Chương 902: Chương 901: Yên Quốc (燕國) (19)

[Tam Quốc Chí] Tinh Châu Nhật Ký · Buồn ngủ。 · 980 chương · ~28 phút đọc · Tạo 02/11/2026

901-???

Việc nguyên thủ của một quốc gia tìm đến một quốc gia khác để thắt chặt quan hệ hữu nghị.

Đối với người hiện đại thì đây là một cảnh tượng không có gì xa lạ.

Cũng phải thôi, cảnh tượng tổng thống đi máy bay vút qua rồi bắt tay với nguyên thủ quốc gia khác và trò chuyện về đủ mọi thứ chẳng phải vẫn thường xuất hiện trên tin tức và nhiều phương tiện truyền thông sao.

Thế nhưng ở thời đại cổ đại mà tôi đang lưu lại hiện nay thì câu chuyện lại hơi khác một chút.

"Bệ hạ, Thiên tử là căn bản của bách quan (百官), là người chủ tể (主宰) của tế tự. Lễ kinh (禮經) có câu 'Thiên tử chịu trách nhiệm cho quốc gia không được tùy tiện di chuyển', thế mà cớ sao lại định ngồi ngang hàng với nước khác để thể hiện sự bình đẳng ạ?"

Dù sao thì, ở một thế giới không có ô tô hay điện thoại, việc Hoàng đế viếng thăm nước khác đâu thể kết thúc chỉ bằng việc vắng mặt một hai ngày.

Trong lễ pháp của Nho giáo có ghi chép vô số thủ tục khiến người ta đau đầu và lý do hình thành những quy tắc đó cũng vô cùng rõ ràng.

"Lý do thứ nhất là e sợ rằng ngay khoảnh khắc bệ hạ bước vào cảnh nội của người khác, quốc thể (國體) sẽ bị tổn hại khiến tâm lòng của thần tử và bách tính bị lay chuyển, và lý do thứ hai là nếu ngàn vạn lần ngọc thể của bệ hạ xảy ra biến cố thì trật tự của thiên hạ sẽ sụp đổ ạ."

Người kẻ sĩ là người đầu tiên lấy thể diện quốc gia và sự an nguy của quân chủ ra để phản đối.

"Mối quan hệ hữu nghị chỉ cần kết hôn và lập minh ước là đã đủ nên không có lý do gì Thiên tử phải thân chinh chuốc lấy sự nhọc nhằn, đó là lý do thứ ba, và vì đây là việc không có tiền lệ nên lo ngại rằng dưới danh nghĩa giao lân (交隣, kết giao với nước láng giềng) sẽ dẫn đến một sự hỗn loạn khác, đó là lý do thứ tư ạ."

Ý muốn nói dù nghĩ thế nào thì mất nhiều hơn được, việc gì phải tự chuốc lấy khổ sở chứ.

Quả đúng là quan lại hoạt động trong chính phủ trung ương, tài ăn nói vô cùng lưu loát.

Có lẽ trong cái đầu kia chứa đựng trọn vẹn vài quyển kinh điển Nho giáo.

"Đã thấu hiểu nỗi băn khoăn đó rồi."

Thế nhưng, vị Hoàng đế mà viên quan trung ương đối mặt cũng tuyệt đối không phải là nhân vật dễ đối phó.

"Nếu vậy thì đành vui vẻ hỏi một câu. Cốt lõi của Lễ (禮) nằm ở đâu?"

"……."

"Lễ (禮) cốt ở việc uốn nắn con người trở nên chính trực, chứ không phải ở việc trói buộc con người."

Bệ hạ là người đã nỗ lực thiết lập lại trật tự trung ương khi cư ngụ tại Lạc Dương trong lúc tôi bận rộn với các hoạt động bên ngoài.

Ngài ấy chắc chắn đã phải đối mặt với vô số quan lại ở những nơi ánh mắt tôi không chạm tới để thực hiện những cuộc khẩu chiến nhằm quán triệt ý chí của mình.

"Lấy sự tồn dưỡng (存養) và tiết chế làm đức hạnh, không phân biệt chỉ dựa vào ngôi vị cao thấp, đó mới là đạo lý đúng đắn của Lễ (禮)."

"Hơn nữa hình thế đã thay đổi lớn lao, cớ sao lại cứ khăng khăng cố chấp với pháp luật cũ? Thể hiện sự biến thông (變通, linh hoạt) tùy theo thời thế như các bậc thánh hiền xưa cũng là đức mục của quân chủ."

"Ngay cả bách tính nơi biên cương học vấn nông cạn cũng sẽ coi việc dừng chiến tranh nhờ vài lời của hai vị quân chủ là có lợi hơn, và nếu chỉ bằng sự vất vả của một thân thể mà có thể giảm bớt sự khổ cực của vạn dân, thì cớ sao người đời có thể bình phẩm rằng không tuân theo Nhân nghĩa (仁義) chứ?"

"Lễ (禮) không phải là những giáo huấn đã chết và dừng lại việc tiến về phía trước. Không thể vì không có tiền lệ, vì người xưa không ai làm vậy, mà nghiêm cấm cả đạo lý đúng đắn."

"Nếu đích thân hành động để tạo dựng hòa bình, thì tương lai thiên hạ (天下) sẽ hiểu rõ ý chí ấy, và đó sẽ là nền tảng cho sự an toàn quốc gia lâu dài."

Đây là khẩu chiến hay là rap battle đây.

Trước màn công thủ khiến tinh thần hơi choáng váng dù chỉ nghe lướt qua, tôi nhất thời lộ vẻ mặt ngẩn ngơ.

"Kẻ bầy tôi này ngu muội nên dám tâu lên, e sợ rằng nếu thể hiện sự bình đẳng với người khác, chư hầu thiên hạ sẽ coi thường bệ hạ ạ."

Người kẻ sĩ kia đúng là một nhân vật không tầm thường.

Thực ra chỉ nhìn vẻ bề ngoài thôi cũng thấy khí chất vô cùng cương trực rồi.

Thật may là Hoàng đế bệ hạ không phải là người sẽ lập tức lấy đầu kẻ khác chỉ vì họ dám phản bác lại lời mình.

"Thể hiện sự bình đẳng với nước khác không phải là nhượng bộ quốc quyền, mà là để làm sáng tỏ Nghĩa (義)."

Nhìn xem.

Ngay cả lúc này, trong khi giải thích thì vẫn đang nở nụ cười đầy hài lòng đó thôi.

Chỉ có duy nhất một trường hợp bệ hạ không thèm nghe bất cứ lời nào của người khác mà lập tức lấy đầu đối phương mà không cần phải hỏi đáp.

Đó chính là khi có ai đó mắng nhiếc tôi….

…Ừm. Có đúng không nhỉ?

"Nếu tỏ rõ lễ phép trước thì người khác cũng sẽ gỡ bỏ sự nghi ngờ, và cho dù không như vậy thì cả thiên hạ cũng sẽ khiển trách họ. Việc này không khác gì danh phận rơi vào tay rồi."

"……."

"Quân chủ của một nước đích thân muốn tạo lập danh phận đó, thì ai dám lên tiếng bàn ra tán vào và coi thường cơ chứ?"

Nếu chỉ nhìn dáng vẻ đó thì chẳng khác nào một bậc thánh quân, thế mà cứ liên quan đến tôi là lại trở nên tàn khốc cơ chứ.

Thực ra vấn đề không phải ở Hoàng đế bệ hạ mà là ở tôi chăng?

Một hiệu ứng kỳ lạ khiến những người xung quanh trở thành đoàn tàu cao tốc mất kiểm soát gắn liền với tôi.

…Đùa thôi.

Việc bệ hạ nhạy cảm với riêng tôi có nghĩa là tôi là một người vô cùng quý giá.

Trong trò chơi cũng vậy, nếu lén đi vòng ra phía sau rồi chọc chọc vào trụ nhà chính thì chẳng phải cả 5 người đội đối phương sẽ túa ra hết sao?

Lý lẽ cũng tương tự như vậy.

Dù sao thì trước những lời lẽ qua lại khiến đầu óc tự vang lên tiếng kêu dù chỉ đứng xem, người kẻ sĩ dâng ý kiến lên bệ hạ đã cung kính hành lễ.

"Đã dám nhìn trời từ đáy giếng mà tâu bậy. Tuy nhiên, để ngăn chặn sự lỏng lẻo sau này, việc thiết lập quy định mới bằng văn bản là điều đáng làm ạ."

"Tốt. Đó không phải là việc khó."

……?

Vì những câu chuyện quá đỗi phức tạp nên tôi không suy nghĩ gì mà cứ thuận theo tự nhiên đứng ngẩn ngơ, thế mà không biết từ lúc nào bệ hạ đã chiến thắng cuộc khẩu chiến rồi!

Cứ đà này, giống như cách Thành Cát Tư Hãn đã làm và Thiên hoàng đã làm, khả năng cao là Hoàng đế bệ hạ sẽ đồng hành mỗi khi tôi đi bất cứ đâu.

Oa, mỗi địa điểm tôi đi đến thì có tận 3 vị lãnh đạo tối cao cai trị quốc gia cùng lưu lại sao?

Đây rốt cuộc là thảm họa gì chứ.

Một viên quan yếu bóng vía chỉ cần đối mặt với cảnh tượng này thôi chắc cũng phải ôm ngực mà ngã gục.

Có lẽ dù vẫn khỏe mạnh thì họ cũng sẽ cố tình giả vờ ốm yếu mà giam mình trong nhà nhỉ?

Ít nhất thì tôi cũng nghĩ mình sẽ làm như vậy.

Nỗi băn khoăn tự nhiên mà trở nên sâu sắc, nhưng với bộ não thiếu hụt của tôi thì ngay cả cách xoay xở với tình huống này cũng không thể nắm bắt được.

Phải làm sao đây.

Nếu ngay lúc này mà không hét lên 'Có ý kiến!' thì bệ hạ chắc chắn sẽ bám đuôi theo tôi cho mà xem….

À, đúng rồi.

"Bệ hạ."

"Ưm? Gọi à."

Tôi – người chỉ dám nhìn trộm và lén lút dò xét sắc mặt từ gần đó – vừa lên tiếng thì bệ hạ đã lập tức phản ứng như thể đang chờ đợi.

Có lẽ bệ hạ đã nhận ra từ sớm rằng tôi sẽ thử thuyết phục.

Tình hình diễn biến thế này, có cảm giác như tôi đã trở thành cửa ải cuối cùng của bệ hạ vậy.

"……."

Thực tế, những tùy tùng vốn phải cam chịu đủ mọi khổ cực nếu Hoàng đế bệ hạ thân chinh di chuyển đang nhìn tôi bằng ánh mắt ướt át.

Vì họ biết rất rõ rằng nếu tôi thuyết phục thất bại thì công việc của họ sẽ tăng lên gấp bội.

"Nếu bệ hạ vắng mặt trong thời gian dài thì trước hết sự trống vắng về mặt hành chính sẽ vô cùng chí mạng ạ."

Tôi chú ý để không sử dụng kính ngữ quá mức nhằm tránh làm bệ hạ phật lòng rồi tiếp lời.

Lần trước tôi cũng từng kể rồi đấy, Hoàng đế bệ hạ sẽ cảm thấy khó chịu và thấy xa cách nếu tôi giữ gìn lễ nghi.

"Nếu việc phê duyệt ở thủ đô bị đình trệ thì văn thư thượng thư sẽ chồng chất, từ việc bổ nhiệm quan lại đến các loại thực thi đều sẽ chậm trễ nối đuôi nhau ạ."

Đây chính là điểm tôi lo lắng nhất mỗi khi Hoàng đế bệ hạ vắng mặt.

Trong Lễ kinh, một trong những kinh điển Nho giáo, có ghi chép rằng luyên tha luyên thuyên….

Thực ra đây là lĩnh vực tôi cũng chẳng hiểu rõ cho lắm nên chỉ có thể cho qua thôi.

Dù có đọc sách nhiều đến bao nhiêu đi chăng nữa thì việc đưa Khổng Tử, Mạnh Tử ra để thảo luận học thuật uyên thâm với tôi vĩnh viễn là chuyện bất khả thi.

Nhưng riêng về thực vụ (實務) thì tôi cũng có thể nói một cách chắc chắn.

Chó vãn cảnh chùa ba năm cũng biết ngâm thơ phong nguyệt, tôi đã nhận được vô số lời dạy bảo từ bên cạnh các tiểu mưu sĩ nên ít nhất cũng có thể đưa ra lời chỉ trích ở mức độ này.

"Ngoài ra, những vấn đề khẩn cấp cần xử lý ngay như lũ lụt, hỏa hoạn, dịch bệnh thì phải làm sao, và sẽ có kế hoạch ngăn chặn việc làm giả văn thư cùng các âm mưu lạm quyền bằng cách nào ạ?"

Dù hiện tại các hoàng tộc bao gồm Lưu Ngu và Lưu Sủng vẫn đang ở lại trung ương để xử lý công vụ, nhưng điều đó cũng hiển nhiên có giới hạn.

Đây không phải là vấn đề về năng lực hay lòng trung thành.

Thực tế thì hai người đó đều xuất sắc cả về năng lực lẫn lòng trung thành, nhưng không thể thay thế hoàn toàn uy quyền của Hoàng đế được.

Hơn nữa, sự khác biệt giữa 'Hoàng đế đang ở trong nước' và 'Hoàng đế đã rời đi nước ngoài' là không hề nhỏ.

Nên gọi là sự khác biệt giữa việc chủ nhà chỉ đi dạo quanh khu phố một lát và việc chủ nhà ra hẳn nước ngoài chăng?

Nếu giả sử tôi là một tên trộm, thì trường hợp thứ hai rõ ràng là sẽ thoải mái hơn nhiều, đó là sự thật không thể chối cãi.

"A ha. Thì ra nỗi băn khoăn là ở chỗ đó."

Đáp lại, bệ hạ liền mỉm cười rạng rỡ rồi giải thích.

"Nỗi lo đó chẳng phải đã có những người khác giải quyết giúp rồi sao?"

"…Dạ?"

Khi tôi hỏi lại với vẻ mặt hơi ngơ ngác, Hoàng đế bệ hạ vẫn không hề thu lại nụ cười như thể ngay cả phản ứng đó cũng rất đáng yêu.

"Nếu quan sát vị quân chủ dẫn dắt đế quốc du mục phương Bắc và vị quân chủ phương Đông đã vượt biển tìm đến thì chắc sẽ giác ngộ ra thôi."

Nhắc mới nhớ, cả Thành Cát Tư Hãn và Thiên hoàng Shotoku đều là những người lãnh đạo tối cao của quốc gia.

Những người này rốt cuộc đã dùng cách gì mà có thể di chuyển sang nước khác được chứ?

"Nghe nói các quốc gia đồng minh đã ra lệnh cho các dự án vốn được tâu lên thủ đô phải được gửi đến hành tại sở (行在所, nơi ở khi vua rời cung) y hệt như vậy, và trong những trường hợp khẩn cấp, họ được phép xử lý tình hình trước rồi mới báo cáo trong vòng vài ngày."

"……."

"Hơn nữa, họ còn yêu cầu phải nộp sổ sách thuế vụ cho giám sát quan mỗi ngày, và nếu phát hiện văn thư có màu sắc của phong nê (封泥) đáng ngờ hoặc bị vỡ thì sẽ bị nghiêm trị."

Phong nê (封泥)?

À, là cục đất sét dùng để buộc và niêm phong văn thư bằng dây đây mà.

Khi đóng phong nê thì bắt buộc phải sử dụng ấn chương nên người ngoài không thể tự tiện mở lén ra rồi niêm phong lại được.

Đây cũng toàn là trí tuệ của tổ tiên đấy.

Nghe nói ở Đế quốc La Mã thậm chí còn có trường hợp không dùng đất sét mà dùng vàng vô cùng quý giá để niêm phong văn thư nữa cơ….

Điều này có ý muốn nói văn thư quan trọng đến mức đó thì hãy tự biết mà bảo quản cho tốt.

"Thế nào. Còn điểm nào đáng lo ngại hơn nữa không?"

"Chuyện đó…. ừm…."

Những câu nói đại loại như 'Nhưng tốc độ xử lý công việc chẳng phải sẽ bị chậm lại sao?' cứ quẩn quanh trong miệng, nhưng với chừng này thì có vẻ không thể ngăn cản chuyến du lịch nước ngoài của Hoàng đế bệ hạ được.

Nếu bệ hạ đích thân di chuyển một lần mà có thể thay thế bước chân của hàng triệu người thì tính toán ra lại là một vụ làm ăn có lời đấy.

Ít nhất thì chẳng phải tốt hơn là ngồi theo dõi các cuộc chiến tình báo của các nhà ngoại giao hai nước suốt mấy tháng trời sao?

Thay vì phải theo dõi những cuộc khẩu chiến dài dòng, mang tính huyền học và khi đuối lý thì thế giới sụp đổ, thì việc hai nhà quyền lực tuyệt đối đối mặt và hét lên gọn lẹ một câu 'Vậy thì chết đi' chẳng phải là….

"……."

Nghĩ lại thì có vẻ cũng chẳng ổn lắm.

Dù sao đi nữa, việc công việc ngày càng tăng lên là định mệnh không thể tránh khỏi nên tôi chậm rãi gật đầu.

Khi tôi gật đầu, vẻ mặt của những tùy tùng theo chân Hoàng đế bệ hạ cũng sụp đổ, nhưng biết sao được.

Không thể để mỗi mình tôi chịu khổ được.

Tất cả chúng ta cùng chết thôi.