Chương 146: Chương 147: Kẻ Học Lỏm Đến Rồi

[101-200] Lý Dã và Cận Bằng tà tà đi đến phố Tú Thủy. Bởi vì hôm nay người ở quê Thanh Thủy lên, Cận Bằng đã bảo Mã Thiên Sơn lái chiếc 130 đó chở người đến cửa hàng ở Tú Thủy, hai anh em bây giờ chỉ đành đạp xe đạp.

"Tiểu Dã, câu cậu thường nói là gì nhỉ? Từ cái gì vào kiệm thì dễ? Lái ô tô quen rồi, đạp xe đạp không nổi nữa..."

"Từ xa xỉ vào tằn tiện thì khó, năm chữ anh sai mất hai chữ. Anh Bằng anh phải học bổ túc văn hóa đi, sau này mở đại hội công nhân viên chức, bảo anh lên phát biểu anh phát biểu thế nào?"

Cận Bằng cười ha hả nói: "Bảo tôi lên phát biểu á? Tôi mà có đánh rắm, thì bên dưới cũng phải khen thơm.

Cậu chưa thấy cái người ở công ty xây dựng trước kia của tôi phát biểu đâu, cái phong thái đó, cái uy phong đó, cái đức hạnh đó... thuận ta thì sống nghịch ta thì chết, không phục thì thử xem..."

Đệt, câu này thì anh nhớ rõ thế.

Đến phố Tú Thủy, hai người đều bị cảnh tượng trước mắt làm cho chấn động một phen.

Vây quanh cửa hàng nhà mình, không chỉ có hàng ngàn khách hàng, mà còn có mấy chục sạp hàng rong.

Bán đồ ăn, bán trống bỏi, bán hoa quả, sửa giày... nghiễm nhiên trở thành một khu chợ đêm nhỏ.

Kinh tế chợ đêm, thực ra ở Kinh Thành rộng lớn đã có từ lâu. Trước kia các cửa hàng quốc doanh chê chút tiền lẻ tẻ đó, người dân cũng không có hứng thú đi dạo chợ đêm.

Nhưng lần này Lý Dã tổ chức hoạt động giảm giá khuyến mãi, lại thu hút một lượng lớn khách hàng, cũng gián tiếp thu hút những người bán hàng rong.

Lý Dã và Cận Bằng đứng ngoài quan sát, phát hiện bên trong cửa hàng tuy đông đúc, cũng hơi ồn ào, nhưng trật tự tổng thể vẫn được duy trì khá tốt.

Mấy người lính xuất ngũ từ quê lên đã phát huy tác dụng lớn. Họ chia nhau đứng quanh cửa hàng, người thì giúp lên hàng, người thì cảnh giác kẻ trộm, phân công rõ ràng, rất có bài bản.

Phải nói rằng bộ đội cụ Hồ cũng không phải là người hoàn hảo, nhưng về tính kỷ luật, khả năng thực thi, thì vẫn rất mạnh.

Vài năm nữa, đợi đến khi các doanh nghiệp tư nhân ở Dương Thành, Bằng Thành phát triển mạnh mẽ, một tờ "giấy chứng nhận xuất ngũ" sẽ tương đương với một tờ giấy giới thiệu việc làm, đến hầu hết các nhà máy làm việc gần như đều được nhận thẳng không cần thi tuyển.

Nhìn từng nhóm khách hàng cầm quần áo giày dép vui vẻ bước ra, Cận Bằng chân thành khâm phục nói: "Vẫn là Tiểu Dã cậu nhiều ý tưởng. Nếu không tách lối ra lối vào ra, thì có nhiều người hơn nữa cũng không trông coi xuể."

Trước khi bảo Mã Thiên Sơn tiếp tục tổ chức khuyến mãi, Lý Dã đã cải tạo sơ qua bên trong cửa hàng, đổi lối ra thành mô hình quầy thu ngân của siêu thị đời sau.

Khách hàng muốn ra khỏi cửa hàng, thì bắt buộc phải đi qua lối ra. Như vậy không chỉ thuận tiện cho việc duy trì trật tự, mà còn tránh được rất nhiều rắc rối cãi vã không rõ ràng.

Người đông mắt tạp, mất vài bộ quần áo là chuyện nhỏ, lỡ như oan uổng người tốt thì đến chuyện. Người ta rõ ràng đã trả tiền rồi, cậu lại bảo chưa trả tiền?

Tính tình của người Kinh Thành rộng lớn cậu chưa biết đúng không? Muốn đích thân trải nghiệm thử không?

"Cửa hàng vẫn quá nhỏ," Lý Dã nhìn cửa hàng đông đúc, hỏi Cận Bằng: "Mấy cửa hàng khác không đàm phán được à?"

"Không đàm phán được," Cận Bằng lắc đầu nói: "Đây đâu phải là mua tứ hợp viện, đều không phải của tư nhân, người ta căn bản không coi trọng chút tiền thuê nhà đó của chúng ta."

"Cũng đúng, năm 82 vẫn còn hơi sớm."

Lý Dã nói một câu mà Cận Bằng nghe không hiểu lắm, rồi chen về phía cửa hàng, muốn xem có phương diện nào cần cải thiện không.

Bán lẻ là một ngành nghề, quy trình chi tiết trong đó quá nhiều. Kiếp trước Lý Dã cũng không phải là người trong ngành, chỉ có thể khiêm tốn vừa học vừa sửa.

Nhưng Lý Dã còn chưa chen vào được, lại quay ra.

Anh hất cằm về phía mấy người đang ngồi xổm gần cửa hàng.

"Anh Bằng, nhìn thấy mấy người kia không?"

"Mấy người nào? Mấy người đó... không giống kẻ trộm nhỉ?"

Mấy người mà Lý Dã chú ý, đều ở độ tuổi khoảng bốn mươi, giày dép, quần áo đều rất sạch sẽ, ánh mắt cũng không chằm chằm nhìn vào ví tiền của khách hàng, mà là cẩn thận đánh giá tình hình bên trong cửa hàng, thỉnh thoảng lại chỉ trỏ, rõ ràng là khác với những kẻ trộm cắp trên phố.

"Họ đúng là kẻ trộm đấy, chỉ là thứ người ta trộm không giống nhau thôi."

"Cậu nói là học lỏm?" Cận Bằng phản ứng lại.

Học lỏm, cũng là trộm.

Lý Dã mỉm cười, bảo Cận Bằng đi tìm cho mình chút đồ.

Sau đó anh đuổi Cận Bằng ra một góc, tự mình đi vòng một vòng, rất tự nhiên sán lại gần mấy người đó ngồi xổm xuống, rồi lấy giấy bút ra.

Mấy người đó vốn không định để ý đến Lý Dã, nhưng thấy anh không ngừng viết viết vẽ vẽ trên giấy, liền nhịn không được hỏi: "Người anh em, cậu làm gì thế này?"

Lý Dã nói: "Thầy giáo trên lớp giao bài tập ngoại khóa quan sát kinh tế dân sinh, tôi thấy chỗ này khá náo nhiệt, nên qua đây xem thử, xem có thể chắp vá làm bài tập được không."

Lời này của Lý Dã nửa thật nửa giả, anh làm quái gì có bài tập ngoại khóa nào, nhưng một số chuyên ngành của khoa kinh tế thì đúng là có tình huống tương tự.

"Kinh tế dân sinh... bài tập ngoại khóa?" Người đàn ông trung niên gần Lý Dã nhất quả nhiên hỏi: "Giáo viên trường nào lại giao loại bài tập này?"

"Kinh Đại."

"Kinh Đại? Kinh Đại nào?"

"Thì là Kinh Đại này chứ đâu?"

Lý Dã móc thẻ sinh viên ra giơ lên cho ông ta xem, tiếp tục cúi đầu viết viết vẽ vẽ trên giấy của mình.

Đối phương sững người một chút, thì thầm đến nhỏ với mấy người bạn đồng hành. Lý Dã nghe giọng điệu ngạc nhiên của họ, rõ ràng là vẫn rất ngưỡng mộ, rất công nhận Kinh Đại.

Một lát sau, mấy người đó nhịn không được thò đầu qua xem. Kết quả trên giấy của Lý Dã toàn là kinh tế kế hoạch, tự do hóa kinh tế thị trường và những từ ngữ khó hiểu khác, cùng với một số biểu đồ không thể hiểu nổi.

"Người anh em, cậu vẽ cái gì thế này?"

"Tôi cũng chỉ hiểu sơ sơ thôi! Tôi muốn đo lường sự thay đổi giá cả của các loại hàng hóa trong các giai đoạn sản xuất khác nhau, tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt về giá cả giữa hàng hóa ở khu chợ đêm nhỏ này, và hàng hóa trong tòa nhà bách hóa..."

"Cái này còn nguyên nhân gì nữa, người ta không có gánh nặng, bán thế nào cũng là lãi thôi!"

Người đàn ông trung niên bên cạnh buột miệng nói, những người khác cũng thi nhau gật đầu phụ họa.

Lý Dã chớp chớp mắt, khiêm tốn nói: "Tôi nghe không hiểu, các anh có thể giải thích giúp tôi được không?"

"Cái này có gì mà không dễ giải thích? Cái bộ phận bán buôn của Xưởng may mặc số 7 Bằng Thành này, tổng cộng chỉ có mấy người, một cái mặt tiền nhỏ xíu, gom lại cũng chỉ có ngần ấy chi phí, đương nhiên là bán rẻ hơn trong tòa nhà bách hóa rồi..."

"Họ nói là bán buôn, thực ra vẫn là bán lẻ, bởi vì một người mua mười chiếc tám chiếc hàng, đều là tự mình dùng, chứ không tiến hành bán lẻ lần hai..."

Lý Dã cơ bản đã xác định được suy đoán của mình, hỏi: "Mấy vị đại ca, rốt cuộc các anh là người thế nào vậy?"

"Chúng tôi á?"

Người đàn ông trung niên cười cười, nói: "Tôi là người của Tòa nhà Bách hóa Tây Thành, hai người họ một người là của Thương xá Nhân dân số 2, một người là của Tòa nhà Cung tiêu Đông Thành."

Thấy Lý Dã dường như không tin, người đàn ông trung niên còn lấy thẻ công tác ra cho Lý Dã xem.

Lý Dã mở ra xem, người này thế mà lại là một Phó khoa trưởng cung tiêu của Tòa nhà Bách hóa, tên là Điền Hồng Sơn.

[Quả nhiên không thể coi thường anh hùng trong thiên hạ.] Sở dĩ Lý Dã qua đây thăm dò lai lịch của những người này, chính là muốn xem sự nhạy bén đối với sự phát triển kinh tế, cũng như ý thức chủ động ứng phó, và khả năng ứng phó của những nhân tài nòng cốt quốc doanh này.

Trong thời đại đại biến cách này, không biết có bao nhiêu người trẻ tuổi sung sức, không cam chịu tầm thường, đã ngửi thấy hương vị của mùa xuân, phá vỡ quy tắc để chống đỡ một khoảng trời.

Đây này, Lý Dã chỉ mới tổ chức khuyến mãi giảm giá ở phố Tú Thủy vài ngày, đã có đồng nghiệp đến học lỏm rồi.

Những người này không hề đơn giản chút nào, thiên thời địa lợi nhân hòa, người ta chiếm đủ cả.

Dựa lưng vào nguồn vốn quốc doanh, có kênh cung cấp hàng hóa trưởng thành, có mặt bằng bán hàng sẵn có, cùng với kinh nghiệm, nhân viên cần thiết cho việc bán lẻ, v. v.

Dạy đồ đệ đánh sư phụ, người ta là cấp bậc gì? Người ta là quy mô gì?

Nếu thực sự bắt chước làm theo, nghiêm túc đổi mới, thì cái bộ phận bán buôn nhỏ bé này của Lý Dã không thể cạnh tranh lại những người này.

Thế nên... biết người biết ta, trăm trận trăm thắng.

"Khoa trưởng Điền, vậy Tòa nhà Bách hóa Tây Thành các anh, cũng muốn tổ chức loại khuyến mãi nhường lợi có lợi cho dân sinh này sao?"

"Khó làm lắm!"

Điền Hồng Sơn lắc đầu, lấy bao thuốc lá ra, hỏi Lý Dã: "Người anh em hút thuốc không?"

Lý Dã tiện tay móc từ trong túi ra một bao Hồng Tháp Sơn, chia cho mỗi người một điếu.

"Hút của tôi đi! Không hút nữa là mốc meo mất."

Đây vẫn là đồ Hách Kiện hiếu kính anh, bởi vì Văn Nhạc Du không thích mùi thuốc lá, một tháng anh cũng chẳng hút được mấy điếu.

"Ô, người anh em, thuốc của cậu không tồi đâu."

Hồng Tháp Sơn năm 82 phải hơn một đồng một bao, hơn nữa còn cần chỉ tiêu, quả thực không tồi rồi.

"Tôi đến chỗ Tú Thủy này xem hai ngày rồi, mặc dù rất thèm thuồng, nhưng có một số việc người ta làm được, chúng tôi khó làm..."

"Buổi tối mở cửa đến tám giờ, còn có thể khắc phục, cùng lắm thì phát tiền thưởng. Nhưng nhiều loại quần áo như vậy, tính toán lợi nhuận thế nào? Thanh toán cho người ta thế nào, lỡ xảy ra vấn đề ai chịu trách nhiệm?"

Hút xong mấy điếu thuốc, Lý Dã đã moi được bảy tám phần cái "khó làm" mà Điền Hồng Sơn nói.

Ví dụ như làm thế nào để động viên công nhân viên tăng ca buổi tối? Có cần phát tiền thưởng không, tiền thưởng phân bổ thế nào? Những thứ này phải đưa ra cuộc họp thảo luận.

Khoản thâm hụt giá cả do bán giảm giá do ai gánh chịu? Là Tòa nhà Bách hóa gánh chịu, hay là để bên cung cấp hàng hóa gánh chịu một phần? Cũng phải đưa ra cuộc họp thảo luận.

Quan trọng nhất là trách nhiệm của việc biến cách do ai gánh chịu?

Bao nhiêu năm nay, Tòa nhà Bách hóa Tây Thành không phải chưa từng tìm kiếm sự biến cách, rất nhiều việc đều không đi đến đâu.

Có thể chỉ một khâu nhỏ không qua được, là mọi chuyện xôi hỏng bỏng không.

Nói chung, hai chữ trách nhiệm, đã cản trở sự đổi mới, cản trở việc phát huy tính chủ động của những người như Điền Hồng Sơn.

Lý Dã đã có kế hoạch trong lòng, trò chuyện thêm một lúc với bọn Điền Hồng Sơn, rồi rút lui đi tìm Cận Bằng.

Sau khi giải thích rõ ràng với Cận Bằng, Cận Bằng hít hà "suỵt suỵt", vừa do dự, vừa xót xa.

"Tiểu Dã, tôi biết cậu đầu óc linh hoạt, nhưng chúng ta chỉ là tạm thời không có mặt bằng, mấy hôm nay tôi đang tìm mà! Cần gì phải vội vàng dâng tiền cho họ?"

Lý Dã lại lắc đầu nói: "Bây giờ họ đang gặp khó khăn, một khi họ khắc phục được khó khăn, chúng ta không phải là đối thủ. Thế nên việc chúng ta phải làm là không để họ tăng thêm chút khó khăn nào, mà vẫn lấy được một khoản lợi nhuận..."

"Chỉ có như vậy, chúng ta mới giành được thời gian tích lũy để phát triển."

"..."

"Vậy cũng được! Dù sao cậu cũng là cổ đông lớn, nếu chịu thiệt thì cậu cũng là người chịu thiệt nhiều nhất."

Cận Bằng sờ sờ da đầu, đành phải đồng ý. Dù sao tất cả các quyết định của Lý Dã từ trước đến nay, vẫn chưa có cái nào là sai cả.

...

Tám giờ hai mươi tối, Mã Thiên Sơn gần như khản cả giọng, cuối cùng cũng hạ được tấm ván cửa của cửa hàng xuống.

Còn bọn Điền Hồng Sơn ngồi xổm bên ngoài mấy tiếng đồng hồ, cũng dìu nhau đứng dậy, vung vẩy đôi chân tê rần, đi về phía xe đạp của mình.

"Thèm thuồng thật đấy! Chỉ một cái mặt tiền nhỏ xíu thế này, còn không lớn bằng một góc xó xỉnh trong tòa nhà của chúng ta, mà doanh thu một tối chắc phải mấy vạn."

"Không chỉ mấy vạn đâu, vừa nãy tôi đếm từng người một rồi, từ lối ra đi ra có hơn bốn trăm người trên tay cầm mấy bộ quần áo, ước tính sơ sơ, doanh thu này e là phải lên đến mười vạn đấy!"

"Doanh thu bao nhiêu, thì liên quan cái rắm gì đến chúng ta. Hôm qua tôi đã nói với sếp của chúng tôi rồi, người ta bảo tôi chó chê mèo lắm lông lo chuyện bao đồng..."

"Cũng đúng, lão Điền ông muốn tiến lên một bước, nhưng chúng tôi không có con đường đó, vì mấy đồng tiền thưởng chưa thấy bóng dáng đâu... không đáng..."

"Haizz..."

Điền Hồng Sơn thở dài một hơi thật dài. Nhớ lại lúc cùng tốt nghiệp trường thương mại, mọi người hăng hái biết bao, nhưng nay năm tháng thoi đưa, còn lại mấy phần khí khái anh hùng?

"Mấy vị lãnh đạo, khoan hãy vội đi, nói chuyện chút nhé!"

Cận Bằng chắn trước mặt ba người, cười híp mắt vô hại.

(Hết chương)