Chương 2: Khoai Môn Nướng

Dọc theo con đường nhỏ đã mọc đầy cỏ dại đi thẳng lên, chẳng mấy chốc cô đã thấy ruộng đồng ngoài làng. Hầu hết chúng đã bị cỏ non vàng phủ kín. Ở một vài nơi, khi cô đi qua sẽ làm kinh động một hai con chim trắng. Không biết là loài gì, chúng khá lớn, nhưng phản ứng cực nhanh. Thường thì người còn chưa đến gần, chúng đã kêu lên rồi bay đi mất. Ruộng đất không bao giờ thiếu. Bao quanh bên ngoài làng đều là đất ruộng màu mỡ.

Khi đến đây vào cuối thu năm ngoái, hai người họ đã dành cả mùa đông để thu thập lương thực trên đồng. Ruộng đất đã mấy năm không được chăm sóc đã trở thành hoang vu, ruộng nước gần đó biến thành đất ngập nước. Cây cối và cỏ dại xâm lấn, cộng thêm các loài động vật nhỏ ngày càng hoạt động mạnh, khiến ruộng đồng trở nên hỗn độn. Cô và Lộ An gần như phải tranh giành lương thực với chuột đồng và chim: khoai lang, khoai tây, bắp, các loại đậu. Ngay cả lúa họ cũng muốn thu hoạch hết từng hạt.

Triệu Huyền thậm chí không bỏ qua cả những quả mướp già, hái từng quả xuống phơi khô, móc lấy ruột bên trong, cẩn thận cất đi, nói rằng thứ này có thể dùng làm giẻ rửa bát rất tốt. Hai người họ thu hết tất cả lương thực mà họ tìm thấy, nhưng suốt cả mùa đông lại không dám ăn nhiều, bởi vì Triệu Huyền tính toán sẽ dùng những lương thực này làm hạt giống cho năm sau. Lượng hạt giống cần thiết không thể tính vừa đủ, chắc chắn phải nhiều hơn kế hoạch một chút. Trong điều kiện không có phân bón và t. h. u. ố.

c trừ sâu, lại không biết có thiên tai gì sắp đến, hạt giống dự trữ đương nhiên là càng nhiều càng tốt. Ngoài việc thu thập lương thực vào mùa thu đông năm ngoái, họ còn sửa sang lại đất đai cần trồng trọt cho năm sau-chẳng qua là cuốc sạch cỏ dại, đốt thành tro ngay tại chỗ, rồi chôn vào đất đã được cuốc xới để làm chất dinh dưỡng cho mùa sau. Cuốc đất là một công việc nặng nhọc.

Vào mùa đông, đất đai cứng ngắc, mỗi nhát cuốc Triệu Huyền chỉ cuốc được một cái hố cạn, vì vậy công việc đào xới đất chủ yếu do Lộ An thực hiện. Mùa xuân năm nay, hai người đã tính toán rất lâu, quyết định trồng năm mẫu ruộng nước, bảy mẫu ruộng khô và nửa mẫu rau. Ruộng nước dùng để trồng lúa, ruộng khô dùng để trồng các loại cây như khoai tây và ngô. Lúa cần phải ươm mầm trước, đợi mầm thành cây con mới có thể chính thức cấy xuống ruộng.

Triệu Huyền chưa từng cấy lúa bao giờ, vì vậy khi thực sự bắt tay vào, cô mới nhận ra phải mất rất nhiều thời gian để cấy xong một mẫu ruộng. Hai người hối hả làm việc, mất rất nhiều thời gian mới cấy xong năm mẫu ruộng. Hôm qua là khâu cuối cùng, họ đã quá tham lam, dù trời mưa vẫn cố cấy cho xong góc ruộng cuối cùng, nên mới khiến Lộ An bị ốm. Thiếu thốn quần áo và đồ ăn trong mùa đông, cộng thêm sự vất vả trong mùa xuân, việc anh đổ bệnh dường như là điều đã được định trước.

Giờ đây cánh đồng đã xanh mướt một màu. Vì là người mới nên cây lúa non được cấy hơi xiêu vẹo, cô không bận tâm đến tính thẩm mỹ, chỉ lo cơn mưa hôm qua sẽ làm đổ hết số mạ non. Cô chầm chậm bước dọc theo bờ ruộng. Đôi khi cô bước xuống ruộng để dựng thẳng những cây mạ non bị nghiêng. Cô chưa từng trồng lúa, các loại cây trồng khác thì càng không cần phải nói, nhưng hồi còn bé cô từng thấy người ta trồng lúa ở quê: ươm mầm, cấy lúa, thu hoạch... Những điều này cô vẫn còn chút ấn tượng mơ hồ.

Cô không biết chính xác lúa được gieo vào tháng mấy, nhưng cô nhớ rằng: khi thời tiết sáng và tối hơi se lạnh, còn mặt trời buổi trưa đủ để người nông dân phải đội nón lá, thì lúa có thể gieo trồng. Miền Nam có thể trồng hai vụ lúa, điều này cho thấy những ngày ấm áp ở miền Nam đủ dài. Cô gieo trồng vào lúc này, ngay cả khi lúa lớn chậm hơn vì không có phân bón, thì mùa xuân rộng lượng cũng sẽ để lại đủ thời gian cho chúng sinh trưởng. Cơn mưa xuân ngày hôm qua dường như không làm hư hại nhiều mạ non.

Quả nhiên, cơn mưa này, ngoại trừ với cô và Lộ An, thì đối với vạn vật đều rất dịu dàng. Sau khi Triệu Huyền cẩn thận sửa sang lại, những cây mạ đổ rạp lại đứng thẳng trên cánh đồng nước mỏng manh. Năm mẫu lúa đung đưa những chiếc lá mỏng manh trong gió. Gió thổi qua ruộng nước, những gợn sóng lăn tăn lan tỏa hết vòng này đến vòng khác, dường như có ma lực, khiến cô gái đôi mươi ngồi xổm bên bờ ruộng thất thần rất lâu, cho đến khi bị một tiếng ch. ó sủa kéo cô về thực tại.

Trong vùng hoang dã không người này, ngoài tiếng côn trùng kêu rả rích, chỉ có tiếng chim thỉnh thoảng vang lên. Ngay cả tiếng giày cô dẫm lên bùn "bẹp bẹp" cũng có thể nghe rõ mồn một. Chính vì thế, tiếng ch. ó sủa kia càng trở nên rõ ràng. Triệu Huyền quay đầu lại, nhìn thấy một chấm đen đang chạy đến trên bờ ruộng phía xa. Đó là một chú ch. ó ta nhỏ vừa trưởng thành, toàn thân lông đen tuyền không có lấy một sợi tạp màu, ngay cả mắt cũng đen láy và sáng.

Sau khi nhìn thấy chủ nhân của mình, nó rất sốt sắng ngoe nguẩy cái đuôi. Hôm qua nó không về nhà, cũng không biết đã chạy đi chơi ở đâu. Lúc này nhìn nó vẫn rất tinh nhanh. Triệu Huyền không quá lo lắng cho nó, chú ch. ó nhỏ đã nhanh ch. óng hòa nhập với cuộc sống thôn quê này. Thậm chí, nó còn giống chủ nhân nơi đây hơn cả Triệu Huyền. Cô đứng dậy, vác cuốc lên vai, dùng ánh mắt gọi nó, chú ch. ó lập tức đi theo. Một người một ch. ó, đi theo ánh nắng mặt trời dần sáng rõ về phía rừng núi.

Còn vài tháng nữa lúa mới chín, cô phải đi tìm thêm thức ăn khác cho người và ch. ó trong nhà. Ngoài ruộng đồng là những tầng rừng núi. Khu rừng xung quanh đã tương đối quen thuộc với Triệu Huyền. Bên trong có nhiều loại cây rừng và cả những vạt tre. Rừng tre lông màu xanh non và xanh ngọc xen kẽ, sau khi chịu đựng suốt mùa đông, cuối cùng chúng cũng có thể phát triển mạnh mẽ trong mùa mưa phong phú này. Và trong rừng chắc chắn có măng xuân.

Vì không có người trông coi rừng, ranh giới giữa rừng tre và rừng sam đã không còn rõ ràng. Rừng tre lông có vẻ chỉ cần băng qua vài thửa ruộng hoang là tới, nhưng thực ra cô còn phải vượt qua dải rừng sam dài dưới chân núi trước. Đường đi chắc chắn là không có, cô chỉ có thể vừa đi vừa dò đường. Chú ch. ó thì đã quen với môi trường này. Thân hình nhanh nhẹn của nó luồn lách qua các loại cỏ dại và cành cây. Đi được một đoạn xa, nó thấy Triệu Huyền mãi không theo kịp thì quay đầu lại đợi cô.

Đôi khi Triệu Huyền không đi theo lộ trình nó đã chọn, nó cũng rất tốt tính quay lại đi theo, rồi lại vượt qua cô. Mùa đông năm ngoái, Triệu Huyền không phải là chưa từng nghĩ đến khu rừng tre này. Lúc đó đồ ăn quá khan hiếm, lương thực phải để dành làm hạt giống, không dám ăn thoải mái. Măng đông chôn trong đất cũng được đưa vào thực đơn của cô. Chỉ là, mấy lần cô đến đều tay trắng ra về. Mặt đất chôn sâu măng đông trông không khác gì đất thường. Triệu Huyền nhớ lại một người chú hàng xóm ở quê ngoại.

Ông là tay đào măng cừ khôi, chỉ cần đặt xẻng xuống là chắc chắn đào được, lại không làm tổn hại đến măng chút nào. Hồi bé Triệu Huyền rất thích đi theo xem cho vui, nhưng thật sự chỉ là xem cho vui, cô chỉ nhớ người này, chứ không nhớ cách ông đào măng. Mùa đông, cô và Lộ An mơ hồ đào rất nhiều hố trong khu rừng tre tươi tốt này, cứ như chơi trò dò mìn vậy. Mồ hôi đầm đìa chỉ đổi lấy được vài cái măng nhọn bằng nắm tay.

Cuối cùng, chính Lộ An cảm thấy công sức họ bỏ ra hoàn toàn không tương xứng với số măng đông thu được, nên họ đã từ bỏ ý định đào măng đông. Nhưng bây giờ là mùa xuân thì khác rồi. Trời mưa, măng sẽ đội đất mọc lên, tìm kiếm chúng dễ dàng hơn nhiều. Măng xuân đội đất mọc lên được bọc bởi một lớp vỏ cứng có lông tơ bên ngoài. Chúng có thể lớn rất nhanh, chỉ cần nhô ra khỏi mặt đất, chỉ vài ngày là có thể cao bằng một người. Lúc này, lớp vỏ bên ngoài sẽ nứt ra và rơi xuống, để lộ những đốt tre non mềm mại bên trong.

Măng xuân cao quá nửa mét thì không ăn được nữa. Phần ruột măng bên trong lớp vỏ đã chuyển thành tre, quá già, nấu thế nào cũng không thể nhai nổi. Triệu Huyền chọn vài cây măng non, dùng cuốc đào lên, ngay tại chỗ dùng liềm rạch vỏ măng, c. h. ặ. t bỏ phần gốc hơi già, còn lại phần ngọn non thì ném vào chiếc gùi sau lưng. Khác với mùa đông, măng mùa này mọc khắp nơi. Măng khá nặng, chỉ cần đào vài cây là đã đầy gùi rồi. Cô đang tính toán, mấy ngày này phải đào hết số măng có thể đào được.

Đào măng là một công việc tốn sức. Cô mệt thì tìm một tảng đá ngồi xuống, uống một ngụm nước. Cô lấy hai củ khoai sọ luộc chín mang theo buổi sáng, bóc lớp vỏ cháy sém bên ngoài, từ từ gặm nhấm. Khoai sọ là một loại thực phẩm rất kỳ diệu, tự ăn đã ngon rồi, không cần phải dùng răng nhai kỹ, chỉ cần nhai thêm một lát là có thể cảm nhận được vị ngọt. Bà ngoại cô nói hồi trẻ bà ăn nhiều nhất là khoai sọ và bí ngô – hai thứ này không cần dầu mỡ vẫn nấu được rất ngon, ăn vào bụng lại no lâu.

Trước Mạt Thế, Triệu Huyền không thích ăn khoai sọ lắm, vì cô hơi kén ăn. Sau khi Đại Dịch Bệnh bùng phát, cô và Lộ An cùng ở trong một trại tị nạn đã chiếm được kho lương thực. Tuy không c. h. ế. t đói nhưng khẩu phần lương thực phân phát cho mỗi người vẫn có hạn. Lúc đó, cô đã hoàn toàn sửa được tật kén ăn, đồ ăn quá hạn chỉ cần không có vấn đề về mùi vị là cô có thể ăn được. Thứ cô ăn nhiều nhất là đủ loại ngũ cốc tạp nham lẫn lộn với phân chuột và cát, có ngô, kê và các loại đậu.

Sau khi nhặt sạch chất bẩn, trộn chung vào một nồi để nấu. Món ăn nhạt nhẽo, ăn nhiều đậu còn dễ bị đầy hơi, khiến cô mất ngủ suốt đêm. Sau này họ rời khỏi trại tị nạn đến ngôi làng này, tuy làm nông vất vả nhưng thức ăn lại ngày càng phong phú. Nào là gà rừng, vịt trời, gạo, cá nhỏ, tôm nhỏ và đủ loại rau củ quả. Các loại thức ăn có được không hề dễ dàng, hương vị lại phong phú, khiến Triệu Huyền không còn chê bai bất kỳ món nào nữa.

Cô ăn rất chậm, từng miếng đều cẩn thận, không để sót chút thịt khoai nào trên vỏ. Dù không có muối hay gia vị, cô vẫn thưởng thức hai củ khoai sọ này bằng một thái độ tận hưởng. Nếu không có gì bất ngờ, đây chính là bữa trưa của cô. Ăn xong khoai sọ, cô uống thêm hai ngụm nước. Chiếc gùi bên chân đã chất đầy măng, nhưng Triệu Huyền chưa rời đi. Cô định dọn dẹp sạch sẽ con đường vừa đến, để lần sau quay lại, cô có thể đẩy một chiếc xe nhỏ vào, mang hết số măng đi.

Cứ thế, cô làm việc cho đến khi mặt trời đứng bóng, ánh nắng bắt đầu trở nên gay gắt. Lau mồ hôi trên mặt, cô nhìn con đường nhỏ hẹp trước mắt, mỉm cười hài lòng.

"460, về thôi!" Trong rừng trúc râm mát, Triệu Huyền hơi khó nhọc vác gùi lên lưng, gọi tên chú ch. ó. Trong lúc cô làm việc, chú ch. ó ham chơi đã chạy mất tăm. Cô cứ nghĩ nó lại đi lang thang cả ngày không biết đâu, ngờ đâu từ xa vọng lại vài tiếng ch. ó sủa. Cô chờ một lúc, nhưng không thấy 460 chạy đến.

"Mày có về không đấy!" Cô gọi lớn thêm lần nữa. Chú ch. ó lại kêu ư ử một tiếng, thò cái đầu đen ra khỏi lùm cỏ dại, sủa "gâu gâu" về phía cô. Triệu Huyền nghi hoặc đi đến, vạch cỏ ra, thấy dưới lớp cỏ mới mọc xanh tốt có một cái ổ hình cái đĩa, bên trong nằm mấy quả trứng dã cầm. Cô nhặt trứng lên lắc lắc, thấy chúng còn rất tươi. Tổng cộng sáu quả, cô lấy bốn quả, tìm vài chiếc lá dày bọc trứng lại, rồi cũng cho vào gùi.

Lúc rời đi, 460 không đi trước nữa, mà vẫy đuôi quấn quýt bên cạnh Triệu Huyền như thể đang lập công, ngước cái đầu ch. ó lên nhìn cô không ngừng.

"Khi nào luộc xong, sẽ chia cho mày một quả." Cô nói với nó. Mặt trời đã lên đến đỉnh đầu, xung quanh bắt đầu nóng bức, chim ch. óc đã trốn vào bóng râm biến mất, tiếng côn trùng kêu càng lúc càng inh ỏi. Cô chậm rãi bước đi, nếu thấy hòn đá nào nhô lên trên đường, cô sẽ giơ chân gạt mạnh, hất lớp bùn đất dính dưới đế giày xuống. Xuyên qua rừng linh sam, Triệu Huyền thấy dưới lớp lá rụng dày đặc nhú lên từng mầm nhỏ màu nâu xanh.

Đầu mầm chẻ đôi, cuộn tròn lại thành những vòng lớn, chỉ cao chừng một gang tay, trông rất giống trong truyện cổ tích. Đó là rau dương xỉ. Trước khi Đại Dịch Bệnh bùng phát, loại rau này bán rất đắt, vì nó gắn liền với cái mác "hoàn toàn tự nhiên". Cô nhớ trước Mạt Thế, cũng vào khoảng thời gian này, ở ngôi làng của bà ngoại cô có rất nhiều nông dân lên núi hái rau từ sáng sớm. Thoạt nhìn, loại rau dại này mọc đầy cả ngọn đồi, nhưng thực ra từng cây lại nhỏ và mảnh khảnh.

Leo lên nửa ngày sườn dốc thường chỉ hái được vài nắm. Tạm thời cô không có ý định hái loại rau dương xỉ đã chẳng còn ai quan tâm này. Rau dương xỉ cần phải ngâm nước để loại bỏ độc tính, sau đó lại cần rất nhiều dầu để xào, ăn vào không hề kinh tế chút nào. Hay là hái một ít về muối ăn cho đổi vị nhỉ? 460 biết Triệu Huyền sắp về nhà nên bước chân trở nên nhanh nhẹn hơn, nó vẫn thỉnh thoảng quay đầu lại nhìn cô.

Con đường về nhà vừa quen thuộc lại vừa suôn sẻ, rất nhanh cô đã nhìn thấy ngôi nhà nhỏ bị che khuất bởi cỏ dại tươi tốt, đó là nhà của cô.

"Lộ An, em về rồi đây!" Khi đẩy cánh cổng sân, cô lớn tiếng gọi vào trong.