Chương 1173: Chương 72: Hồi Ức Của Dyatlov

Tập 15: Kẻ Thù Vô Hình

"Hãy nói về những chuyện xảy ra vào rạng sáng hôm nay đi."

Sau một vài câu hỏi mở đầu, Bessonova dần đi vào vấn đề chính.

Nghe vậy, Dyatlov theo bản năng liếc nhìn ba người chơi đứng cách đó không xa.

Ông ta đã nhận ra ba người bên kia mới là những kẻ thực sự đứng đầu đội chuyên gia lần này. Họ đứng ở đầu kia căn phòng, dường như đang đóng vai trò bồi thẩm, thỉnh thoảng ghé đầu trao đổi ý kiến với nhau.

Tuy nhiên, giọng họ rất nhỏ, cộng thêm khoảng cách giữa hai bên không gần, Dyatlov cũng không nghe rõ họ đang nói gì.

Vị phó tổng công trình sư đành thu ánh mắt lại, đưa suy nghĩ quay về mấy giờ trước.

"Rạng sáng ngày hai mươi sáu, khi ấy chúng tôi đang tiến hành một thí nghiệm an toàn." Dyatlov hồi tưởng.

"Nội dung thí nghiệm chắc hẳn các vị cũng đã biết rất rõ, bởi vì từ tháng Một năm nay, giám đốc Bryukhanov đã trình quy trình thử nghiệm lên Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Thủy điện…"

Nhưng ông ta vừa nói tới đây đã bị Bessonova thô bạo cắt ngang.

"Đồng chí Dyatlov, ông chỉ cần thuật lại toàn bộ sự việc một cách chi tiết và chính xác. Những chuyện nào chúng tôi đã biết, chuyện nào chưa biết, không cần ông phải bận tâm."

"Ngoài ra, nếu có thể, xin hãy giải thích rõ cả nguyên lý liên quan. Bác sĩ Yefrem cũng muốn hiểu đầy đủ diễn biến của vụ tai nạn lần này."

"Được thôi."

Mặc dù lời của Bessonova khiến Dyatlov cảm thấy hơi kỳ lạ, không hiểu vì sao một chuyên gia về bệnh phóng xạ cấp tính lại cần nghe phân tích tai nạn, nhưng ông ta vẫn đồng ý.

Dyatlov sắp xếp lại suy nghĩ rồi tiếp tục:

"Tóm lại, chúng tôi có một thí nghiệm an toàn cần thực hiện. Ban đầu, thời gian được sắp xếp vào ngày hai mươi lăm tháng Tư, trước khi lò phản ứng dừng hoạt động để bảo trì."

"Các vị cũng biết, lò phản ứng luôn cần được bảo trì định kỳ. Nhân cơ hội ấy, chúng tôi có thể tiện thể tiến hành một thí nghiệm an toàn rất đơn giản."

"Chernobyl sử dụng lò phản ứng nước sôi điều tiết bằng graphite. Dưới tác dụng của điện năng, các máy bơm trong nhà máy điện hạt nhân sẽ liên tục bơm nước lạnh vào lò phản ứng. Hơi nước được tạo ra sẽ thúc đẩy turbine phát điện, đồng thời nước thải nhiệt độ cao cũng được đưa ra khỏi lò, nhằm bảo đảm lõi lò không bị tan chảy."

"Tin rằng các vị cũng nhìn ra được máy bơm đóng vai trò quan trọng đến mức nào trong toàn bộ quá trình này. Chúng tôi buộc phải tìm mọi cách để bảo đảm chúng vận hành bình thường."

"Trong tình huống khẩn cấp, ngay cả khi toàn bộ nguồn điện của nhà máy đều bị cắt, chúng tôi vẫn còn máy phát điện diesel dự phòng để cung cấp điện cho máy bơm."

"Nhưng máy phát điện diesel cần một khoảng thời gian ngắn mới có thể khởi động. Nói cách khác, trong khoảng thời gian ấy, chúng tôi vẫn phải tìm cách duy trì hoạt động của máy bơm."

Dyatlov cố gắng giải thích thật chi tiết, bảo đảm ngay cả một người ngoài ngành như bác sĩ Yefrem cũng có thể hiểu.

"Thí nghiệm an toàn lần này chính là nhằm giải quyết vấn đề đó."

"Chúng tôi dự định tận dụng quán tính của turbine hơi. Bởi vì sau khi mất điện, hơi nước vẫn tiếp tục được sinh ra, turbine cũng vẫn còn quay, từ đó vẫn có thể tạo ra điện năng."

"Chỉ cần tận dụng phần điện năng ấy, chúng tôi có thể vượt qua khoảng thời gian trống trước khi máy phát điện diesel hoạt động."

"Vào một giờ chiều, chúng tôi hạ công suất lò phản ứng số 4 xuống còn một nghìn sáu trăm megawatt theo kế hoạch, đồng thời ngắt một turbine."

"Đến hai giờ, hệ thống làm mát lõi khẩn cấp và nhiều vòng tuần hoàn cưỡng bức được ngắt kết nối, chuẩn bị tiến hành thí nghiệm an toàn do tổng công trình sư Fomin thiết kế."

"Nhưng đúng lúc đó, chúng tôi nhận được một cuộc điện thoại từ Kiev. Một nhà máy điện nhỏ bên đó gặp sự cố, khiến Kiev rơi vào tình trạng thiếu điện, vì vậy họ yêu cầu chúng tôi lùi thời gian dừng lò phản ứng."

"Tôi còn có thể làm gì chứ? Chỉ đành tạm dừng thí nghiệm."

Dyatlov dang hai tay.

"Tranh thủ thời gian đó, tôi về nhà ngủ vài tiếng. Đến khi quay lại đã là mười một giờ đêm."

"Một tiếng trước đó, tôi mới nhận được sự cho phép tiếp tục hạ công suất. Vì thế tôi đã liên lạc với trưởng ca trực lò phản ứng lúc ấy là Yuri Tregub và Akimov, người sắp tiếp nhận ca trực sau đó."

"Tôi đã dặn dò rất rõ ràng, yêu cầu họ tiếp tục hạ công suất xuống mức từ bảy trăm đến một nghìn megawatt theo yêu cầu của thí nghiệm."

"Sau khi sắp xếp công việc, tôi rời khỏi phòng điều khiển, đi tuần tra các khu vực để quan sát tình hình trước khi cắt điện."

"Đến mười hai giờ rưỡi, tôi quay lại phòng điều khiển."

"Lúc ấy trong phòng có Akimov, Toptunov, Stolyarchuk. Tregub vốn đã hết ca cũng vẫn còn ở đó, ngoài ra còn có vài thực tập sinh và một số người khác."

"Tôi phát hiện công suất lò phản ứng đã giảm xuống chỉ còn ba mươi megawatt, thấp hơn rất nhiều so với mức bảy trăm megawatt cần thiết cho thí nghiệm."

"Tôi hỏi Akimov đã xảy ra chuyện gì. Anh ta nói tắt hệ thống điều khiển tự động cục bộ, chuyển sang điều khiển bằng tay có lẽ sẽ giải quyết được vấn đề."

"Vì vậy, tôi phê chuẩn cho anh ta tiếp tục nâng công suất."

"Sau đó tôi lại rời khỏi phòng điều khiển, tới kiểm tra tình hình bên khu turbine."

"Khi quay trở lại, công suất lò phản ứng đã tăng lên khoảng hai trăm megawatt. Cuối cùng chúng tôi quyết định tiến hành thí nghiệm ngay tại mức công suất ấy."

"Tôi gọi toàn bộ nhân viên tham gia thí nghiệm tới để phổ biến tình hình, sau đó yêu cầu họ trở về vị trí, chuẩn bị sẵn sàng."

"Thí nghiệm an toàn bắt đầu lúc 1 giờ 23 phút 04 giây."

"Mọi thứ đều diễn ra rất thuận lợi, tất cả thao tác cũng được tiến hành đúng quy định. Lúc ấy tôi đang tập trung nghiên cứu các số liệu trên bảng đồng hồ."

"Sau đó, tôi nghe Akimov nói phải đóng lò phản ứng."

"Nói xong, anh ta đưa tay nhấn nút giảm công suất khẩn cấp."

"Không lâu sau đó, tôi nghe thấy tiếng nổ."

"Rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì?" Bessonova hỏi.

"Đó cũng là điều tôi muốn biết." Dyatlov đáp.

"Sau vụ nổ, tôi lập tức rời khỏi phòng điều khiển để kiểm tra tình hình bên ngoài."

"Kết quả, không rõ vì nguyên nhân gì, bể nước khẩn cấp của hệ thống bảo vệ và điều khiển đã phát nổ."

"Bể nước ấy rất lớn, dung tích lên tới một trăm mười mét khối. Một vụ nổ như vậy đủ sức hất tung mái nhà, nghiêm trọng hơn thậm chí có thể phá hủy cả tổ máy lò phản ứng."

"Nhưng may mắn là lò phản ứng bên dưới vẫn hoàn toàn nguyên vẹn."

"Tôi lập tức ra lệnh bơm nước vào lò phản ứng để giữ cho nó ổn định, sau đó cùng những người khác tham gia cứu hộ."

"Khoảng ba giờ, tôi nhận được điện thoại, được yêu cầu tới sở chỉ huy phòng vệ dân sự báo cáo sự cố với giám đốc Bryukhanov."

"Sau đó, vì cơ thể không khỏe, tôi tới Trung tâm Y tế Pripyat để điều trị."

"Đó là toàn bộ những gì tôi biết."

"Lò phản ứng vẫn nguyên vẹn. Ông có thể khẳng định điều đó sao, đồng chí Dyatlov?"

"Đúng vậy, tôi có thể khẳng định." Vị phó tổng công trình sư đáp chắc chắn.

"Sau khi xảy ra sự cố, tôi đã đi kiểm tra khu vực xung quanh lò phản ứng."

"Còn bức xạ thì sao?"

"Máy đo phóng xạ của Gorbachenko hiển thị mức phông bức xạ khi ấy là một nghìn microroentgen mỗi giây."

"Nghe có vẻ tình hình không được tốt cho lắm."

"Đúng vậy. Không còn nghi ngờ gì nữa, ở đó đã xảy ra rò rỉ phóng xạ."

"Nhưng may mà tình hình vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Chúng tôi sẽ vượt qua được." Dyatlov nói.

"Vậy sao?"

"Nhưng theo tôi được biết, 3, 6 roentgen vừa đúng là giới hạn đo tối đa của máy đo phóng xạ cỡ nhỏ."

Bessonova lạnh lùng ném ra câu hỏi.

"Thế nào, nhà máy điện hạt nhân không có thiết bị đo với dải đo lớn hơn sao?"

Dyatlov im lặng một lát.

"Có thì có."

"Chúng tôi có một thiết bị đo với giới hạn một nghìn roentgen, nhưng nó bị khóa trong két sắt, sau đó lại bị chôn vùi dưới đống đổ nát của tòa nhà."

"Dù vậy, kết quả đo chắc cũng không chênh lệch quá lớn."

"Dù sao… cũng chỉ là một bể nước phát nổ mà thôi."