Chương 347: Cơn bão Carcinoid hiếm gặp

[301-400] Tại phòng khám đa khoa cộng đồng dưới tầng quán net Phi Vũ.

Bác sĩ tuyến cơ sở Thẩm Quý Thanh đang đau đầu đến muốn nổ tung.

Chàng sinh viên trẻ đang nằm trên giường bệnh lúc này tên là Tôn Ngang, sinh viên năm ba.

Tình trạng của cậu ta hiện tại vô cùng kỳ quái và khó hiểu.

Toàn thân cậu ta co giật từng hồi mất kiểm soát trên ván giường vì ngạt thở và thiếu oxy nghiêm trọng, hai tròng mắt trợn ngược lên trên.

Phần áo phía trên của bệnh nhân đã bị Thẩm Quý Thanh cắt phăng, để lộ vùng ngực và cổ đỏ ửng thành từng mảng lớn màu tím đỏ, trông như một đợt phát ban dị ứng cấp tính.

Thẩm Quý Thanh hành nghề y đã mười lăm năm, xử lý không biết bao nhiêu ca bệnh bộc phát nguy kịch. Khi Tôn Ngang vừa được đưa vào, ông xử trí theo hướng viêm dạ dày cấp thông thường nhưng hoàn toàn vô hiệu.

Đến khi thấy các mảng đỏ và tiếng thở rít xuất hiện, ông lập tức phán đoán đây là sốc phản vệ do dị ứng thức ăn, đồng thời nhanh chóng rút sẵn một ống Adrenaline.

Thế nhưng lúc này, ông căn bản không dám tiêm.

Điểm bất thường nằm ở các chỉ số trên máy theo dõi.

Sách giáo khoa ghi rõ: bệnh nhân sốc phản vệ chắc chắn sẽ tụt huyết áp nghiêm trọng. Vậy mà huyết áp của Tôn Ngang lại nhảy múa loạn xạ: một giây trước huyết áp tâm thu lên tới 180, tâm trương 110 mmHg; ngay giây sau đã tụt thẳng xuống 80/50 mmHg. Nhịp tim cũng dao động điên cuồng trong khoảng từ 60 đến 160 lần/phút.

Sự biến động huyết áp và nhịp tim quái đản như vậy hoàn toàn đi ngược lại mọi quy luật y khoa thông thường.

"Bác sĩ ơi, tính sao bây giờ, mau nghĩ cách cứu nó với!!"

Bên cạnh, cậu bạn cùng phòng kiêm bạn thân Ngô Tầm đang cuống đến phát điên, đứng bên bờ vực sụp đổ tinh thần, nói năng lộn xộn: "Nó vừa mới ăn có hai miếng bún cay, nhấp một ngụm bia lạnh, sao tự dưng lại sắp tắt thở thế này! Xe cấp cứu sao mãi chưa tới! Bác sĩ, tay ông đang cầm sẵn thuốc kia kìa, mau tiêm cho nó đi chứ!"

Thẩm Quý Thanh cau mày, chẳng buồn để ý đến lời giục giã của Ngô Tầm. Người nhà bệnh nhân vì quá lo lắng mà mất bình tĩnh thì ông đã gặp quá nhiều, chuyện đó hết sức bình thường. Điều cốt yếu là bản thân ông phải giữ được sự tỉnh táo để đưa ra chẩn đoán chính xác.

Ông cầm ống nghe lên nghe lại lần nữa. Hai bên phổi vẫn dày đặc tiếng rít ngáy và ran rít.

"Chuyện này..."

Thẩm Quý Thanh thực sự không thể nào hạ quyết tâm được, lòng bàn tay ướt đẫm mồ hôi lạnh. Bệnh nhân sắp ngạt thở đến nơi rồi, rốt cuộc phải làm gì đây?

May thay, bao năm công tác ở tuyến cơ sở giúp ông hiểu rõ một điều: năng lực của mình có hạn, gặp phải ca bệnh nan giải phức tạp thì bắt buộc phải báo cáo lên tuyến trên ngay lập tức. Ông đã làm đúng nguyên tắc đó, chuyển thông tin đi từ vài phút trước!

Đúng lúc này.

Cánh cửa kính của phòng khám bị đẩy ra.

Giang Hà với nét mặt điềm tĩnh sải bước bước vào.

Phía sau anh là cả một nhóm người đông đúc lục tục theo vào, ngay lập tức thu hút toàn bộ ánh nhìn trong phòng khám.

Giang Hà mặc một bộ đồ thường ngày giản dị, bên cạnh là một cô gái mặc váy dài rất xinh đẹp. Trông hai người trẻ trung, thanh lịch, rõ ràng là một cặp đôi trai tài gái sắc đang đi dạo phố. Phía sau họ cũng là những đôi bạn trẻ ăn vận thường phục.

Nhiều người có mặt ở phòng khám không khỏi ngơ ngác: Mấy cô cậu sinh viên này chạy vào phòng khám làm gì? Trông đâu có vẻ gì là đang cần cấp cứu đâu?

Ánh mắt Giang Hà vừa đảo qua đã lập tức rơi vào người Tôn Ngang đang nằm trên giường bệnh.

Đôi mày anh nhíu chặt lại, sải bước tiến thẳng tới.

Tình trạng người bệnh rất không ổn. Cứ tiếp tục thế này chắc chắn sẽ nguy hiểm đến tính mạng. Bác sĩ phòng khám đã bất lực, bắt buộc phải can thiệp ngay lập tức bằng một phác đồ chuẩn xác!

Giang Hà vừa bước tới mép giường chuẩn bị thăm khám thì Ngô Tầm bỗng phản ứng dữ dội.

Cũng không thể trách cậu ta được. Nhìn thấy bạn thân đột ngột nguy kịch, đau đớn quằn quại, trong lòng cậu ta vừa hoảng sợ vừa căng thẳng tột độ. Giờ thấy một thanh niên trẻ măng dẫn theo bạn gái đi chơi bỗng xông vào định đụng chạm vào bạn mình, cảm xúc dồn nén bấy lâu lập tức bùng nổ.

"Anh làm cái gì đấy?!" Ngô Tầm dang hai tay chắn trước giường bệnh, "Đừng có chạm vào nó! Một đứa dẫn bạn gái đi dạo phố như anh vào đây xem náo nhiệt cái gì! Xảy ra chuyện gì anh gánh nổi trách nhiệm không?!"

Cậu ta quay sang quát Thẩm Quý Thanh: "Bác sĩ, ông mau quản người đi chứ! Sao ai cũng để xộc vào thế này!"

Thẩm Quý Thanh nãy giờ đứng chết trân tại chỗ, không thốt nên lời.

Ngô Tầm không nhận ra Giang Hà, nhưng ông thì nhận ra chứ!

Ở cái khu vực quanh Nam Y Đại này, chỉ cần làm công việc liên quan đến y tế thì tuyệt đối không thể nào chưa từng nghe qua hai chữ "Giang Hà".

Huống chi Thẩm Quý Thanh còn biết Giang Hà từ rất sớm. Hồi trước khi trên quán net xảy ra ca tràn khí màng phổi áp lực, chính ông là bác sĩ cấp cứu đã phụ nâng bệnh nhân lên xe 115. Khi ấy ông còn hết lời khen ngợi Giang Hà trẻ tuổi mà đã có tư duy chẩn đoán nhạy bén.

Sau đó, những tin tức về Giang Hà truyền đến càng lúc càng chấn động hơn.

Thẩm Quý Thanh từ kinh ngạc chuyển sang chết lặng, rồi cuối cùng là chai sạn cảm xúc. Cái gì? Video phẫu thuật Whipple gây bão mạng, người mổ chính tháo khẩu trang ra là Giang Hà? À, cậu ấy à. Cái gì? Giang Hà làm chủ nhiệm đề án trọng điểm quốc gia 863? À, lại là cậu ấy à. Đến giờ thì hễ nghe bất kỳ chuyện kỳ tích nào gắn với cái tên Giang Hà, ông cũng chẳng còn thấy ngạc nhiên nổi nữa.

Nhưng lúc này, khi gương mặt ấy bằng xương bằng thịt đứng ngay trước mắt, Thẩm Quý Thanh vẫn không khỏi bị khí chất của anh áp đảo hoàn toàn.

"Bác sĩ! Bác sĩ ơi! Sao ông cứ đứng ngây ra thế? Mau đuổi anh ta ra đi chứ!" Ngô Tầm vẫn đang gào lên.

Thẩm Quý Thanh lập tức bước tới, kéo phắt Ngô Tầm lùi lại: "Cậu đừng có cản trở bác sĩ Giang cứu người!"

Ngô Tầm ngớ người. Hoàn toàn không ngờ bác sĩ không can thiệp người lạ mà lại quay sang mắng mình.

"Bác sĩ, ý ông là sao? Kìa! Anh ta định đụng tay vào người bệnh kìa, sao ông có thể để..."

Thẩm Quý Thanh gắt lên: "Cậu câm miệng lại cho tôi!"

Ngô Tầm nghẹn họng.

Thẩm Quý Thanh lôi cậu ta ra góc xa hơn, nói nhanh: "Có muốn cứu bạn cậu không?!"

Ngô Tầm gật đầu lia lịa!

Thẩm Quý Thanh nghiêm giọng: "Muốn thì bớt nói nhảm đi, đứng yên ở đây! Có biết người đang đứng trước mặt cậu là ai không? Đó là Chủ nhiệm Giang Hà của khoa Ngoại Gan Mật Bệnh viện Phụ thuộc số 1! Là người đứng đầu các dự án cấp quốc gia đấy! Bệnh của bạn cậu tôi không trị nổi, giờ chỉ có thể trông cậy vào Chủ nhiệm Giang thôi, hiểu chưa?!"

Ngô Tầm lại đứng hình. Cậu ta ngơ ngác nhìn về phía Giang Hà: Không thể nào? Trông trẻ thế kia, trạc tuổi mình chứ mấy... mà lợi hại đến mức đấy sao?

Thẩm Quý Thanh quay lại dặn thêm một câu: "Tuyệt đối đừng có làm loạn! Chủ nhiệm Giang không có nghĩa vụ phải giúp, chỉ cần cậu làm anh ấy phật ý mà bỏ đi thì bạn cậu hết đường cứu sống, lúc đó có khóc cũng chẳng kịp đâu, nghe rõ chưa?"

Ngô Tầm lúc này mới vỡ lẽ, hoảng hốt đáp: "Em biết rồi bác sĩ, em biết rồi... Cầu xin Chủ nhiệm Giang, xin hãy cứu bạn em với..."

Thẩm Quý Thanh khẽ thở dài: Người này tuy nóng nảy thô lỗ nhưng chung quy cũng vì quá lo lắng cho bạn, bản chất không xấu. Nếu không phải vậy, ông cũng chẳng hơi đâu mà nhắc nhở.

Dặn dò xong, Thẩm Quý Thanh vội vã chạy lại bên cạnh Giang Hà, sẵn sàng chờ y lệnh.

Giang Hà hoàn toàn không bận tâm đến màn ồn ào vừa rồi, tâm lý không hề dao động, anh đã bắt đầu các bước khám lâm sàng từ sớm.

"Trần Hạo."

"Có ngay."

Trần Hạo tiến lên một bước. Hạo tử giờ đây cũng đã rất khác xưa. Ngày thường có thể hay nói đùa trêu chọc Từ Quyên cho vui vẻ, nhưng cứ hễ vào thời khắc quyết định là cậu tập trung cao độ.

Sự lột xác của Hứa Thần đến từ những trăn trở, tôi luyện trong bệnh viện; còn sự trưởng thành của Trần Hạo là kết quả của chuỗi ngày dài miệt mài cùng Giang Hà trong phòng thí nghiệm khép kín. Ngoài giờ nghỉ ngơi, Trần Hạo luôn cắm đầu đọc sách nghiên cứu. Xung quanh lại toàn là những bậc thầy như Giang Hà, Tôn Trường Minh, Dương Húc, gặp bài toán khó là được giải đáp ngay.

Nhận được y lệnh của Giang Hà, Trần Hạo nhanh chóng đặt ống nghe lên ngực bệnh nhân, vừa đọc nhanh các chỉ số bất thường vừa giúp cố định bệnh nhân ở tư thế nằm ngửa để Giang Hà tiến hành khám bụng:

"Anh Giang, hai bên phổi dày đặc tiếng thở rít, rì rào phế nang giảm cực mạnh, nhịp tim loạn."

"Ừ, được rồi."

Khám bụng xong, Giang Hà cầm lấy ống nghe tự mình kiểm tra lại lần nữa.

Thẩm Quý Thanh lựa thời điểm thích hợp lên tiếng: "Chủ nhiệm Giang, tôi đã chuẩn bị sẵn Adrenaline rồi, nhưng không dám tiêm."

Giang Hà dứt khoát: "Không được tiêm, tiêm vào là bệnh nhân tử vong ngay lập tức."

Thẩm Quý Thanh toát mồ hôi hột. Quả nhiên quyết định chần chừ lúc nãy của mình là chính xác. Trong ngành y sợ nhất là sự tự tin mù quáng, một khi chưa chắc chắn tuyệt đối thì thà giữ nguyên hiện trạng còn hơn làm bừa. Làm bừa cái giá phải trả rất có thể là mạng sống của người bệnh.

Thẩm Quý Thanh vội cất ngay ống Adrenaline đi thật xa!

Giang Hà nheo mắt quan sát bệnh nhân. Các bước nhìn, sờ, gõ, nghe đều đã hoàn tất.

Mặt Tôn Ngang đỏ bừng tím tái, nhưng vùng da ở tứ chi lại có màu sắc hoàn toàn bình thường. Ranh giới rõ rệt này giúp loại trừ ngay khả năng sốc phản vệ toàn thân.

Về phần bụng: Vừa rồi nhân lúc cơ bụng bệnh nhân thả lỏng giữa hai cơn co giật, Giang Hà đã nhắm mắt tiến hành khám sâu. Đầu ngón tay từ từ ấn sâu vào ổ bụng, kiểm tra kỹ vùng hạ sườn phải. Tuyến tụy nằm rất sâu sau phúc mạc, ở trạng thái thông thường gần như không thể chạm tới.

Thế nhưng Giang Hà đã nhạy bén bắt được cảm giác gan to bất thường và các nốt sần cứng ở vùng hạ sườn phải. Dấu hiệu này đồng nghĩa với việc khối u nguyên phát tiềm ẩn ở tuyến tụy hoặc đường tiêu hóa đã di căn sang gan.

Giang Hà bỗng quay sang hỏi Ngô Tầm: "Mấy tháng gần đây, cậu ấy có thường xuyên bị tiêu chảy không? Uống bao nhiêu thuốc dạ dày đường ruột cũng không đỡ?"

Ngô Tầm ngớ người một thoáng rồi gật đầu lia lịa: "Đúng đúng ạ! Nó cứ hở ra là chạy vào nhà vệ sinh, uống thuốc cầm tiêu chảy đủ loại mà chẳng ăn thua, tụi em còn trêu nó bụng dạ yếu."

Giang Hà hỏi tiếp: "Tối nay trong bát bún cay cậu ấy ăn có cho nhiều đậu phụ thối với măng chua không?"

Ngô Tầm mếu máo: "Nó thích ăn mấy món đó nhất, cho rất nhiều đậu phụ thối với đồ chua ạ."

Giang Hà: "Có uống rượu không?"

Ngô Tầm: "Có ạ, uống mấy ly bia tươi lạnh!"

Ánh mắt Giang Hà lộ rõ vẻ nghiêm trọng, lập tức đưa ra kết luận: "Nhiều khả năng là cơn bão Carcinoid (Carcinoid Crisis). Khối u phần lớn nằm ở tuyến tụy và đã di căn sang gan."

Thẩm Quý Thanh ngơ ngác: "Dạ?"

Ông thực sự không hiểu Giang Hà đang nói đến bệnh gì. Cơn bão Carcinoid là cái gì cơ chứ?

Điều này cũng không thể trách ông được. Vào năm 2009, ngay cả các bác sĩ ở bệnh viện hạng 3A thông thường cũng còn rất mơ hồ về khối u thần kinh nội tiết (NETs), nhiều người cả đời làm nghề chưa từng gặp một ca nào, nói gì đến cơn bão Carcinoid hiếm gặp bậc nhất này.

Giang Hà vừa chỉ đạo vừa quay sang Thẩm Quý Thanh: "Nghe tôi, lập ngay hai đường truyền tĩnh mạch. Một đường bù dịch tốc độ nhanh bằng nước muối sinh lý, xả van tối đa; đường còn lại chuẩn bị sẵn sàng để tiêm thuốc."

Thẩm Quý Thanh tuyệt đối tin tưởng Giang Hà, liền đáp: "Rõ!"

Trong lúc phối hợp thao tác, Giang Hà giải thích ngắn gọn:

"Trong cơ thể bệnh nhân có một khối u thần kinh nội tiết tuyến tụy (pNET) thể ẩn. Tối nay cậu ấy nạp cồn kém chất lượng cùng các loại thực phẩm lên men giàu Tyramine, đóng vai trò như chất kích hoạt khiến khối u ồ ạt phóng thích một lượng cực lớn Serotonin (5-HT) và Tachykinin vào máu."

"Serotonin và Tachykinin gây co thắt dữ dội cơ trơn phế quản, tạo nên triệu chứng đỏ bừng da cục bộ trông như dị ứng cùng tình trạng thở rít nghiêm trọng. Đồng thời, việc các chất hoạt mạch được giải phóng ồ ạt làm biến đổi sức căng thành mạch liên tục, đó chính là nguyên nhân khiến huyết áp dao động điên cuồng."

"Còn Adrenaline, nếu tiêm thứ đó vào sẽ càng kích thích khối u giải phóng thêm nhiều chất hoạt mạch hơn nữa, lập tức đánh sập trái tim đang quá tải của cậu ấy, dẫn đến suy tim phải cấp tính không thể đảo ngược, thần tiên cũng không cứu nổi."

Thẩm Quý Thanh chỉ có thể hiểu được đại khái, nhưng hai chân ông đã bắt đầu run rẩy. Ông nhận ra vừa rồi mình chỉ cách việc ngộ sát bệnh nhân đúng một sợi tóc...

"Hạo tử, vào hỗ trợ. Bác sĩ Thẩm, ông đi lấy thuốc kháng Histamin gồm Diphenhydramine phối hợp với Cimetidine tiêm tĩnh mạch, cho thở oxy qua mặt nạ lưu lượng cao 10 lít/phút."

Thẩm Quý Thanh như bừng tỉnh khỏi cơn mê, vội chạy đến tủ thuốc lấy thuốc. Nhờ đường kim luồn có sẵn, ông nhanh chóng rút thuốc và tiêm tĩnh mạch chuẩn xác. Đồng thời, Trần Hạo hỗ trợ đặt bệnh nhân nằm nghiêng an toàn để phòng ngừa dịch tiết đường hô hấp trào ngược vào phổi.

Giang Hà dán mắt vào màn hình theo dõi.

Trong điều kiện sơ sài của phòng khám cộng đồng, đây là phương án tối ưu nhất có thể làm lúc này: thông qua việc bù dịch chuẩn xác và ức chế bằng thuốc kháng Histamin để tạm thời ghìm giữ sinh mạng của Tôn Ngang khỏi tay tử thần.

Biên độ dao động của huyết áp quả nhiên bắt đầu thu hẹp lại, nhịp tim dần hạ xuống quanh mức 120 lần/phút.

Từ đằng xa, tiếng còi xe cấp cứu inh ỏi vọng lại. Xe 115 gào thét lao tới trước cửa phòng khám.

Bác sĩ cấp cứu của Bệnh viện Phụ thuộc số 1 xách hộp cấp cứu lao vào phòng khám, mồ hôi nhễ nhại vừa định cất tiếng hỏi han tình hình bệnh nhân thì ngẩng đầu lên, đập ngay vào mắt là bóng dáng của Giang Hà đang đứng bên giường bệnh.

Bác sĩ cấp cứu giật bắn mình: "!!!"

Bước chân anh ta khựng phắt lại theo phản xạ có điều kiện, đứng nghiêm chào: "Chủ... Chủ nhiệm Giang!"

Giang Hà điềm tĩnh bàn giao tình trạng bệnh nhân một cách mạch lạc: "Chẩn đoán sơ bộ: Cơn bão Carcinoid do u thần kinh nội tiết tuyến tụy gây ra. Đã xử trí bằng thuốc kháng Histamin và bù dịch hỗ trợ, hiện tại các dấu hiệu sinh tồn tạm thời duy trì được nhưng có thể tái bộc phát bất cứ lúc nào."

"Báo ngay cho Chủ nhiệm Vương chuẩn bị sẵn phòng hồi sức cấp cứu, liên hệ khoa Dược chuẩn bị Octreotide truyền tĩnh mạch. Sau khi bệnh nhân lên xe thì đi thẳng làn đường ưu tiên, đưa thẳng vào khu vực của tôi phụ trách."

Bác sĩ cấp cứu dõng dạc đáp: "Rõ!"

Băng ca cấp cứu nhanh chóng được đẩy vào. Trần Hạo cùng bác sĩ cấp cứu hợp lực chuyển Tôn Ngang lên cáng rồi đẩy vội ra xe.

Ngô Tầm lảo đảo chạy theo sau. Trước khi bước lên xe, cậu ta quay đầu lại nhìn Giang Hà, bờ môi run rẩy định nói lời cảm ơn nhưng bị cô y tá giục: "Có lên xe không thì bảo? Nhanh lên!"

Ngô Tầm vội quay đầu: "Có, em lên ngay đây!"