Chương 93: Nghệ Thuật Đẩy Nồi

Sau một ngày đọc tài liệu, đến khi nghe tiếng ngáy của cậu sinh viên Lưu Duệ, Lục Chu mới ngáp dài, mệt mỏi leo lên giường ngủ. Sáng hôm sau, Lục Chu dậy sớm. Trên đường đi qua căn-tin, anh mua hai chiếc bánh bao rồi đến thẳng phòng thí nghiệm. Khi đến nơi, sư huynh Lưu và sư huynh Tiền đã bận rộn với thiết bị.

Hôm nay, nhóm của họ phải sử dụng máy quang phổ hồng ngoại Fourier để vẽ biểu đồ FTIR của các mẫu thử, ghi lại các đỉnh hấp thụ của các nhóm chức và liên kết hóa học trong các phản ứng thủy hóa sớm của mẫu bê tông có carbon nanotube (CNTs).

"… Mục tiêu của nghiên cứu là tăng cường khả năng hòa tan của CNTs trong xi măng Portland và cải thiện liên kết giữa CNTs và vật liệu nền," sư huynh Tiền vừa thực hiện thí nghiệm vừa giải thích cho Lục Chu.

"Tuy nhiên, tiến độ nghiên cứu không được khả quan, chúng ta đã gặp phải một điểm nghẽn." Lục Chu hỏi: "Cụ thể thì vấn đề nằm ở đâu?" Sư huynh Tiền chỉ vào dữ liệu vừa được in ra từ máy FTIR và hỏi: "Cậu nhìn thấy gì?" Dừng lại một chút, Lục Chu nhìn chằm chằm vào tờ giấy in A4 còn nóng và cố gắng nhớ lại những gì đã học từ tài liệu hôm qua. Đột nhiên, anh cảm thấy có điều gì đó không ổn.

"Có phải đỉnh đặc trưng của mẫu xi măng số hai có sự bất thường?" Sư huynh Tiền gật đầu và giải thích: "Đúng vậy, nhưng không hoàn toàn chính xác. Mẫu số hai là mẫu xi măng có pha CNTs. Kết quả thử nghiệm cho thấy, mẫu số hai có hiệu suất nén rất tốt, nhưng lại kém trong thử nghiệm độ bền kéo. Dữ liệu FTIR của các đỉnh đặc trưng từ 6-10 giờ cho thấy CNTs cản trở quá trình kết tụ của các tứ diện silic trong gel C-S-H, dẫn đến việc hình thành lỗ rỗng trong giai đoạn sau của phản ứng thủy hóa."

Lục Chu thắc mắc: "Vậy vấn đề ở đâu? Chúng ta đã biết nguyên nhân thì chỉ cần giải quyết nó là được."

"Không đơn giản như vậy," sư huynh Tiền nhún vai.

"Chúng ta đã thử nhiều phương pháp khác nhau, từ việc xử lý CNTs trong chân không đến sửa đổi bề mặt của chúng, nhưng kết quả vẫn không khả quan." Nghe vậy, Lục Chu gật đầu và hỏi: "Vậy tôi có thể giúp gì?" Sư huynh Tiền giải thích rằng họ cần một chuyên gia về toán học, đặc biệt là phân tích hàm, để giúp họ phân tích dữ liệu và tìm ra mối quan hệ giữa CNTs và xi măng trong các phản ứng thủy hóa. Mặc dù anh ta đã tự học phân tích hàm, nhưng vẫn không thể tìm ra manh mối.

Lục Chu suy nghĩ một lát rồi nói: "Tôi không chắc có thể thành công, nhưng tôi sẽ cố gắng. Anh cần kết quả khi nào?"

"Trong ba ngày, ít nhất phải có một báo cáo tiến độ," sư huynh Tiền đáp. Sau khi nhận nhiệm vụ, Lục Chu đến thư viện. Anh cảm thấy không khí học tập ở đó thích hợp hơn phòng thí nghiệm. Ngồi giữa những người đang chăm chú làm việc giúp anh tập trung hơn. Anh in toàn bộ tài liệu và dữ liệu thí nghiệm ra giấy A4, rồi trải chúng ra bàn như thói quen mỗi khi phải đối mặt với vấn đề toán học phức tạp. Tuy nhiên, dù đã ngồi suốt mười phút, Lục Chu vẫn không viết được chữ nào.

Anh cảm thấy như mình đang phải giải quyết một bài toán mà đến cả các nhà vật lý cũng không biết phải bắt đầu từ đâu. Ngẫm lại lời của sư huynh Tiền, Lục Chu không thể không thốt lên trong lòng: "Quả thật là nghệ thuật đẩy nồi." Ngồi đến trưa mà vẫn chưa có tiến triển, Lục Chu quyết định đi ăn. Ở căn-tin, anh tình cờ gặp giáo sư Đường và ngồi ăn cùng. Giáo sư hỏi: "Thế nào, cảm giác ra sao?"

"Khó! Khó hơn nhiều so với các bài toán thuần túy toán học," Lục Chu thở dài. Giáo sư Đường mỉm cười: "Cảm thấy khó là đúng rồi. Toán học là công cụ của khoa học, và khi nghiên cứu ứng dụng, cậu sẽ gặp nhiều vấn đề như vậy."

"Giáo sư, ngài có thể gợi ý cho tôi chút manh mối được không?" Giáo sư Đường cười đáp: "Không có công thức cụ thể nào cho trường hợp này, cậu phải tự tìm lấy. Nhưng tôi có một lời khuyên: hãy nhớ lại cảm giác khi cậu tham gia cuộc thi mô hình toán học." Lục Chu suy nghĩ một lúc, rồi lắc đầu: "Không giống nhau, vì vấn đề hàng không vũ trụ có công thức rõ ràng và dữ liệu có sẵn."

"Thật ra, về bản chất, chúng đều giống nhau," giáo sư Đường nói.

"Dù là chuyển động của vệ tinh hay sự thay đổi của các nhóm chức trong phản ứng, mọi thứ đều có quy luật và dữ liệu ẩn sâu bên trong. Vấn đề là cậu chưa tìm thấy nó thôi. Hãy tiếp tục quan sát và suy nghĩ, tôi tin rằng cậu sẽ tìm ra manh mối." Lời của giáo sư khiến Lục Chu ngẫm nghĩ sâu sắc.