Chương 370: Đề bài vẫn còn quá đơn giản

[301-400] Làm xong bài thi, Giang Hà ngẩng đầu nhìn đồng hồ, thấy đã trôi qua hai tiếng rưỡi.

May mà lúc trước đã xin giáo sư nới thêm thời gian làm bài, nếu không thì thật sự chẳng kịp viết hết ý.

Anh giơ tay ra hiệu: "Thưa giáo sư, em làm xong rồi ạ."

Nhậm San bước tới bàn: "Xong rồi sao? Vẫn còn thời gian đấy, em có cần kiểm tra lại bài không?"

Giang Hà ngẫm nghĩ một lát, cảm thấy các mảng lý thuyết cơ bản đều đã được trình bày đầy đủ, liền lắc đầu cười: "Dạ thôi ạ, cảm ơn giáo sư. Những gì nhớ được em đều đã viết hết vào bài rồi."

Nhậm San ôn tồn: "Được rồi, vất vả cho em. Em thấy độ khó của bộ đề này thế nào?"

Giang Hà khiêm tốn đáp: "Em thấy đề vẫn rất khó ạ."

Nhậm San thầm thở dài trong lòng. Đương nhiên là khó rồi, bộ đề gài bẫy khắp nơi thế này cơ mà? Vị Chủ nhiệm Giang này đoán chừng lúc này đang cố gắng giữ chút thể diện cuối cùng...

Giang Hà lại hào hứng hỏi thêm: "Thưa giáo sư, vậy tiếp theo em cần đọc thêm phần nào ạ? Vẫn tiếp tục xem lại nội dung hôm qua hay chuyển sang phần mới?"

Nhìn thấy ánh mắt tha thiết cầu thị của anh, lòng Nhậm San bỗng dấy lên cảm giác xót xa, áy náy.

Một hạt giống tài năng hiếm có như thế này, ánh mắt cầu học trong sáng đến mức khiến người ta mủi lòng...

Tất cả chỉ tại bà nhận lời ủy thác của người khác, phải dùng một bộ đề thi vượt cấp để đè bẹp sự tự tin của anh, ép anh phải từ bỏ ý định lấn sân... Rõ ràng chẳng khác nào đang đóng vai kẻ ác, đáng ghét thật!

Trong lòng bà bứt rứt không yên, giọng điệu bất giác càng thêm dịu dàng: "Tạm thời gác lại phần hôm qua đã, em cứ đến thư viện tìm đọc các tài liệu liên quan đến khối u sản phụ khoa trước đi. Tôi sẽ chấm bài ngay, khi nào có kết quả sẽ nhắn tin báo cho em."

"Dạ, em cảm ơn giáo sư."

Giang Hà lễ phép chào rồi rời đi, trong lòng phấn khởi thầm nghĩ: Mảng khối u phụ khoa có điểm giao thoa với chuyên ngành ngoại khoa ung bướu sở trường của mình, lại sắp sửa được tiếp thu thêm kiến thức mới rồi, tuyệt vời thật.

Đợi bóng anh khuất hẳn, Triệu Khải và Lý Mộc Tử lập tức chạy ào tới bên cạnh bàn của Nhậm San.

Thực ra lúc coi thi, cả hai đều muốn lấy cớ đi tuần để lượn qua bàn Giang Hà xem thử, chủ yếu là tò mò muốn biết anh viết cái gì trong bài thi. Kể từ lúc ngồi xuống, ngòi bút của Giang Hà chưa từng ngừng lại, tiếng ngòi bút sột soạt ma sát trên mặt giấy liên hồi khiến lòng hai người ngứa ngáy khôn nguôi.

Nhưng ngặt nỗi hễ họ vừa định nhổm người bước qua thì đã bị Nhậm San dùng ánh mắt nghiêm khắc chặn lại.

Nhậm San có tính toán riêng của mình. Giang Hà danh tiếng lẫy lừng, vị thế học thuật cao ngất ngưởng, lại chưa rõ tính tình ra sao. Nếu học sinh bước tới ngó nghiêng làm đứt đoạn mạch suy nghĩ khiến anh phật ý thì rất dở. Để an toàn, tốt nhất là giữ khoảng cách, tạo cho anh một không gian yên tĩnh tuyệt đối để làm bài.

Lý Mộc Tử ghé mắt nhìn bài thi cho thỏa trí tò mò, không kìm được thốt lên: "Giáo sư ơi, học trưởng viết nhiều chữ thật đấy ạ..."

Triệu Khải gật đầu phụ họa: "Đúng thế, đến mấy tờ giấy nháp xin thêm cũng kín đặc chữ, bộ đề này mà anh ấy cũng viết ra được nhiều nội dung đến thế sao?"

Nhậm San không vội trả lời mà nhìn ra ngoài cửa sổ, bất đắc dĩ nói: "Bên ngoài đông người quá rồi."

Triệu Khải nhìn theo: "Dạ vâng ạ."

Chuyện Giang Hà ngồi làm bài thi ở đây chẳng rõ do ai làm rò rỉ ra ngoài, khiến ngoài hành lang lúc này đã tụ tập rất đông sinh viên. Dù chẳng ai dám áp mặt vào cửa kính dòm ngó, nhưng dòng người cứ giả vờ đi qua đi lại để liếc vào trong.

Triệu Khải cười bảo: "Giáo sư, em vừa nghe mấy đứa bên ngoài kháo nhau, có người đang nhắm sẵn cái ghế học trưởng Giang vừa ngồi, đợi lát nữa phòng mở cửa là chạy vào ngồi ngay để lấy vía học tập, cầu cho kỳ này không bị trượt môn..."

Nhậm San chau mày: "Mộc Tử, em ra ngoài giải tán đám đông đi, đừng để họ tụ tập làm ồn ngoài hành lang."

Lý Mộc Tử gật đầu: "Dạ, em đi ngay."

Khi phòng học đã yên tĩnh trở lại, Nhậm San trải bài thi lên mặt bàn.

Đúng như Triệu Khải nhận xét, Giang Hà viết rất nhiều, các trang giấy đều kín đặc nét chữ gọn gàng.

Dựa trên kinh nghiệm giảng dạy lâu năm của mình, Nhậm San hiểu rằng viết nhiều chưa chắc đã là dấu hiệu tốt. Ngược lại, nó tạo cho người chấm cảm giác thí sinh càng nỗ lực thì càng đáng thương. Thông thường, chỉ những sinh viên không nắm chắc kiến thức mới cố gắng viết bừa mọi thứ mình nghĩ là có thể vớt vát được điểm. Một cao thủ thực sự khi giải đề luôn trình bày ngắn gọn, súc tích, chỉ đánh trúng vào barem điểm.

"Vượt chuyên khoa chung quy vẫn là chuyện quá đỗi gượng ép..."

Nhậm San lẩm bẩm trong lòng, cầm bút đỏ bắt đầu chấm bài.

Câu thứ nhất, câu hỏi cơ bản: Cấu trúc giải phẫu và phân loại khung chậu nữ giới.

Giang Hà trả lời rất chuẩn chỉnh: 【 Dạng phụ, dạng nam, dạng vượn, dạng dẹt. 】 Sau đó, anh còn liệt kê chi tiết từng giá trị đường kính tiêu chuẩn ở mỗi mặt phẳng. Có thể nói là chuẩn xác không sai một chữ so với sách giáo khoa.

Điều này khiến Nhậm San thấy nhẹ nhõm phần nào. Chủ nhiệm Giang quả không hổ danh là Chủ nhiệm Giang, dù chỉ là một câu hỏi dễ nhưng anh trả lời tường tận thế này chứng tỏ hôm qua đã đọc sách rất nghiêm túc. Người xuất chúng khi lấn sân sang mảng mới vẫn giữ thái độ học tập chỉn chu chứ không hề xem như một trò đùa.

Thiện cảm của Nhậm San dành cho anh tăng lên rõ rệt.

Nhưng... khoan đã.

Đầu mày Nhậm San bỗng nhíu lại khi nhìn thấy một đoạn văn dài được Giang Hà mở ngoặc đơn viết thêm ngay phía dưới: 【 Kết hợp đánh giá quá trình chuyển dạ trên lâm sàng thực tế, xét đến việc mức độ hấp thụ dinh dưỡng của thai phụ hiện đại tăng cao rõ rệt, đường kính lưỡng đỉnh của thai nhi có xu hướng lớn hơn trước, tôi nhận định các giá trị giới hạn của đường kính khung chậu truyền thống khi áp dụng vào thực tế có thể đã trở nên lạc hậu, dễ dẫn đến phán đoán sai lệch về tình trạng bất tương xứng đầu - chậu.

Đề xuất trên cơ sở tiêu chuẩn hiện hành, cần đưa vào các chỉ số đo đạc siêu âm động học, điều chỉnh tăng ngưỡng cảnh báo giới hạn của đường kính trước - sau eo trên khung chậu, đồng thời kết hợp các chỉ số chuyển hóa đường huyết vào cuối thai kỳ để đánh giá tổng thể. 】 Nhậm San: "Hửm?"

Triệu Khải đứng cạnh nhìn lén vào bài thi cũng đờ người ra: "Hả?"

Hai người đưa mắt nhìn nhau, gương mặt tràn đầy vẻ ngơ ngác.

Đúng lúc đó Lý Mộc Tử bước vào, tò mò hỏi: "Sao thế ạ... Giáo sư, học trưởng... làm bài không tốt sao cô?"

Triệu Khải gãi đầu: "À không, không phải là làm không tốt... Mà là có gì đó rất lạ, không biết phải diễn tả thế nào."

Những nội dung Giang Hà viết trong ngoặc đơn đã hoàn toàn vượt xa tầm hiểu biết của cậu sinh viên này, chỉ có giảng viên giàu kinh nghiệm như Nhậm San mới đủ trình độ để thẩm định.

Nhậm San bình tâm lại, cẩn thận đọc đi đọc lại đoạn văn đó nhiều lần.

Sản phụ dinh dưỡng dư thừa dẫn đến tỉ lệ thai to gia tăng... Việc dùng tiêu chuẩn đường kính khung chậu cũ kỹ để đánh giá chỉ định sinh thường quả thực đã dẫn đến nhiều ca đẻ khó đình trệ, buộc phải chuyển sang mổ đẻ khẩn cấp.

Thế nhưng, đây là vấn đề mang tính kinh nghiệm thực tế mà các bác sĩ sản khoa kỳ cựu chỉ đem ra mổ xẻ khi trao đổi chuyên môn nội bộ với nhau, trong sách giáo khoa cơ bản năm 2009 hoàn toàn không hề đề cập tới.

Giang Hà... một người mới chỉ bắt đầu đọc sách sản khoa từ chiều hôm qua, làm sao có thể thấu suốt được vấn đề này?

Nghĩ kỹ lại, dù sao anh cũng là Phó Chủ nhiệm ngoại khoa của Bệnh viện Phụ thuộc số 1, có kinh nghiệm lâm sàng dày dạn... nên tình cờ liên hệ được cũng xem như có thể giải thích được chăng?

Sau một hồi trầm ngâm, Nhậm San lấy điện thoại ra, cẩn thận gõ lại toàn bộ đoạn văn trong ngoặc đơn của Giang Hà để lát nữa gửi cho Trưởng khoa Sản của bệnh viện xem họ đánh giá ra sao.

Bà đặt bút đánh dấu tích xanh vào câu thứ nhất. Đúng tuyệt đối.

Triệu Khải không nhịn được bèn hỏi: "Thưa giáo sư, phần trong ngoặc đơn học trưởng viết có đúng không ạ?"

Nhậm San trả lời thận trọng: "Khó nói lắm, cứ xem tiếp các câu sau đã."

Triệu Khải khẽ nuốt nước bọt. Trong lòng cậu bỗng dấy lên một linh cảm chẳng lành: Chẳng lẽ cả đống chữ dài dằng dặc mà học trưởng Giang viết ra không phải vì bí bách, mà toàn là những "kiến giải cá nhân" sâu sắc kiểu này sao?

Nghĩ đến đó, Triệu Khải quay sang nhìn Lý Mộc Tử, thấy cô bạn cũng đang mang nét mặt kinh ngạc y hệt mình.

Vào khoảnh khắc này, cảm giác đối đầu ganh đua giữa hai người bỗng chốc tan biến. Cả hai vô thức xích lại gần nhau hơn một chút. Đứng trước sự chấn động quá lớn, bản năng con người luôn muốn tìm kiếm sự che chở từ người bên cạnh.

Nhậm San ngồi thẳng lưng, tiếp tục chăm chú chấm câu thứ hai: Tiêu chuẩn chẩn đoán lâm sàng thai kỳ sớm.

Một cấu trúc trình bày rất đỗi quen thuộc: Giang Hà trước tiên nêu đầy đủ đáp án chuẩn theo giáo trình gồm mất kinh, nghén sớm, tiểu nhiều lần, thay đổi ở tuyến vú và hình ảnh siêu âm đầu dò. Mấy kiến thức này quá cơ bản, một người như anh không cần đọc kỹ cũng dễ dàng trả lời trọn vẹn.

Và ngay sau đó, lại là một dấu ngoặc đơn quen thuộc!

【 Nhằm phân biệt sớm nhất tình trạng thai ngoài tử cung (chửa ngoài dạ con), tôi cho rằng việc chỉ dựa vào thời gian nhân đôi của nồng độ hCG trong huyết thanh và chỉ số Progesterone tiềm ẩn độ trễ rủi ro nhất định. Đề xuất trên cơ sở theo dõi liên tục chỉ số hCG, cần xây dựng mô hình hồi quy toán học kết hợp với siêu âm đầu dò âm đ*o để quan sát độ dày nội mạc tử cung cùng sự biến thiên vi mô của chỉ số kháng lực dòng chảy mạch máu (RI).

Khi chỉ số RI xuất hiện dao động bất thường, cần lập tức kích hoạt quy trình nội soi thăm dò can thiệp, nhanh chóng loại bỏ nguy cơ vỡ khối chửa gây xuất huyết ồ ạt. 】 Nhậm San: "?"

Triệu Khải: "?"

Lý Mộc Tử: "?"

Cả ba người cùng đồng loạt há hốc mồm, trong đầu gào thét: Đại ca ơi, anh đến đây để làm bài kiểm tra hay đến để chỉ đạo cải cách chuyên ngành sản phụ khoa thế này?!

Đáp án này lại một lần nữa vượt khỏi tầm tiếp thu của hai sinh viên ưu tú. Nhậm San phải đọc đi đọc lại đến lần thứ ba mới hiểu hết tư duy lâm sàng sắc bén của Giang Hà.

Thiết lập mô hình hồi quy toán học, kết hợp chỉ số kháng lực dòng chảy để suy ngược lại dấu hiệu thai ngoài tử cung giai đoạn cực sớm... Tư duy này quả thực vô cùng táo bạo và có tính ứng dụng rất cao!

Trong đầu bà bất giác nhớ lại những giai thoại lưu truyền về Giang Hà bên khoa Ngoại Gan Mật: bảo rằng anh hễ ra tay là khai sinh một kỹ thuật mổ mới, khiến các bậc tiền bối sừng sỏ cũng phải kinh ngạc thán phục. Ban đầu nghe kể bà cứ ngỡ người ta tâng bốc quá lời, giờ tận mắt chứng kiến mới thấy... có khi lời đồn còn chưa lột tả hết sự thật!

Nhậm San nhận ra bản thân mình cũng không đủ thẩm quyền để phê duyệt tính đúng sai cho những nội dung mang tính đột phá này. Bà đành ghi chú lại toàn bộ để nhờ hội đồng chuyên môn đánh giá sau.

Lý Mộc Tử rụt rè hỏi: "Giáo sư, học trưởng Giang làm bài thế nào ạ?"

Nhậm San cố giữ vẻ mặt phẳng lặng: "Khá ổn."

Bà lật sang câu thứ ba: Câu hỏi gài bẫy về chẩn đoán phân biệt sớm hội chứng HELLP trong bệnh lý tăng huyết áp thai kỳ.

Giang Hà viết: 【 Nhìn từ các chỉ số sinh hóa bề mặt, sự gia tăng của men Transaminase và bất thường của Axit Mật dễ hướng đến hội chứng ứ mật thai kỳ trong gan (ICP)... 】 Nhậm San thoáng mừng thầm, ngỡ rằng anh đã sập bẫy. Ít ra điều đó chứng minh Giang Hà vẫn là một con người bình thường, mà người bình thường thì ắt sẽ có lúc mắc sai lầm!

Nhưng ngay dòng tiếp theo, Giang Hà đã viết tiếp: 【... Tuy nhiên bộ dữ liệu này tồn tại điểm mâu thuẫn lớn: mức độ men Lactate Dehydrogenase (LDH) của bệnh nhân có xu hướng tăng âm thầm. Dù tiêu bản phết máu ngoại vi chưa được cung cấp, nhưng sự thay đổi tinh vi của tỉ lệ hồng cầu lưới là không thể bỏ qua. Tôi nhận định đây không phải là ứ mật đơn thuần mà là dấu hiệu tiềm ẩn của tình trạng tán huyết vi mạch. Kết hợp với dao động huyết áp, tôi chẩn đoán đây là hội chứng HELLP không điển hình.

Phác đồ điều trị hạ men gan bảo vệ gan thông thường hoàn toàn vô hiệu và cực kỳ nguy hiểm, bắt buộc phải lập tức dùng Corticoid liều cao để thúc đẩy phổi thai nhi trưởng thành, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng cho ca phẫu thuật cấp cứu chấm dứt thai kỳ bất cứ lúc nào. 】 Nhậm San hoàn toàn cạn lời.

Giang Hà quả thực không phải người thường.

Câu hỏi này vốn chỉ yêu cầu chẩn đoán phân biệt. Thí sinh chỉ cần nhìn ra bệnh là đã giành điểm tối đa. Vậy mà Giang Hà chẳng những vạch trần cái bẫy tinh vi, mà còn đưa ra luôn cả phác đồ can thiệp lâm sàng chuẩn xác phía sau!

Về phác đồ điều trị mà anh đề xuất, Nhậm San thậm chí còn chưa từng thấy trong sách giáo khoa hiện hành...

Vậy vấn đề đặt ra là: Nên tin vào sách giáo khoa của năm 2009 hay tin vào nhận định của Chủ nhiệm Giang?

Nhậm San nghiêm túc suy ngẫm và rút ra kết luận: Nếu ngồi trên giảng đường thi cử, bà sẽ chọn sách giáo khoa; nhưng nếu đứng trước một ca bệnh nguy kịch tại phòng cấp cứu, bà sẽ không ngần ngại chọn tin tưởng phác đồ của Giang Hà!

Thế thì còn gì để đắn đo nữa, tích xanh tuyệt đối!

Triệu Khải và Lý Mộc Tử nhận thấy tay của Giáo sư Nhậm San bỗng run rẩy nhè nhẹ.

Lý Mộc Tử lo lắng: "Giáo sư ơi? Cô sao thế ạ? Sao tay cô lại run lên vậy?"

Nhậm San lấp liếm: "Tối qua tôi ngủ không ngon giấc thôi."

Triệu Khải bấm nhẹ vào lòng bàn tay Lý Mộc Tử một cái ra hiệu. Lý Mộc Tử giật mình, vội vàng ngậm miệng lại. Hai bàn tay của đôi bạn trẻ cứ thế nắm chặt lấy nhau tự lúc nào, chẳng ai buồn buông ra nữa.

Nhậm San chấm bài rất chậm. Càng đọc, bà lại càng chìm vào sự im lặng sâu sắc.

Cho tới câu hỏi lớn cuối cùng — bài toán phân tích ca bệnh phức tạp nhất toàn bộ đề thi: Phân tích một ca sản phụ mắc đái tháo đường thai kỳ kết hợp tiền sản giật nặng, trong bối cảnh thai nhi chưa đủ tháng, để quyết định thời điểm thích hợp nhất chấm dứt thai kỳ.

Câu hỏi này trên lâm sàng vốn luôn là chủ đề gây tranh cãi nảy lửa: Tiếp tục giữ thai thì người mẹ đối mặt với nguy cơ suy đa tạng; mổ lấy thai ngay thì tỉ lệ sống sót của trẻ sinh non là cực kỳ thấp.

Đưa câu hỏi này vào đề thi quả thực có phần làm khó sinh viên. Ban đầu Nhậm San tính dùng câu này để chặn đứng Giang Hà, nhưng qua những câu vừa chấm, bà hiểu rằng anh chẳng gặp bất kỳ trở ngại nào cả.

Bất kể câu hỏi khó đến mức nào, anh đều đưa ra hai tầng đáp án: một đáp án chuẩn theo sách vở hiện tại, và một đáp án là kiến giải mang tính đột phá của riêng anh.

Đối với câu hỏi cuối cùng này, Nhậm San không khỏi hồi hộp chờ đợi xem anh sẽ đưa ra phương án xử trí ra sao.

Đáp án của Giang Hà: 【 Tôi đề xuất có thể đưa vào việc theo dõi ở cấp độ phân tử theo thời gian thực. Tình trạng kháng insulin trong đái tháo đường thai kỳ và tổn thương nội mô mạch máu trong tiền sản giật tồn tại cơ chế cộng hưởng làm xấu đi bệnh cảnh trên con đường phân tử nền tảng. Cần tập trung giám sát tỉ lệ giữa thụ thể yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu hòa tan-1 (sFlt-1) và yếu tố tăng trưởng nhau thai (PlGF) do nhau thai tiết ra.

】 【 Đồng thời kết hợp theo dõi con đường chuyển hóa, trích xuất DNA tự do trong máu ngoại vi để phân tích mô hình phân mảnh. Một khi tỉ lệ sFlt-1/PlGF vượt ngưỡng giới hạn và các sản phẩm chuyển hóa báo trước tế bào gan thận bắt đầu rơi vào quá trình chết theo chương trình không thể đảo ngược, bắt buộc phải tiến hành mổ lấy thai trong vòng hai tiếng bất kể tuổi thai là bao nhiêu tuần.

】 【 Trong quá trình phẫu thuật, đối với sản phụ bị rối loạn chuyển hóa nặng nề dạng này, việc dùng thuốc co hồi tử cung thông thường rất dễ gây sụp đổ huyết động học. Đề xuất áp dụng kỹ thuật bóc tách lớp áo ngoài dưới vỏ động mạch cải tiến, thắt nút chuẩn xác nhánh cấp máu của động mạch tử cung để cầm máu cơ học... 】 Đầu óc Nhậm San bỗng choáng váng từng cơn.

Thứ này... thứ này là cái gì vậy?!

Bà hoàn toàn không theo kịp những thuật ngữ ấy!

Nhưng bà có thể lờ mờ cảm nhận được những gì Giang Hà viết ở đây có mối liên kết chặt chẽ với hướng nghiên cứu thuốc nhắm trúng đích mà anh đang thực hiện. Anh đã khéo léo ghép nối tư duy sinh học phân tử đỉnh cao vào việc dự phòng biến chứng sản khoa nguy kịch.

Thiên tài, một thiên tài thực thụ!

Nhậm San sởn hết cả gai ốc.

Bà thực sự không tài nào hiểu nổi bộ não của con người làm sao có thể trong vòng một ngày ngắn ngủi tiêu hóa trọn vẹn một môn học mới, rồi ngay lập tức dung hòa nó với chuyên ngành cũ để đúc kết nên một hệ thống lý thuyết đủ sức làm đảo lộn mọi nhận thức hiện tại như thế này?!

Run rẩy đặt cây bút xuống bàn, bà ngả lưng vào ghế, lồng ngực phập phồng thở dốc từng hồi.

Triệu Khải và Lý Mộc Tử đứng cạnh sợ đến mức tái mặt trước phản ứng thất thần của cô giáo.

"Giáo... giáo sư ơi..." Lý Mộc Tử lắp bắp cất tiếng, "Học trưởng Giang... rốt cuộc anh ấy thi được bao nhiêu điểm vậy cô?"

Nhậm San nở một nụ cười cay đắng, lắc đầu: "Tôi... tôi cũng không biết nữa."

Trong khoảnh khắc ấy, trong đầu Nhậm San bỗng nảy ra một suy nghĩ vô cùng kỳ quặc: Bộ đề thi này của mình xem ra vẫn còn quá đơn giản.

Biết thế lúc trước đưa luôn bảy bài toán thiên niên kỷ chưa có lời giải vào đề cho rồi, có khi vị Chủ nhiệm Giang này cũng giải ra được luôn ấy chứ!