Chương 6: Bát mì nước xương thơm nức mũi!

"Hiểu Lan, sao con... con lại biết cách buôn bán khéo thế?" Cầm sấp tiền trong tay, Lưu Phân càng lúc càng thấy con gái mình thông minh đột xuất. Hạ Hiểu Lan thản nhiên đáp: "Mấy cái này mà cũng phải học sao mẹ?" Mấy người đứng xem gần đó nghe vậy thì mặt mày méo xệch, thầm nghĩ: Nếu cái này không cần học mà làm được, thì mấy chục năm cuộc đời của chúng tôi coi như vứt đi rồi. Một lát sau, bà cụ mua trứng lúc nãy hớt hải chạy quay lại, kéo theo mấy người bạn già, miệng la lớn: "Đây rồi!

Cô bé ấy đây rồi, may quá chưa đi mất!" Lưu Phân mặt cắt không còn giọt máu, cứ ngỡ trứng vịt có vấn đề gì nên người ta đến bắt đền. Ai dè, mấy bà cụ vây quanh Hạ Hiểu Lan, tranh nhau hỏi: "Giá trứng vẫn như lúc nãy chứ cháu?" Hạ Hiểu Lan gật đầu cười tươi: "Dạ vâng, bác cứ mua càng nhiều giá càng rẻ ạ." Mấy bà lão bắt đầu "tung hứng", người thì chê trứng vịt trời tanh không ngon bằng trứng gà, người thì soi mói quả to quả nhỏ để ép giá thêm.

Hạ Hiểu Lan chỉ mỉm cười lắng nghe; cô thừa hiểu tâm lý khách hàng, càng chê bai chứng tỏ họ càng muốn mua, cô cứ để họ thoải mái bộc bạch. Quả nhiên, thấy Hạ Hiểu Lan vẫn giữ thái độ niềm nở nhưng kiên định không giảm thêm xu nào, ba bà cụ đi cùng cũng nhanh chóng "quét sạch" số trứng còn lại. 84 quả trứng chia đều cho 4 người, mỗi người 21 quả... Mọi thứ đều nằm trong tính toán của Hiểu Lan; cô đã đánh trúng vào lòng tham đồ rẻ của các bà nội trợ.

Tất nhiên, sau khi thanh toán xong, ai nấy đều hỉ hả ra mặt vì mua được món hời. Chỉ có một tính toán sai lầm nhỏ là đàn vịt trời con. Người thành phố nhà cửa chật chội, lại thiếu thức ăn chăn nuôi nên chẳng ai mặn mà rước nợ vào thân, vì vậy đàn vịt con vẫn nằm im trong giỏ. Tổng cộng bán 84 quả trứng, Hiểu Lan thu về 9, 2 nhân dân tệ. Cô đưa tiền cho mẹ nhưng Lưu Phân nhất quyết bảo con giữ lấy. Hạ Hiểu Lan muốn đi khảo sát thị trấn một vòng để tìm thêm cơ hội.

Lúc này, người đàn ông bán khoai lang ban nãy lân la tiến lại gần:"Cô bé ơi, có muốn đổi củ khoai lang lấy mấy con vịt con này không?" Ông ta nãy giờ ghen tị đỏ mắt vì thấy Hiểu Lan bán trứng đắt hàng. Người thành phố không nuôi được vịt, nhưng dân quê như ông ta thì có chỗ! Hạ Hiểu Lan thực sự không muốn ăn khoai lang nữa, ăn nhiều chỉ tổ đầy bụng, khó tiêu. Nhưng Lưu Phân lại muốn đổi. Khoai lang đang mùa thu hoạch, năng suất cao nên rẻ rề.

Ở năm 1983 này, một cân khoai chưa chắc đáng giá bằng một quả trứng – thứ vốn được coi là xa xỉ phẩm. Hạ Hiểu Lan suy nghĩ một lát rồi ra điều kiện: "Cháu đổi cả 8 con vịt lấy 20 cân khoai lang của bác, bác thấy sao?" Người đàn ông lắc đầu nguầy nguậy: "Gớm, một cân khoai đổi một con chim thì đắt quá! Lỡ nuôi nó lớn rồi nó bay mất thì tôi lỗ vốn à?"

"Bác cứ cắt lông cánh của nó đi thì nó bay đi đâu được? Nếu bác thấy 20 cân khoai là nhiều thì thôi, cháu mang về tự nuôi vậy." Hạ Hiểu Lan bồi thêm một câu đầy vẻ tiếc rẻ. Thực tế, khoai lang bán chẳng được bao nhiêu tiền. Vịt trời có thể cho ăn lá rau, cỏ dại, giun đất, tuy hơi tốn công nhưng không tốn thóc gạo. Nếu nuôi được 8 con đến lúc trưởng thành, chỉ cần 2 con đẻ trứng thôi là mỗi ngày đã có 2 xu bỏ túi. Một tháng là 3 tệ, một năm là 36 tệ – một khoản thu nhập không hề nhỏ ở nông thôn.

Nghe Hiểu Lan phân tích rạch ròi, người đàn ông không mặc cả nữa, liền đổi 20 cân khoai lấy đàn vịt. Hai mẹ con xếp khoai vào giỏ rồi bắt đầu rảo bước khắp thị trấn. Lưu Phân chưa bao giờ dám nghĩ kiếm tiền lại dễ dàng đến thế. Tiền bán trứng cộng với giá trị số khoai lang này, tính ra cũng được gần 10 tệ. Ở quê, nông dân bán mặt cho đất bán lưng cho trời cả năm trời chưa chắc để ra được 200 tệ, vì còn phải trừ tiền phân bón, hạt giống... Nếu ngày nào cũng kiếm được 10 tệ, chẳng phải một tháng được 300 tệ sao?

Lưu Phân nhẩm tính mà run cả người, bà không dám nghĩ tiếp một năm sẽ được bao nhiêu tiền nữa. Ngặt nỗi, trứng vịt trời đâu có sẵn để nhặt hàng ngày. Lưu Phân nhìn đàn vịt vừa đổi đi, lòng hơi tiếc: "Hay là mình cũng giữ lại vài con nuôi để lấy trứng lâu dài nhỉ?" Hạ Hiểu Lan không hề mất kiên nhẫn. Cô biết mẹ mình là người phụ nữ nông thôn thuần túy, tư duy còn hạn hẹp, thật thà và cam chịu. Muốn đưa mẹ thoát khỏi vũng bùn nhà họ Hạ, cô phải thay đổi suy nghĩ của bà từng chút một.

"Mẹ ơi, nhà mình bây giờ đến cái ăn còn chưa lo xong, lấy đâu ra cám bã mà nuôi vịt chờ đến ngày nó đẻ? Mình cần cái ăn ngay trước mắt mẹ ạ. Với lại ai biết bao giờ chúng mới đẻ, mà có đẻ cũng đâu phải ngày nào cũng đẻ." Nghe con gái giải thích cặn kẽ, Lưu Phân mới gật đầu hiểu ra. Hai người ghé vào cửa hàng hợp tác xã mua một số nhu yếu phẩm như muối, nến và diêm. Lưu Phân nhìn số tiền vơi đi mà xót ruột, nhưng nhà cũ chẳng có gì, nhà họ Hạ đến cái chăn cũng không cho mang theo.

Bà chép miệng, hạ quyết tâm: "Lần sau có tiền, mẹ sẽ mua cho con bộ quần áo mới." Đang mùa hè thì không sợ lạnh, nhưng cứ mặc mãi một bộ quần áo vá chằng vá đụp, lại không có đồ thay để tắm rửa thì sớm muộn gì cũng bốc mùi. Ban đầu Hiểu Lan định mua ít gạo trắng ở cửa hàng lương thực, nhưng ngặt nỗi phải có phiếu lương thần mới mua được, giá không phiếu thì lại quá đắt. Nghĩ đến căn nhà rách nát không có cửa nẻo, cô quyết định dùng tiền đó mua một ổ khóa sắt thật chắc chắn thay vì mua gạo.

Ở huyện Thanh An năm 1983, chế độ tem phiếu đã bắt đầu nới lỏng, một số mặt hàng có thể mua tự do. Tuy nhiên, phiếu lương thực, phiếu thịt hay phiếu mua đồ điện máy vẫn còn là "vật báu". Hạ Hiểu Lan thừa hiểu, xã hội càng biến động nhanh thì cơ hội làm giàu càng nhiều. Nhưng cô sẽ không đi vào con đường buôn bán tem phiếu – cái nghề "đi trên dây" dễ ngồi tù như chơi. Cô nhắm đến những cơ hội sinh ra từ sự chênh lệch thông tin và tốc độ thay đổi của thời đại.

Chỉ cần nắm bắt được một hai cơ hội vàng, cô tin mình sẽ đứng trên đỉnh cao vào những năm 80 này.

"Hiểu Lan, mình về thôi con?" Lưu Phân thấy không thoải mái khi cứ đi lang thang giữa chốn đông người. Dân thành thị dù không ăn mặc quá sang trọng nhưng quần áo luôn sạch sẽ, gọn gàng, khác hẳn với vẻ lam lũ, vá víu của mẹ con bà. Hạ Hiểu Lan vốn rất chú trọng ngoại hình, nguyên chủ trước đây cũng có vài bộ đồ lành lặn, nhưng từ khi cô đập đầu vào cột, con gái nhà chú ba đã nhân cơ hội sang lục lọi và cuỗm sạch những bộ cánh đẹp nhất của cô mất rồi.

Lưu Phân lúc này chẳng còn tâm trí đâu mà so đo mấy chuyện vặt vãnh đó; trong lòng bà vẫn thấp thỏm hy vọng bà cụ Hạ sẽ rủ lòng thương mà đồng ý đưa con gái bà đi bệnh viện khám lại cái đầu. Thấy Lưu Phân cứ nằng nặc đòi quay về, còn Hạ Hiểu Lan thì đã đói đến mức chân tay bủn rủn. Nghĩ đến việc phải cuốc bộ thêm hai tiếng đồng hồ dưới cái nắng này, cô cảm thấy thực sự tuyệt vọng.

"Mẹ ơi, mình ăn bát mì rồi hãy về!" Mấy quán ăn bình dân ven đường thế này thường không khắt khe chuyện tem phiếu; một bát mì nước hầm xương heo thơm phức cũng chỉ có giá 30 xu. Nhìn làn nước súp trắng như sữa, những sợi mì trắng tinh khôi, Lưu Phân đứng hình. Bà chẳng nhớ nổi lần cuối cùng mình được nếm vị hạt gạo hạt mì tinh chế thế này là từ bao giờ.

"Chị ơi, cho em hai bát mì nước xương nhé!" Hạ Hiểu Lan nhanh tay kéo Lưu Phân ngồi xuống chiếc ghế đẩu nhỏ. Mùi hương ngào ngạt của nước dùng xộc thẳng vào mũi khiến bụng họ đánh lô tô liên hồi. Lưu Phân cuống quýt xua tay: "Thôi, một bát thôi chị ơi!" Bà làm sao nỡ bỏ ra tận 30 xu chỉ để ăn một bát mì cơ chứ? Hạ Hiểu Lan mặc kệ lời can ngăn của mẹ, dứt khoát đặt 60 xu lên bàn. Chị chủ quán vừa trụng mì vừa nhìn cô khen ngợi:"Con gái em hiếu thảo quá, sau này em tha hồ mà hưởng phúc nhé!"

Trên khuôn mặt sạm đen vì sương gió của Lưu Phân khẽ hiện lên một nụ cười ngượng nghịu nhưng đầy tự hào. Thế nhưng, cứ nghĩ đến cái danh tiếng chẳng lấy gì làm tốt đẹp của con gái ở khắp mấy làng quanh đây, Lưu Phân bỗng cảm thấy bát mì xương thơm lừng trước mặt cũng bớt đi vài phần ngon miệng.

"Rầm— rầm— rầm—" Một chiếc xe tải lớn gầm rú rồi dừng lại bên vệ đường. Cửa xe mở ra, một thanh niên chân đi giày quân đội nhảy xuống, tay cầm hai chiếc cặp lồng lớn. Bị mùi thơm của nước dùng dẫn lối, anh ta ngước mắt lên và lập tức... hóa đá khi nhìn thấy Hạ Hiểu Lan.