra kinh ngạc trước ma pháp này, nhưng những học sinh đứng gần đó lại đồng loạt thốt lên kinh ngạc. Tôi quay đầu về phía âm thanh phát ra, nở một nụ cười xã giao lịch thiệp rồi quay lại nói với cô Chủ tịch:

"Tôi vẫn chưa có thời gian đi dạo quanh các quảng trường nên chưa rõ mọi người ngoài kia đang thực sự bàn tán những gì, nhưng việc được gặp một người như cô đối với tôi là một trải nghiệm vô cùng mới mẻ."

Khi Elias và Eugène Lamour nói những lời tương tự, vì họ cũng trải qua cảnh ngộ giống tôi nên tôi hoàn toàn thấu hiểu nguyên do, lòng vừa xót xa vừa biết ơn sự hiện diện của họ. Thế nhưng, việc chứng kiến một người không hề có chung trải nghiệm với mình nhưng lại chẳng hề mang đến cảm giác xa cách như có một bức tường vô hình ngăn cách, là một điều khiến tôi không khỏi kinh ngạc mỗi khi bắt gặp.

Đây không đơn thuần là câu chuyện đồng điệu về mặt quan điểm, mà là sự ngỡ ngàng khi nhận ra trong một thế giới khác biệt, vẫn có những con người tự mình suy ngẫm sâu sắc để chạm đến bản chất của vấn đề từ chính hoàn cảnh của họ. Và chính từ những nỗ lực tự thân ấy, những con người ở hai thế giới hoàn toàn xa lạ lại vô tình tìm thấy một tiếng nói chung có thể thấu hiểu lẫn nhau.

Cảm giác kinh ngạc ấy làm sống dậy trong tôi niềm ngưỡng vọng khôn tả mà tôi từng cảm nhận được khi nhìn vào Leonard, dù chỉ là một tia rất khẽ khàng.

Nếu tôi được theo học tại ngôi trường này—dù thực tế một Tân nhân loại sẽ chẳng bao giờ có cơ hội nhập học... biết đâu tôi và cô ấy đã có thể trở thành những người bạn tri kỷ của nhau. Suy nghĩ ấy vừa xẹt qua đầu, tôi khẽ đưa tay vuốt cằm, rồi như chợt đưa ra một quyết định, tôi mở lời.

"Thực ra, tôi muốn gửi lời cảm ơn đến cô."

"Ý ngài muốn nghĩa là sao... Chẳng lẽ bây giờ ngài không định cảm ơn nữa à?"

"Không, tôi vẫn đang cảm ơn cô đây. Chỉ là, tôi không muốn mối duyên này chỉ dừng lại ở đây."

Tôi nhìn thẳng vào mắt cô ấy, nói tiếp:

"Tôi có thể viết thư cho cô chứ?"

Đối phương đâu phải là kẻ thù, việc gì phải đắn đo suy tính thiệt hơn làm gì chứ? Nếu đã muốn làm bạn, thì cứ chủ động tiến tới là được. Lòng tôi bỗng chốc rộn ràng, tiếng tim đập thình thịch liên hồi trước một suy nghĩ mà bản thân tôi của một năm về trước tuyệt đối sẽ không bao giờ dám nghĩ tới.

Cô Chủ tịch Hội học sinh khẽ chớp mắt ngơ ngác, rồi mỉm cười nhún vai một cái đầy thoải mái.