Chương 1206: Chương 105: Thí Nghiệm An Toàn Và Nguyên Nhân Tai Nạn

Tập 15: Kẻ Thù Vô Hình Tính toán của Fomin quả thực không tệ.

Trước mắt vừa đúng có một khóa đào tạo, nhưng đối tượng không phải những nhân viên mới vừa vào làm như Trương Hằng, mà là những người đã công tác tại nhà máy điện hạt nhân một thời gian.

Trên thực tế, đây tương đương với một lớp bồi dưỡng nâng cao. Những người có tên trong danh sách sau khi kết thúc khóa học sẽ dễ được đề bạt hơn.

Fomin không hề chào hỏi tổng công trình sư của bộ phận nơi Trương Hằng làm việc.

Thế nhưng khi nhận được danh sách trình lên, ông lại phát hiện cái tên Ivan thình lình nằm trong đó.

Fomin vô cùng kinh ngạc. Sau khi gọi người tới hỏi rõ, ông lại có phần dở khóc dở cười.

Ông không ngờ mình chưa hề nhắc tới chuyện này, nhưng Trương Hằng đã trực tiếp tìm đến lãnh đạo bộ phận, sau đó mượn uy thế của ông để đạt được mục đích.

Chuyện Fomin từng lên tiếng bảo vệ Trương Hằng trong buổi phỏng vấn đã được rất nhiều người biết. Sau đó, hai người còn từng trò chuyện riêng.

Ban đầu, Fomin chỉ muốn thể hiện một mặt bình dị, dễ gần của mình để thu phục lòng người.

Không ngờ chuyện ấy lại bị Trương Hằng lợi dụng.

Hơn nữa, cậu thậm chí không hề nói thẳng, chỉ ám chỉ đôi câu, người phụ trách bộ phận đã tự động thêm tên cậu vào danh sách.

Dù sao Fomin cũng là tổng công trình sư phụ trách bộ phận vận hành của nhà máy điện hạt nhân, không bộ phận nào muốn đắc tội với ông.

Ngay cả những người ngày thường không vừa mắt Fomin cũng chẳng muốn đối đầu với ông chỉ vì một chuyện nhỏ như vậy.

Chẳng qua chỉ là một suất đào tạo, sau đó thậm chí cũng không có ai tới trước mặt ông tranh công.

Đây cũng là nguyên nhân Fomin mãi tới lúc nhận được danh sách mới biết Trương Hằng có tên trong đó.

Tuy nhiên, danh sách này cuối cùng vẫn cần ông phê chuẩn.

Ngòi bút máy của Fomin dừng trên cái tên Ivan trong giây lát, cuối cùng vẫn chuyển xuống góc dưới bên phải, viết hai chữ "đồng ý", sau đó ký tên mình.

Mặc dù có phần bất mãn với việc Trương Hằng tự ý hành động, ý định thu nhận cậu của Fomin vẫn không thay đổi.

Không chủ động chào hỏi là một chuyện, tự tay gạch tên Trương Hằng lại là một chuyện khác.

Làm vậy chỉ khiến cậu hoàn toàn bị đẩy sang phía đối lập với ông.

Vì thế, cuối cùng Fomin vẫn đành nhắm mắt thừa nhận chuyện này.

Sự thật chứng minh, Trương Hằng từng được tôi luyện trên đảo hải tặc trong phó bản Cánh Buồm Đen, đối phó với chút đấu đá phe phái trong một nhà máy điện hạt nhân quả thực dễ dàng đến mức không đáng nhắc tới.

Cho dù có mười Fomin cũng không thể là đối thủ của cậu.

Trương Hằng chỉ mất chưa đầy một năm rưỡi để nắm rõ toàn bộ kiến thức vật lý liên quan, bản vẽ và nguyên lý thiết kế lò phản ứng, thậm chí cả hệ thống thiết bị cùng đường dây của toàn bộ nhà máy điện hạt nhân.

Sang năm thứ hai làm việc tại Chernobyl, cậu còn lấy được bản kế hoạch thí nghiệm an toàn do Fomin thiết kế, thậm chí tận mắt chứng kiến lần thí nghiệm an toàn đầu tiên thất bại.

Ban ngày, Trương Hằng làm việc tại nhà máy điện hạt nhân.

Buổi tối trở về chỗ ở, cậu tiếp tục học tiếng Nga và tiếng Ukraina cùng cô tiếp tân.

Ngoài ra, Trương Hằng còn tranh thủ tới bệnh viện ở Kyiv tái khám hai lần.

Có lẽ vì còn đủ trẻ khỏe, ít nhất xét theo tình hình hiện tại, cơ thể cậu hồi phục khá tốt, cũng chưa phát hiện khối u ác tính nào.

Sau khi trình độ tiếng Ukraina của Trương Hằng cũng đạt tới mức có thể giao tiếp bình thường, kỹ năng Tinh thông Ngôn ngữ vốn im lìm từ lâu cuối cùng đã tăng từ lv2 lên lv3.

Tính cả tiếng mẹ đẻ, đến lúc này Trương Hằng đã có mười một ngôn ngữ đạt trình độ có thể sử dụng trong giao tiếp hằng ngày.

Ngoài ra, phó bản song song lần này còn giúp cậu thu được một kỹ năng mới — Kỹ thuật Hạt nhân, hiện đã đạt lv2.

Đương nhiên, thu hoạch lớn nhất của Trương Hằng vẫn là làm rõ thí nghiệm an toàn của Fomin cùng thiết kế lò phản ứng rốt cuộc tồn tại những khuyết điểm nào.

Không thể không thừa nhận, so với lò phản ứng nước áp lực đang được phần lớn các quốc gia trên thế giới sử dụng, RBMK ngay từ khi được thiết kế đã mang trong mình những khiếm khuyết bẩm sinh.

Nó hy sinh một phần tính an toàn để đổi lấy tốc độ xây dựng nhanh hơn, chi phí vận hành thấp hơn, có thể thay nhiên liệu mà không cần dừng lò, đồng thời còn có thể sản xuất plutonium dùng cho quân sự.

Dưới góc nhìn của con người thời đó, nếu nhất định phải nói RBMK có nhược điểm gì, có lẽ chỉ là chất thải phóng xạ của nó cao hơn một chút, không sạch sẽ bằng lò phản ứng nước áp lực kiểu VVER.

Nhưng trên thực tế, vấn đề nghiêm trọng hơn nằm ở thiết kế của thanh điều khiển.

Trước đó, Dyatlov từng nói thanh điều khiển được dùng để điều tiết phản ứng phân hạch hạt nhân.

Boron cấu thành thanh điều khiển có khả năng hấp thụ neutron, nhờ đó làm giảm công suất lò phản ứng.

Thế nhưng vấn đề là ở đầu dưới của thanh điều khiển còn có một đoạn graphite ngắn.

Graphite là chất làm chậm neutron, tác dụng của nó hoàn toàn trái ngược với boron: giảm tốc neutron nhanh thành neutron chậm, qua đó nâng cao công suất lò phản ứng.

Đương nhiên, những người thiết kế ban đầu làm vậy không phải để nhân viên vận hành lò phản ứng được trải nghiệm "niềm vui bất ngờ" do tình thế đảo ngược mang lại.

Đoạn graphite ở đầu dưới cũng có tác dụng riêng.

Bởi graphite có hiệu quả làm chậm neutron rất rõ rệt, nên có thể hạ thấp độ làm giàu của nhiên liệu uranium một cách thích hợp, qua đó tiết kiệm chi phí.

Xét từ góc độ kinh tế, thiết kế này không có vấn đề gì.

Nhưng nhiên liệu uranium có độ làm giàu thấp lại thiếu ổn định trong quá trình phản ứng, đặc biệt là khi lò phản ứng vận hành ở công suất thấp.

Lúc này, đoạn graphite ở đầu dưới thanh điều khiển sẽ phát huy tác dụng, giúp lò phản ứng dễ kiểm soát hơn.

Tuy nhiên, kiểu thiết kế ấy cũng mang lại nguy cơ tiềm ẩn.

Khi thanh điều khiển bị rút hoàn toàn khỏi lò phản ứng rồi được cắm trở lại, thứ đầu tiên tiếp xúc với lõi lò không phải boron mà là graphite.

Vào lúc ấy, công suất phản ứng chẳng những không giảm mà ngược lại còn tăng lên, mặc dù toàn bộ quá trình chỉ kéo dài trong thời gian rất ngắn.

Điều khiến Trương Hằng kinh ngạc là căn cứ theo những tài liệu cậu thu thập được, trước khi tai nạn tại Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl xảy ra, đã có những nhà máy điện hạt nhân khác phát hiện hiện tượng công suất tăng lên trước rồi mới giảm xuống sau khi thanh điều khiển được cắm vào lò phản ứng.

Họ cũng đã báo cáo vấn đề này với các cơ quan liên quan.

Nhưng bởi nó chưa gây ra tai nạn an toàn nào, nên không nhận được sự coi trọng cần thiết.

Mặt khác, cũng phải thừa nhận những người thiết kế lò phản ứng RBMK đã bỏ ra không ít công sức nhằm bảo đảm an toàn cho lò phản ứng.

Chẳng hạn, trong sổ tay an toàn có quy định rõ ràng rằng khi lò phản ứng đang vận hành, trong lõi lò phải luôn có ít nhất từ hai mươi tám tới ba mươi thanh điều khiển được cắm vào.

Ngoài ra, lò phản ứng còn được trang bị hệ thống làm mát lõi khẩn cấp.

Khi hệ số rỗng trong lò phản ứng tăng cao, bể nước của hệ thống làm mát lõi khẩn cấp sẽ lập tức mở ra, bơm nước vào trong lò.

Thế nhưng để ngăn nước làm mát đi vào lò phản ứng đang ở nhiệt độ cao, gây ra sốc nhiệt, Fomin đã cho ngắt thiết bị có thể cứu mạng vào thời khắc then chốt này khỏi các vòng tuần hoàn cưỡng bức trong quá trình thí nghiệm.

Sau khi tận mắt chứng kiến lần thí nghiệm đầu tiên của Fomin thất bại, Trương Hằng gần như có thể khẳng định rằng vào đêm xảy ra vụ nổ, những người trong phòng điều khiển trung tâm không hề hoàn toàn tuân thủ sổ tay an toàn như lời họ từng nói.

Tình hình vào đêm vụ nổ cũng phức tạp hơn rất nhiều so với lần thí nghiệm đầu tiên.

Bởi thí nghiệm an toàn không thể tiến hành đúng kế hoạch, trước đó lò phản ứng đã vận hành ở trạng thái công suất thấp trong một khoảng thời gian khá dài, rơi vào hố iodine.

Để thoát khỏi hố iodine, nhân viên vận hành đã rút quá nhiều thanh điều khiển, cuối cùng khiến công suất lò phản ứng tăng vọt.

Sau đó, bởi hệ thống an toàn đã bị ngắt nên không thể kịp thời phát huy tác dụng.

Những người trong phòng điều khiển trung tâm chỉ có thể vội vàng cắm toàn bộ thanh điều khiển trở lại lõi lò, muốn áp chế phản ứng phân hạch.

Không ngờ hành động ấy lại kích hoạt chính khuyết điểm trong thiết kế lò phản ứng.

Cuối cùng, toàn bộ nhà máy điện hạt nhân cứ thế… đi đời.