Chương 494: 495

Tập 1

"Là lỗi của tôi. Tôi sai rồi. Sao tôi lại đem tranh đến triển lãm Salon cơ chứ? Sao tôi lại khiến người ta biết đến cái tên Eugène Lamour làm gì?"

Giọng nói lạnh lùng của Eugène Lamour truyền đi trong không khí. Nơi đây như thể thời gian đã ngừng trôi, thứ duy nhất chuyển động là dây thanh quản và bờ môi của Eugène Lamour.

"Mọi chuyện đến đây là chấm dứt. Tôi nghĩ mình trụ được thế này là đã quá lâu rồi. Nếu các người còn là con người, thì từ ngày mai xin hãy để tôi yên."

"Ngài Eugène Lamour! Ngài nói thế nghĩa là sao? Chuyện này đã được quyết định từ khi nào vậy?"

"Có phải ngài quyết định vì phát ngôn của Ngài Guéret không? Khi nào ngài mới mở bán những bức tranh còn lại!"

Các phóng viên đồng loạt đứng bật dậy hét lớn. Tiếng ghế đổ, tiếng bút máy cào trên giấy, tiếng liên lạc về tòa soạn báo…. Khán phòng vừa mới chìm trong tĩnh lặng bỗng chốc trở nên náo nhiệt, ồn ào như một cái chợ vỡ.

Khi lớp màng phủ bấy lâu bắt đầu bong tróc khỏi tâm trí, tôi há hốc mồm vì hoài nghi không biết mình có nghe lầm hay không. Giải nghệ sao. Đối với một họa sĩ, việc giải nghệ về mặt kinh tế cũng mang lại kết quả tương tự như cái chết của họ. Kể từ giờ phút này, giá tranh của Eugène Lamour sẽ tăng vọt lên tận trời xanh. Không chỉ những bức tranh của Eugène Lamour đã lọt vào tay các nhà sưu tập khác, mà ngay cả giá trị những tác phẩm do Quỹ Eugène Lamour sở hữu cũng sẽ đồng loạt tăng lên gấp hàng chục lần.

Tùy thuộc vào điều kiện của từng bức tranh, nhưng nhìn chung chúng sẽ được giao dịch với giá vài tỷ won, còn nếu là bức tranh khổ lớn và được quốc tế công nhận thì giá có thể lên tới hơn mười tỷ won.

Eugène Lamour đại khái gập tờ hợp đồng nhận được từ thư ký, đút vào túi áo khoác rồi mỉm cười. Gương mặt Burnel Guéret đanh lại. Với tuyên bố giải nghệ của Eugène Lamour, số trái phiếu trị giá 100. 000 franc — tương đương 1 tỷ won — mà Burnel Guéret vừa tiếp nhận bỗng chốc trở thành một cái giá rẻ mạt đến nực cười.

Nếu vừa rồi gã không giao ra, thì ít nhất gã đã có thể bán một bức sơn dầu và ba bức ký họa đó với giá ngay lập tức là 2 tỷ won, còn nếu có thể chờ đợi cho đến khi giá tăng cao hơn vì mục đích đầu tư, gã sẽ còn nhận được số tiền nhiều hơn thế.

Nếu Burnel Guéret không ký tên, hẳn Eugène Lamour đã không giải nghệ. Nhưng dù sao đi nữa, Burnel Guéret cũng đã nhận số trái phiếu, và bốn bức tranh lại trở về thuộc quyền sở hữu của Eugène Lamour.

Trong khi Eugène Lamour bật cười lớn đến mức nhìn thấy cả lưỡi gà, như thể vừa trút bỏ được phần nào nỗi oán hận suốt mười năm qua, thì Burnel Guéret là người đầu tiên đỏ mặt giữa những thính giả đang bàng hoàng đóng băng trước phát ngôn gây sốc. Những đường gân máu giật lên bần bật dưới lớp da trán mỏng dính của gã. Chẳng rõ gã đang tức giận vì dáng vẻ vô học của đối phương, tức giận vì bị đem ra làm trò hề, hay tức giận vì nhận được ít tiền hơn, hoặc có thể là cả ba.

Tuy nhiên, dù Burnel Guéret có nghĩ gì đi chăng nữa, Eugène Lamour cũng không phải cười vì vui sướng khi trả thù được gã. Nếu lúc này Burnel Guéret cảm thấy Eugène Lamour đang mang một lòng thù hận to lớn và nhắm vào để tấn công mình, thì đó là một sự ảo tưởng vĩ đại của gã. Dù ai có nói gì đi nữa, tôi vẫn biết rõ duy nhất điều đó. Eugène Lamour không phải đang giải thoát mình khỏi Burnel Guéret, mà là đang giải thoát mình khỏi thế giới bao quanh ông. Eugène Lamour trông vừa như muốn khóc, lại vừa như muốn cười.

Trên mắt ông không hề rơi một giọt nước mắt nào, nhưng tôi nghĩ gương mặt ông đã méo mó từ tận bên trong. Nụ cười ấy quá ngắn ngủi, đến mức chẳng mang lại cảm giác của một nụ cười. Liệu Eugène Lamour có thực sự tự nguyện đưa ra quyết định buông cọ hay không, đây rõ ràng là một sự đình chỉ do tha nhân tác động. Thế nhưng trong mắt người khác, cảnh tượng ấy sẽ hiển hiện như thế này — Eugène Lamour với đôi mắt ngập tràn cảm xúc, nắm chặt lấy bùa chú phóng thanh và nhiệt thành nói.

"Biết thế này thì mình đã làm từ sớm rồi! Ôi, tôi đã vẽ tranh suốt bấy lâu nay vì cái gì cơ chứ. Giờ tôi chẳng biết gì nữa rồi! Tôi đã quá non nớt. Tôi chẳng hiểu sự đời và cũng không ngờ mọi chuyện lại thành ra thế này.

Tôi từng thấy thật kỳ diệu khi có thể tạo ra thế giới của riêng mình chỉ với tấm vải bạt, màu vẽ, cây cọ và than củi, vậy nên tôi mới tin tưởng một cách mù quáng rằng nếu mình đem tranh tham gia triển lãm Salon như bao người khác, tôi sẽ có thể lan tỏa rộng rãi niềm vui của mình đến những người khác, tôi thật là một kẻ ngu xuẩn. Tôi lại đi nghĩ rằng người ta sẽ thực sự ngắm nhìn những bức tranh!"

Eugène Lamour chỉ thẳng tay vào mặt Burnel Guéret.

"Một kẻ như ngài mà cũng mở miệng bàn về nghệ thuật và phê bình sao, ngài đã từng thực sự ngắm nhìn kỹ lưỡng bức tranh của tôi ở mức độ xứng đáng để phê bình chưa? Ngài bảo tôi không biết gì về nghệ thuật lẫn phê bình. Thế nhưng, chính các người mới là những kẻ bắt đầu nhìn nhận tôi như một người nổi tiếng chứ không phải một nghệ sĩ. Thay vì mở ra một chân trời diễn dịch mới cho công chúng, các người lại chỉ chăm chăm vào việc bức tử tôi.

Có lẽ cũng chính vì những kẻ như ngài mà việc chỉ trích ai đó đến chết đã trở thành một phần trò tiêu khiển của thời đại này."

"Ngài Lamour!"

"Xin chờ một chút! Ngài Lamour, ngài phải xem cái này!"

Các phóng viên hét lên ngay khi ông vừa dứt lời, khiến Eugène Lamour dù lộ vẻ mặt khó chịu nhưng vẫn kịp kết thúc câu nói của mình. Từ đằng xa, một phóng viên cuộn tròn tờ báo trong tay rồi lao thẳng lên sân khấu.

"Tờ Sachsen Nhật báo vừa mới phát hành bài báo mà họ đã ráo trước rồi."

Đã tung ra rồi sao? Có phải vì theo dõi cuộc họp báo nên họ nghĩ không thể trì hoãn việc đưa tin thêm được nữa không. Thời điểm thật chẳng hợp lý chút nào, cứ đà này thì bài phát biểu giải nghệ của Eugène Lamour sẽ biến thành một bài phát biểu thanh minh mất. Tôi nhanh chóng quay đầu lại. Elias mở tờ báo gập đôi ra rồi chìa về phía tôi.

[Eugène Lamour quay trở lại với các tác phẩm phong cách Học viện] [Rò rỉ một phần tác phẩm chưa công bố thuộc bộ sưu tập cá nhân… Sự trở lại hoàn hảo với phong cách học viện, bước đi tiếp theo sẽ là gì?] Cái gì thế này.

Tôi cạn lời. Dưới tiêu đề được in một cách đầy tự hào là bức ảnh rò rỉ mờ căm, nhưng đó chắc chắn là tác phẩm mới của Eugène Lamour, và đồng thời, nó vẫn vương vấn phong cách vẽ thời trẻ của ông. Cả Elias lẫn Mecklenburg đều im lặng không nói một lời. Trong một khoảnh khắc, hàng ghế khán giả cũng rơi vào tình trạng tương tự. Tất cả mọi người đều đang nín thở dõi theo phản ứng của Eugène Lamour.

"Đây mà là tin tức gây sốc sao?"

Eugène Lamour nói bằng chất giọng đã cạn kiệt sạch sinh lực, rồi cứ thế dán chặt mắt vào tờ báo một lúc lâu. Ông ném phăng tờ báo xuống đất rồi lẩm bẩm.

"Tất cả lũ điên. Bị mờ mắt vì số lượng bản in rồi."

"Mở cả một cuộc họp báo vì một chuyện chẳng ra đâu vào đâu, ngài làm tốt lắm đấy!"

Ai đó hét lên bằng thứ tiếng Đức mang chất giọng Pháp. Eugène Lamour đáp lại một cách cộc lốc với gương mặt đã trở nên chai sạn cảm xúc.

"Bây giờ thì việc rình rập rập khuôn cũng biến thành chuyện chẳng ra đâu vào đâu rồi nhỉ. Tôi đã biết ngay chuyện này lại biến thành tình huống tôi bị ăn chửi mà. Nếu không có chuyện gì xảy ra thì đáng lẽ các người phải thấy nhẹ nhõm mới đúng, đằng này các người lại cứ như thể hăm hở cầu nguyện cho tôi phạm phải tội ác nào đó vậy."

Eugène Lamour giơ trang nhất của tờ báo lên, nổi trận lôi đình.

"Người thực sự phải nổi giận ở đây là tôi! Các người lại kiếm đâu ra bức ảnh này hả? Tôi lại phải nghi ngờ ai nữa đây. Bức tranh này tôi mới vẽ tại nhà cách đây một tháng, làm sao nó có thể lọt ra ngoài được?"

"Ngài Lamour! Vậy việc chính ngài vẽ bức tranh này là sự thật sao? Ngài đã quay trở lại với phong cách vẽ thời trẻ rồi à?"

Một phóng viên hét lớn hỏi, kéo theo những người khác cũng đồng loạt mở miệng.

"Ngài Lamour, vừa rồi ngài rõ ràng đã nói mình không thể cố thủ với chủ nghĩa học viện nữa. Lý do gì khiến ngài vẽ tác phẩm mới theo phong cách học viện vậy?"

"Ngài đã vẽ sẵn tác phẩm tái xuất và một tin sốt dẻo hoàn toàn không có vấn đề gì đã được công bố, ngài vẫn sẽ giữ nguyên tuyên bố giải nghệ chứ? Ngài không có ý định tái xuất sao!"

"Chờ một chút!"

Giữa hàng ghế khán giả lại một lần nữa biến thành bãi chiến trường, một nhà phê bình đứng bật dậy. Gã nheo mắt, nhếch mép nói.

"Ngài Eugène Lamour, ngài vốn là một người biết tiếp thu lời phê bình mà. Chẳng phải vì lòng tự trọng không cho phép nên ngài mới làm một bài diễn thuyết dài dòng văn tự rằng mình đã chán ngấy những lời phê bình của chúng tôi đó sao. Ngài rõ ràng có thể quay lại với phong cách học viện và bản thân ngài cũng có ý định đó cơ mà! Nếu ngài không phải quay lại phong cách học viện thông qua phê bình mà định chối bay chối biến, thì xin hãy nghiêm túc phản tỉnh lại đi.

Liệu tác phẩm của ngài có thực sự không chịu chút ảnh hưởng nào từ những lời phê bình của chúng tôi không!"

Elias há hốc mồm. Vì số lượng người quá đông nên những lời lẽ kỳ thiên hạ dị sự cứ thế liên tục thốt ra từ khắp mọi nơi. Thế nhưng, bản chất của câu nói đó chẳng hề xa lạ, trái lại còn vô cùng quen thuộc. Nhà phê bình càng nói càng tăng thêm sức thuyết phục vào giọng điệu của mình.

"Ngài Guéret nói rất đúng. Ngài Lamour, khi các nhà chính luận chúng tôi đưa ra những lời phê bình mà ngài không nghe qua loa đại khái mà biết cách cải thiện, thì nghệ thuật chân chính mới có thể đơm hoa kết trái. Bức tranh phong cách học viện kia chính là một minh chứng rõ ràng. Nghệ thuật một khi đã lầm đường lạc lối thì sẽ không thể cứu vãn được nữa. Không chỉ tác phẩm của ngài, mà toàn bộ dòng chảy nghệ thuật nói chung cũng sẽ ẩn chứa nguy cơ trở nên hời hợt và nan giải.

Theo nghĩa đó, việc quay trở lại với phong cách học viện có nghĩa là tính nghệ thuật của Ngài Lamour từ nay về sau có thể được thắp sáng theo một phương thức lành mạnh hơn, và nó cũng có nghĩa là Ngài Lamour có thể mang lại tầm ảnh hưởng tích cực cho giới nghệ thuật của Pháp cũng như toàn thế giới."

Lamour há miệng đứng lặng người tại chỗ. Giống hệt như Elias vậy. Ông lại ngước nhìn vào khoảng không với đôi mắt lim dim. Ông lẩm bẩm với vẻ mặt thẫn thờ.

"Các người nghĩ rằng nếu các người răn đe những phần không vừa mắt ở tôi, thì một ngày nào đó tôi sẽ sửa đổi nó đúng không?"

"Không, không thể biểu đạt một cách hời hợt như vậy được. Nói theo thuật ngữ chuyên môn hơn thì đó là sự bổ trợ lẫn nhau..."

"Việc tôi lấp đầy các yếu tố của bức tranh bằng phong cách học viện là vì tâm trí tôi đã tìm thấy điểm kết nối với quá khứ. Tại sao ngài lại vơ kết quả của sự phản tỉnh cá nhân thành công lao của các người chứ? Giờ các người còn định đòi cả quyền sở hữu đối với tranh của tôi nữa à?"

"Ngài Lamour, ngài rõ ràng đã tiếp xúc với vô số lời phê bình. Các tạp chí nghệ thuật trên toàn thế giới đều đang dõi theo ngài. Đi đến đâu ngài cũng có thể nhìn thấy những lời đánh giá về tranh của mình, vậy thì bức tranh kia liệu có thực sự chỉ là kết quả của sự phản tỉnh cá nhân hay không? Liệu có thể khẳng định là không hề có một chút ảnh hưởng nào từ những lời phê bình phong cách vẽ không?"

Nhà phê bình nghiêng đầu thuyết phục ông. Eugène Lamour nghe vậy thì gương mặt lại trở nên thư thái trở lại. Ông lắc đầu với một diện mạo nhẹ nhõm hơn, giống hệt như lúc đưa ra tuyên bố giải nghệ.

"Tôi không thể đọc nổi những bài viết có xuất hiện câu chuyện của mình."

Tôi kiểm tra đồng hồ rồi quay lưng bước đi. Đã 50 phút rồi. Thời gian trôi qua đã lâu — và chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Ít nhất là cho đến khi cuộc họp báo kết thúc, có vẻ như cứ giao lại cho Elias và Mecklenburg là được rồi.

"Cái gì thế?"

Mecklenburg mướm mày khi nhìn thấy Askanier quay lưng biến mất. Gã định túm lấy vai Askanier nhưng lại chụp hụt vào khoảng không.

"Sao lại đi rồi?"

"……."

"Này ông bạn!"

Không có tiếng trả lời.

Mecklenburg cảm thấy tâm trạng trở nên tồi tệ, gã đăm đăm nhìn theo bóng lưng của Askanier.

"Bạn của cậu bị làm sao thế hả?"

Hohenzollern cũng không nói một lời.

"Không đuổi theo à? Hay là để tôi đi nhé?"

"Đừng đi."

"Tại sao."

"Chẳng lẽ tiền bối không nghĩ là tôi có lý do riêng để không đuổi theo sao? Thế mà tiền bối cứ nhất quyết phải đi cho bằng được à?"

Hohenzollern nhìn Mecklenburg với vẻ cáu kỉnh rồi quay đầu đi. Mecklenburg cạn lời, khẽ cau mày rồi ngậm miệng lại. Cái gã này đột nhiên đi nhuộm tóc đen thui rồi trở lại, chẳng lẽ đến cả cái tâm can cũng đen kịt theo luôn rồi sao…. Hay vốn dĩ gã đã như thế này từ trước rồi. Chắc là vốn dĩ đã vậy rồi. Tính cách của gã thì gã cũng đã nghe kể qua và biết đại khái rồi.

Trong lúc đó, Ngài Lamour hỏi 'nếu là ngài thì ngài có thể đọc nổi bài phê bình có in tên của chính mình lên đó không', nhà phê bình suy nghĩ một cách nghiêm túc rồi đáp.

"Tôi hiểu nỗi khổ của Ngài Lamour, nhưng tôi thì có thể đấy. Bởi vì chúng ta là những con người khác nhau mà."

"Ngài chưa từng trải qua cảm giác giật mình tỉnh giấc giữa đêm khuya vì bị co giật đâu. Ngài chưa từng phải trải qua cảm giác chỉ cần nghĩ đến những bài báo phản hồi sẽ xuất hiện vào ngày hôm sau sau triển lãm Salon, thà rằng mình tắt thở ngay ngày hôm nay để ngày mai người ta truyền đi tin phúng điếu còn hơn."

Eugène Lamour đang nở một nụ cười. Ông hành xử như một kẻ đã mất trí. Mecklenburg vừa lo lắng, lại vừa nghĩ người đàn ông này chắc chắn là một người bệnh. Nếu đang gặp phải rào cản lớn trong cuộc sống sinh hoạt với tư cách là một người làm nghề như thế này, thì người này đáng lẽ phải đến bệnh viện để tìm kiếm sự giúp đỡ về mặt y học mới đúng. Và gã cũng nghĩ những người Pháp cứ liên tục ép Eugène Lamour phải nói ra những lời như thế này thật là quá đắt đỏ, quá đà.

"Dù tôi có đến Bayern đi chăng nữa, những kẻ bám đuôi tôi vẫn sẽ viết bài báo cho dù tôi có đi đến châu Phi hay châu Á, rồi nhiều năm trôi qua khi mọi chuyện dần chìm vào quên lãng, họ lại lôi cái tên tôi ra mà thôi. Ngay cả khi tôi chết đi thì họ vẫn sẽ làm thế."

"Chẳng phải đó là một điều vinh quang sao?"

Eugène Lamour phớt lờ câu hỏi đó và kiên định tiếp tục mạch câu chuyện của mình.

"Nếu trên trái đất này không có nơi nào cho tôi trốn chạy thì nơi để đi chỉ có một, nhưng liệu cái tên của chính trị gia đã xuống địa ngục kia có bị xóa nhòa khỏi ký ức của mọi người sau khi ông ta chết đi không? Để tôi thoát khỏi sự ác ý của các người, con đường duy nhất là quay ngược thời gian trở về thời điểm trước khi đem tranh tham gia triển lãm Salon. Nói cách khác, chẳng có phương pháp nào cả. Vì vậy, tôi dù chết vẫn sống và dù sống vẫn chết, liên tục bị các người mổ xẻ ra thành từng mảnh.

Một kẻ như tôi liệu có thể mở nổi tờ báo ra không?"

Thực ra Mecklenburg không thể hiểu nổi ông đang nói cái gì. Lời phát biểu của Eugène Lamour bị bật văng ra khỏi tâm trí gã như thể ông đang nói bằng một thứ ngôn ngữ nước ngoài lần đầu tiên được nghe thấy.

"Tôi đã vẽ tranh từ trước khi các người biết đến sự tồn tại của tôi, và tôi lại một lần nữa làm tan chảy tất cả các tấm vải bạt đã tạo ra từ trước đến nay vào trong bức tranh mới, rồi lại làm tan chảy thế giới đã kéo dài bằng chính cuộc đời mình vào trong bức tranh. Tôi chỉ nhất quán với thế giới tác phẩm mà mình đã cố thủ ngay từ những ngày đầu hoạt động sáng tác, tất cả chỉ có bấy nhiêu thôi, nên việc nghĩ rằng thử nghiệm của tôi cách đây một tháng là nhờ vào phê bình thì thật là quá đà.

Tôi chỉ sợ các người lại tin rằng tôi đã tiếp thu lời chỉ trích rồi lại giở trò tương tự với những họa sĩ khác. Những kẻ như các người đã tấn công dồn dập những người trẻ tuổi nổi tiếng kết hôn lệch đẳng cấp, để rồi cuối cùng chia rẽ hai người họ khỏi số phận của mình. Bằng nguyên lý tương tự, các người đang dùng cây bút và lời nói để chia rẽ tôi khỏi sự biểu đạt thẩm mỹ tự do."

Eugène Lamour so với lúc nãy đã vô cùng điềm tĩnh, và không còn nổi giận nữa. Việc gã thoáng nghĩ ông đã mất trí vừa rồi xem ra là một sự đánh giá sai lầm. Mecklenburg phần nào cảm thấy nhẹ nhõm. Thế nhưng, đó lại chính là sự đánh giá sai lầm. Eugène Lamour chỉ tay vào mặt Burnel Guéret, như thể muốn tuyên chiến.

"Hãy mau chóng kết thúc chuyện này đi thôi. Tôi tin ngài vì ngài không phải là một người hời hợt đến mức sẽ bỏ vị trí giữa chừng câu chuyện. Từ bây giờ, xin mời Ngài Burnel Guéret trả lời giùm tôi. Nếu là một người trưởng thành về mặt nhân cách, hẳn ngài cũng sẽ biết điều này. Bất cứ hành vi nào trong cuộc sống cũng không thể được tạo ra nếu tách rời những ưu điểm và nhược điểm của chính bản thân ngài. Đúng chứ?"

Mecklenburg cảm thấy đau đầu. Gã quay sang hỏi Hohenzollern bên cạnh.

"…Chẳng phải ngài ấy đang mỉa mai bằng cách thay đổi cách biểu đạt của những lời mà Ngài Guéret đã nói trước khi tuyên bố giải nghệ vừa rồi sao? Có phải chỉ mình tôi nghe ra thế không?"

Hohenzollern không đáp. Eugène Lamour chờ đợi câu trả lời từ Burnel Guéret, nhưng Guéret chỉ đứng bất động tại chỗ, nhìn đăm đăm vào Eugène Lamour với ánh mắt sắc lẹm. Cuối cùng, Eugène Lamour đành phải mở miệng.

"Kẻ thì bảo nếu mang hoàng kim đến thì sẽ chỉ trích là xa hoa, kẻ lại ca ngợi hoàng kim chính là thứ giống như thái dương vậy. Phải nghe theo lời ai mới là đúng đắn đây? Một kẻ nhẹ dạ cả tin thì việc của mình hay việc của người khác đều chẳng thể làm nên trò trống gì, rốt cuộc cũng chẳng khác nào kẻ dựng tạm một ngôi nhà trong một mùa để rồi chỉ cần một cơn gió thổi qua là sụp đổ tan tành. Rốt cuộc phải để ai ngồi trên lưng lừa mới là đúng đắn đây?

Nếu có lời phê bình gửi đến bài thơ ngài viết rằng nó không có lề lối và yếu đuối, liệu ngài có thay đổi nó thành một tác phẩm cứng cỏi và kiên định chỉ sau một đêm không? Tác phẩm được thay đổi ấy nhìn thoáng qua thì có vẻ vững chãi thật đấy, nhưng nó lại phù du chẳng khác nào khối băng đặt ngay chính giữa ánh nắng mặt trời của ngày hè. Trái lại, nếu xét về độ mạnh mẽ, thì một bài thơ chân thành tuy nhìn có vẻ yếu đuối nhưng lại thề nguyện sự thật trước Chúa mới là thứ thưa thớt nhưng lại bền bỉ dẻo dai hơn.

Việc trao đổi những cuộc thảo luận mang tính xây dựng để tiếp thu lời phê bình hoàn toàn khác với việc bị lung lay như cây lau trước mỗi lời nói của mọi người. Thế nhưng, các người có mặt ở nơi đây dường như lại đang mong muốn tôi bị lung lay trước những lời phê bình."

Chẳng biết có phải vì nghĩ nhà phê bình vô cớ bị tấn công bởi lời nói của mình hay không, mà nhà phê bình cuối cùng cũng ngồi xuống ghế với sắc mặt xám ngoét như đất. Có thể thấy tâm trạng gã đã trở nên tồi tệ vì ý kiến của mình không được tiếp nhận. Lamour tiếp tục mạch câu chuyện như thể gã chưa từng tồn tại ở đó, và vì vậy Mecklenburg nghĩ tính cách của Lamour cũng chẳng phải loại tốt đẹp gì cho cam.

"Ngài Guéret. Ngài hãy thử suy nghĩ trên lập trường của chính mình xem. Việc bị lung lay trước lời phê bình liệu có đúng là đạo lý đối với những người thưởng thức thơ — những người đã tin tưởng vào sự chân thành của ngài hay không? Trước đó, việc đó có phải là điều đúng đắn đối với chính bản thân ngài không? Nếu tôi muốn vẽ một tác phẩm học viện vì bản thân tôi muốn vẽ thì đó là điều sai trái, còn nếu tôi vẽ theo lời răn đe của các người thì mới là điều tốt đẹp sao?"

"Ngài Lamour! Tôi có câu hỏi!"

Eugène Lamour phẩy tay trước câu hỏi của phóng viên rồi kiên nhẫn chờ đợi cho đến khi toàn trường im lặng trở lại. Ông chỉ nhìn chằm chằm vào duy nhất Burnel Guéret — kẻ đang hằn lên những tia máu trong mắt. Ông khẽ phẩy ngón tay.

"Cho đến tận phút cuối cùng ngài vẫn miệt thị tôi bằng cách bảo tôi không phải là một nghệ sĩ, vậy thì vì lòng tự trọng cuối cùng, lần này tôi sẽ thử tự biện hộ cho bản thân mình 'với tư cách là một nghệ sĩ'. Hầu hết những người thưởng thức tranh đều thích bàn luận về bức tranh chứ họ không hề thích bàn luận về con người tôi hơn đâu.

Họ có thể hỏi về cuộc đời tôi để tìm kiếm sự trợ giúp trong việc thưởng thức bức tranh, và vì đó có lẽ là yêu cầu chính đáng của người thưởng thức nên mỗi khi trực tiếp ra mặt ở triển lãm Salon, tôi đều thành thực trả lời những gì được hỏi. Ví dụ như trước câu hỏi liệu cái chết của người vợ có phải là lý do khiến ngài vẽ bức tranh này không, tôi sẽ trả lời là đúng vậy.

Thế nhưng, mục đích câu hỏi của họ hoàn toàn nằm ở việc thưởng thức tác phẩm, hoặc nằm ở sự tò mò đơn giản bắt nguồn từ tác phẩm, chứ họ không hề có ý đồ viết bài tin sốt dẻo vì mục đích kiếm tiền, hay muốn phân xử định đoạt chuyện có tội vô tội, hoặc nắm thóp và thao túng nhân cách vì sở thích bản thân. Bởi vì đối với họ, tôi là một họa sĩ vẽ nên những bức tranh kỳ lạ, là chủ nhân của bức tranh chứ không phải là một người nổi tiếng chuyên đẻ ra tin sốt dẻo."

"Ngài Lamour!"

Mỗi khi lời nói kết thúc, những tiếng hét của các phóng viên và ánh đèn flash lại dồn dập lao tới. Eugène Lamour như thể không nghe thấy tiếng vạch áo cho người xem lưng của họ, ông tiếp tục mạch câu chuyện với Burnel Guéret bằng một gương mặt vô cùng bình thản.

"Hầu hết những người thưởng thức đều chăm chú lắng nghe câu chuyện diễn giải của tôi — một họa sĩ đứng cạnh bức tranh, nhưng rốt cuộc họ lại biết cách soi chiếu chính cuộc đời mình vào bức tranh để khai sinh ra một tác phẩm mới. Dù tôi có vẽ bức tranh bắt nguồn từ cái chết của vợ, họ cũng sẽ soi chiếu cái chết của người bạn vào đó, hoặc giả họ lại soi chiếu sự kết thúc của một thời đại cũ hay sự giải thể của ý thức nhân quyền vào đó không biết chừng. Có những người lại diễn dịch cái chết thành một sự khởi đầu mới.

Ngược lại, khi tôi vẽ một bức tranh nhấn mạnh vào mảng sáng tối của cuộc cách mạng công nghiệp, người thưởng thức lại nhìn thấy sự chồng chéo về tầm ảnh hưởng của bệnh tật đối với cuộc đời họ trong đó. Dù đã khác đi khá nhiều so với ý đồ của tôi, nhưng tôi lại cảm thấy vô cùng vinh hạnh. Theo tôi nghĩ, đây mới chính là sự tái cấu trúc lành mạnh và là phương pháp khai phá những khả năng vô hạn của bức tranh.

Họ nhìn vào bức tranh và không hề thốt ra những lời vô lại rằng Eugène Lamour đã hóa điên vì cái chết của vợ nên mới mang cái tôi của thời kỳ dậy thì, hay ông ta là một kẻ nghiện ngập. Họ cũng không thốt ra những lời vô lại rằng tôi đang gây ra tầm ảnh hưởng xấu cho xã hội. Sự thưởng thức của các người cũng đã khác đi khá nhiều so với ý đồ của tôi giống như trường hợp trước, và tôi coi điều này chính là một sự sỉ nhục. Sự khác biệt này bắt nguồn từ đâu?"

Eugène Lamour chìa bùa chú phóng thanh về phía hàng ghế khán giả.

"Oa."

Hohenzollern — kẻ suốt từ đầu đến giờ luôn giữ nét mặt hung tợn — thoáng nở một nụ cười — nhưng trông gã vẫn vô cùng hung tợn —. Ngược lại, Burnel Guéret chỉ trợn trừng mắt và giữ im lặng. Burnel Guéret vốn dĩ đã không còn nghe lọt tai những lời của Eugène Lamour từ nãy đến giờ rồi, nhìn qua là biết gã đang bị bủa vây bởi cơn phẫn nộ đến mức không còn ở trong tình trạng có thể tiếp nhận thông tin từ bên ngoài nữa.

Trái ngược với Hohenzollern, Mecklenburg lại thở dài với một tâm trạng lấp lửng chẳng ra đâu vào đâu. Có những phần gã có thể thấu hiểu, nhưng nhìn chung tất cả mọi chuyện nghe cứ như thể những lời nói viển vông, bắt bóng bắt gió vậy.

"Từ nhỏ tôi đã thường xuyên phải nghe người ta bảo mình là một kẻ lập dị. Tôi cũng từng nghe người thầy của mình bảo rằng thế giới tinh thần của tôi quá đặc biệt, đến mức ngoài hội họa ra thì chẳng có bất cứ phương tiện nào có thể giải tỏa được sự điên cuồng trong tôi. Thầy nói một bức tranh ra dáng một bức tranh, tức là bức tranh của viện học viện, có thể giúp thăng hoa sự điên cuồng của tôi theo một chiều hướng đúng đắn."

Mecklenburg từng đọc được câu chuyện như vậy qua cuộc phỏng vấn của Eugène Lamour. Mặc dù gã không ngờ ngoài đời ông lại thực sự là một người kỳ quặc đến mức này. Mecklenburg suýt chút nữa đã gật đầu vì cảm thấy có chút thân thuộc vang lên trong lòng. Eugène Lamour khẽ quay đầu qua lại, chậm rãi nói với các thính giả.

"Và sau khi thay đổi phong cách vẽ, tôi lại bắt đầu phải nghe người ta bảo mình hóa điên một cách thực sự bài bản hơn. Họ bảo góc nhìn của tôi nhìn kiểu gì cũng lệch khỏi quỹ đạo bình thường, nên trong mắt những người sở hữu góc nhìn phổ thông như họ thì nó vừa thú vị lại vừa gây khó chịu. Thế nhưng, tôi chưa bao giờ cảm thấy quá đau lòng trước những lời đánh giá mổ xẻ tinh thần mình theo phương thức đó cả. Thay vào đó, mỗi lần như vậy tôi đều cảm nhận được một sự tươi mới sâu sắc.

Nếu là con người thì dù cùng một lời nói đi chăng nữa, họ vẫn phải biết phân biệt đâu là lời khen ngợi, đâu là lời phê bình, và đâu là sự sỉ nhục nhân cách chứ. Tôi hoàn toàn có thể phân biệt được một bài viết tuy mang lớp mặt nạ phê bình khách quan, nhưng trong từng câu từng chữ lại lộ rõ sự sốt sắng muốn sỉ nhục tôi — một họa sĩ trên thực tế. Loại phê bình mang tính nhục mạ hạ thấp này rất dễ lọt vào mắt xanh vì nó tạo nên một cơn sốt cuồng nhiệt từ công chúng hoặc từ một nhóm người nào đó.

Ngài Guéret, mọi sự khác biệt đều bắt nguồn từ việc có hay không có sự tôn trọng mang tính người. Ngài có biết đến sự thật rằng tôi hoàn toàn có thể phân định được tất cả những điều này không?"

"……."

"Việc ngài đưa ra lời đánh giá tôi bị lú lẫn là vì ngài nghĩ phong cách vẽ của tôi vô cùng dã man và là một sự sỉ nhục đối với mỹ thuật. Các người đang phát cuồng vì những mục đích nằm ngoài tác phẩm, và vì mục đích đó còn quý giá hơn cả tôn nghiêm của con người nên các người mới thông qua tác phẩm để tìm kiếm cái cớ mà chỉ trích tôi. Đó là vì ngài không hề đối xử với tôi như một con người, mà chỉ coi tôi như một người nổi tiếng có thể gây ra tầm ảnh hưởng xấu cho giới mỹ thuật mà thôi."

"Ngài Lamour, tôi có câu hỏi. Vậy thì tác phẩm—" Nhận thấy các phóng viên lại có dấu hiệu đổ xô lời nói vào một lần nữa, Eugène Lamour liền giang rộng hai tay ra. Ánh mắt ông hướng thẳng về phía Guéret.

"Ngay khoảnh khắc đi qua bộ não của ngài, tác phẩm của tôi đã bị kéo giãn ra một khoảng cách nhất định so với ý đồ cầm cọ của tôi, và mọi sự phán xét, suy đoán lẫn phát ngôn của ngài đều phản chiếu độ sâu của chính bản thân ngài. Vì ngài không hề cảm thấy tự trách trước việc tự phơi bày cái đáy giếng của chính mình, nên tôi buộc phải giải nghệ thôi."

"……."

"Bẻ gãy cây cọ của tôi chắc ngài sẽ vui mừng lắm nhỉ. Ngài phải nhận thức cho thật rõ ràng. Tôi từ bỏ vẽ tranh là vì tôi không muốn chết dưới tay các người. Chứ không phải vì tôi không muốn vẽ tranh mà từ bỏ đâu…."

Eugène Lamour bỏ lửng ngắt quãng ở cuối câu, rồi ông lấy lại tinh thần và nói tiếp.

"Tất cả các bức tranh sẽ chỉ được giao dịch đối với những bức đã được vẽ cho đến ngày hôm qua, và sau đó tôi sẽ không công khai bức tranh ở bất cứ nơi đâu nữa. Sẽ không có bức tranh tiếp theo nào hết. Dù có thì tôi cũng sẽ không đem ra thị trường. Tôi cũng sẽ không trưng bày ở bất cứ nơi đâu. Thế nhưng, khi trở về nhà ngài chắc chắn lại sẽ chấp bút viết phê bình tiếp đúng không? Tôi vẫn luôn muốn tôn trọng ngài như từ trước đến nay, nên tôi hy vọng ngài từ nay về sau cũng hãy giữ lấy đạo lý làm người tối thiểu.

Đó là điều tôi muốn khẩn cầu đối với người đồng bào của tổ quốc Pháp chúng ta."

Mecklenburg mải quan sát biểu cảm của Eugène Lamour nên không thể nhìn thấy gương mặt của Burnel Guéret. Thế nhưng Eugène Lamour dường như đã bắt trọn được tất cả mọi thứ, ông khẽ lắc đầu.

"Xem ra ngài cũng chẳng ưa gì việc tôi coi ngài là một người đồng bào của mình. Đối với ngài thì tôi không phải là người đồng bào mà là một người nổi tiếng, nên điều đó chắc chắn là không có lý rồi."

Eugène Lamour nhìn quanh các thính giả rồi nở một nụ cười nhẹ. Gương mặt ông hiện lên vẻ thanh thản trút bỏ được gánh nặng, hoàn toàn khác hẳn với lúc bắt đầu cuộc họp báo.

"Tuyên bố giải nghệ sẽ không bao giờ được rút lại, nhưng tôi hy vọng ngày mai chúng ta sẽ gặp lại nhau với một dáng vẻ tốt đẹp. Cho dù chúng ta không còn lý do gì để gặp nhau thông qua tác phẩm nữa, thì xin hãy cứ lưu giữ hình ảnh như vậy trong ký ức của mỗi người. Đó là nguyện vọng cuối cùng của tôi."

Burnel Guéret lườm Eugène Lamour một lúc lâu. Gã quay lưng bước ra khỏi chỗ ngồi. Cuối cùng, Burnel Guéret không hề đồng tình cũng như không hề tiếp nhận lời nói của Eugène Lamour. Khoảng cách cảm xúc quá sâu sắc nên có lẽ đó là điều bất khả kháng. Lặng lẽ dõi theo bóng lưng của Burnel Guéret, Eugène Lamour cũng không thèm trả lời chuỗi câu hỏi dồn dập của các phóng viên mà biến mất vào lối hành lang ở phía ngược lại.

Mecklenburg cho đến tận phút cuối cùng vẫn không cảm thấy hài lòng trước việc Eugène Lamour cố gắng đối xử tốt với Burnel Guéret. Việc ông gây ra tổn thất to lớn về mặt tiền bạc cho gã tuy khiến gã vừa lòng, nhưng nếu là Mecklenburg thì gã sẽ không dừng lại ở đó.

Dù không biết Hohenzollern ôm giữ ý kiến gì, Mecklenburg vẫn là người chủ động mở lời trước với người hậu bối vô lễ.

"Thà rằng Ngài Eugène Lamour cứ căm ghét gã ta có khi lại tốt hơn đấy."

"Chắc là cũng có lúc như thế rồi."

Giọng nói của Askanier vang lên từ phía sau, khiến Mecklenburg vội vàng xoay người lại.

"…! Cậu đến từ bao giờ thế?"

"Vừa mới xong ạ."

Askanier đứng đó với sắc mặt tốt hơn hẳn so với lúc nãy, hai tay đút vào túi quần, dáng vẻ có phần lêu nghêu, nghênh ngang. Đuôi mắt Hohenzollern cau lại khi nhìn gã, nhưng hắn không nói một lời. Vì ít nhất gã cũng biết Askanier suốt từ nãy đến giờ không hề tỏa ra một nguồn năng lượng tốt đẹp nào, nên Mecklenburg mới cẩn trọng hỏi.

"Không lẽ là Atropos..."

"Không đâu ạ…. Không phải chuyện đó đâu, em chỉ đi nghỉ ngơi một chút rồi quay lại thôi mà. Eli."

Askanier nhìn Hohenzollern với gương mặt như muốn cầu cứu một lời thanh minh. Hohenzollern hẳn là người biết rõ liệu Askanier có đang ở trạng thái khác thường so với mọi khi hay không. Hohenzollern đáp lại một cách vô lễ.

"Không có vấn đề gì tiền bối cần phải biết đâu. Cứ ngó lơ đi là được."

"Chờ đã, Ngài Hohenzollern. Tôi hy vọng cậu biết cách sử dụng từ ngữ cho phù hợp."

Khi Mecklenburg nghiêm mặt đưa ra lời răn đe, Askanier liền ngay lập tức cao giọng ngắt lời.

"Nào, vậy thì. Ngài Eugène Lamour đã đi đâu rồi ạ?"

"…Chắc là đang ở trong phòng chờ. Vì ông ấy còn phải thu dọn hành lý nữa mà."

Thế nhưng, Ngài Lamour không hề đi về phía hành lang nơi bản thân Mecklenburg đang đứng. Ngay khoảnh khắc suy nghĩ đó vụt qua tâm trí khiến Mecklenburg há hốc mồm, Askanier liền lắc đầu.

"Các thư ký sẽ thu dọn giúp ông ấy thôi. Với tính cách của Ngài Lamour thì ông ấy sẽ không quay lại phòng chờ đâu. Chắc chắn ông ấy đang định đi ra bằng cửa sau thông qua lối hành lang bên trái đấy. Đi thôi!"

Vì gã đột nhiên cắm đầu chạy huỳnh huỵch mà chẳng thèm giải thích lấy một lời, nên Mecklenburg liền giơ tay ra hét lớn.

"Đi á?! Đi đâu cơ?!"

"Chúng ta đến đây là để hộ tống mà, chẳng lẽ tiền bối không biết sao?"

"…?! Cậu chỉ bảo là sẽ cho tôi gặp Eugène Lamour thôi chứ có nói gì về chuyện đó đâu!"

Nghe vậy, Hohenzollern ở bên cạnh liền nhăn nhó mặt mày, đưa tay bịt chặt hai tai lại.

"Ái chà, thật là..."

"Ngài Hohenzollern, cậu bị làm sao từ nãy đến giờ thế hả?"

"Không phải là từ nãy đến giờ đâu ạ. Thực sự rất xin lỗi vì phải nói ra lời này, nhưng giọng của tiền bối to quá đấy ạ."

"……."

Mecklenburg cạn lời, gã nhìn Hohenzollern từ đầu đến chân một lượt rồi lập tức cắm đầu chạy đuổi theo Askanier.