Chương 394: Chương 395: Hồi Ức Về Giang Nam
Chào Cậu! 2010 · Hầu Tước Trẻ Tuổi · 470 chương · ~37 phút đọc · Tạo 08/10/2026
[301-400] Mặt trăng đã lên, dưới mặt hồ đã hiện rõ bóng trăng.
Bình Hồ Thu Nguyệt, nơi này nổi danh nhờ mặt nước hồ tĩnh lặng không một gợn sóng.
Nước hồ ở đây rất đỗi êm đềm, chẳng hề chảy xiết như mặt nước ven bờ Bạch Đê gần Đoạn Kiều.
Bởi vậy, vầng trăng in bóng xuống mặt hồ êm ả, quả thực đẹp hơn rất nhiều so với lúc Trình Hành đến đây vào ban ngày ở lần trước.
Lần trước Trình Hành đến đây dạo chơi, anh thật sự không cảm thấy cảnh sắc Bình Hồ Thu Nguyệt có gì đặc sắc.
Những đình đài lầu các nên thơ như họa, cũng bị dòng người chen chúc làm phai nhạt đi nét đẹp cổ kính vốn có.
Nhưng ngay lúc này, khung cảnh quả thật vô cùng diễm lệ.
Từ đây nhìn ra xa, có thể thấy tháp Lôi Phong đang rực sáng ánh đèn.
Vầng trăng sáng đêm hè cùng mặt nước hồ giao hòa vào nhau, khiến cảnh non nước nơi đây càng thêm phần kiều diễm. Nếu không phải bây giờ đang độ giữa hè, vẫn chưa sang thu, thì câu thơ "Hồ quang thu nguyệt lưỡng tương hòa, đàm diện vô phong kính vị ma" mà Lưu Vũ Tích dùng để miêu tả hồ Động Đình, đem đặt vào Tây Hồ lúc này cũng vô cùng chuẩn xác.
Gió đêm không còn lúc nóng lúc lạnh như lúc chạng vạng tối nữa.
Lúc này chỉ có cơn gió thanh mát, chẳng còn chút oi bức nào.
Gió mát đêm giữa hè mơn trớn da thịt, mang lại cảm giác vô cùng sảng khoái.
Trình Hành và Khương Lộc Khê ngồi nán lại thêm một lát, sau đó mới bắt đầu quay về.
Phía trước là Bảo tàng tỉnh Chiết Giang cùng các khu danh thắng khác.
Đi tiếp về phía trước sẽ đến tháp Lôi Phong.
Chỉ là buổi tối lên đỉnh tháp Lôi Phong cũng không còn ngắm được cảnh sắc thu nhỏ bao quát núi non nữa.
Bảo tàng tỉnh Chiết Giang giờ này cũng đã đóng cửa.
Vì vậy, hai người đành phải quay lại theo đường cũ.
Trình Hành dẫn Khương Lộc Khê, từ phía bên trái gần núi Bảo Thạch men theo bờ Bạch Đê mà đi về.
Dọc đường đi có rất nhiều hoa sen, văng vẳng tiếng ve kêu, cũng có thể thấy không ít những con cò trắng bay lượn trên những khóm sen.
Mùa hè cò trắng thường rất nhiều, mà ở Tây Hồ lại càng nhiều hơn.
Chúng chao liệng giữa không trung trong đêm hè, thỉnh thoảng sà xuống những đám bèo tây và đóa hoa sen dưới hồ, để lại một vệt sáng trắng tuyệt đẹp lướt qua như chim hồng cất cánh.
Ở phía xa xa, còn có hai con vịt nước nhô đầu lên khỏi mặt hồ, sau đó vươn đôi cánh, đứng khựng lại trên mặt nước.
Chúng tựa như một đôi tình nhân rủ nhau ra ngoài lúc gió đêm êm ả, nương tựa vào nhau cùng tận hưởng ngọn gió mát lành lồng lộng thổi qua mặt hồ.
Hoa sen, nước hồ, đêm hè, gió mát.
Trăng sáng, cò trắng, tiếng ve, vịt trời.
Đó quả thật là một bức tranh tuyệt mỹ.
Khương Lộc Khê dừng chân trước đài sen, say sưa ngắm nhìn cảnh tượng mỹ lệ này.
Hiếm khi bên này lại vắng bóng du khách đến vậy.
Khương Lộc Khê liền dang rộng đôi cánh tay thon dài, tựa như một chú chim nhỏ.
Sau đó nhắm nghiền hai mắt lại, tận hưởng ngọn gió thanh mát và vầng trăng sáng của đêm hè, lắng nghe tiếng ve ngân, hít hà hương thơm hoa sen, chìm đắm vào cảnh sắc thanh tịnh tĩnh mộc hiếm có bên bờ Tây Hồ lúc này.
Hoa sen vừa chớm nở vào đầu hạ mang mùi hương rất thơm.
Khương Lộc Khê đứng trên bờ, thả hồn theo ngọn gió Tây Hồ, hít thở từng đợt hương sen ngào ngạt vương vấn.
Hoa sen tỏa ra một mùi thanh hương, đó là hương hoa nhàn nhạt thanh tao, vô cùng dễ chịu.
Mùi hương thanh nhã mộc mạc này, Khương Lộc Khê vô cùng yêu thích.
Cảnh sắc trước mắt cũng vô cùng tuyệt mỹ.
Và trong bức tranh tuyệt mỹ ấy.
Trình Hành cảm thấy, Khương Lộc Khê đứng cạnh đóa sen, ngắm nhìn cò trắng bay lượn và khẽ ngửi hương sen thoang thoảng, mới là điều đẹp đẽ nhất.
Thế là anh lấy điện thoại ra, ghi lại khoảnh khắc này.
Trình Hành chụp lén, Khương Lộc Khê đương nhiên có thể cảm nhận được.
Gương mặt cô thoáng ửng đỏ.
Ngượng ngùng không dám ngắm tiếp nữa.
Cô liền mở mắt ra, buông đôi tay đang dang rộng xuống, sau đó vội chuyển chủ đề: "Chẳng phải anh rất có tài, biết rất nhiều thứ sao? Trong số những thi nhân miêu tả Tây Hồ thời xưa, có bài thơ từ nào chuyên miêu tả cò trắng không?"
Đúng lúc này, bên cạnh có một ông lão đeo kính đang dìu vợ bước tới, nghe được lời Khương Lộc Khê, ông cụ liền cười nói: "Cô bé à, cháu làm khó cậu ấy rồi đấy. Thơ từ tả Tây Hồ ấy mà, chim hoàng oanh và hoa sen là nhiều nhất, tiếp đến là chim âu, chứ thơ tả cò trắng thì quả thực không có mấy bài đâu."
Danh gia từ xưa đến nay viết về Tây Hồ nhiều vô số kể.
Nhưng viết về cò trắng Tây Hồ thì lại cực kỳ hiếm.
Đương nhiên, nói có thì cũng có.
Chỉ là nếu không phải những học giả chuyên tâm nghiên cứu sâu về lĩnh vực này.
Thì làm sao có thể biết được những bài thơ từ hẻo lánh như vậy.
Bởi vậy ông mới nói, cô bé này đang làm khó bạn trai mình.
Khương Lộc Khê nghe vậy bèn vội vã tiếp lời: "Nếu không có, anh có thể làm ngay một bài cũng được, chỉ cần hợp vần điệu quy luật thi từ là được rồi."
Vốn dĩ Khương Lộc Khê chỉ muốn chuyển chủ đề nên mới thuận miệng nói vậy. Lúc đầu cô cứ đinh ninh rằng, cò trắng ở Tây Hồ nhiều như thế, vị trí của Tây Hồ trong lòng văn nhân thời xưa lại quan trọng như vậy, cơ bản là có rất nhiều người không chỉ lưu lại một bài thơ từ ở nơi này, cô tưởng rằng sẽ có rất nhiều tác phẩm viết về cò trắng. Chẳng ngờ nghe ông lão nói, hóa ra lại hiếm đến vậy.
Thế nên cô liền trực tiếp đổi giọng.
Cô sợ Trình Hành không làm được, còn bồi thêm một câu chỉ cần đúng luật thơ từ là được.
Đối với Trình Hành, dẫu cho thơ hay hay dở, chỉ cần đúng luật thơ, tất nhiên là chuyện vô cùng dễ dàng.
"Nếu chỉ cầu hiệp vần và đối trượng, thì làm ngay một bài tại chỗ cũng không tính là quá khó. Chỉ e rằng bây giờ, ngay cả những luật bằng trắc đối trượng này, rất nhiều sinh viên cũng đã chẳng còn hiểu nữa rồi? Vẫn là hơi khó đấy." Ông lão nhìn ra được cặp đôi trẻ này chắc là sinh viên vừa lên đại học, nhân dịp nghỉ hè đến đây dạo chơi.
Nếu là sinh viên chuyên ngành, luật bằng trắc đối trượng của thi từ còn dễ hiểu đôi chút, chỉ cần hợp luật, bất luận hay dở, cũng có thể sáng tác ra được. Nhưng bây giờ, sinh viên theo đuổi lĩnh vực này thật sự quá ít.
Vậy nên đề bài mà cô bé này đưa ra, quả thực vẫn rất hóc búa.
Khương Lộc Khê nghe vậy thì chớp chớp đôi mắt.
Đối với người khác, hiển nhiên là khó rồi.
Nhưng với Trình Hành, e rằng chẳng hề khó chút nào.
Trình Hành cười nói: "Người xưa làm văn về Tây Hồ, thơ từ miêu tả Cô Sơn Tự, hoa sen cùng chim hoàng oanh quả thật rất nhiều. Nhưng nói về cò trắng, dẫu ít, song cũng không phải là không có."
Nói xong, anh khẽ cười: "Thời Tống có Âu Dương Tu viết một bài từ mang tên 《Thái Tang Tử - Hà Nhân Giải Thưởng Tây Hồ Hảo》.
'Hà nhân giải thưởng Tây hồ hảo, Giai cảnh vô thời.
Phi cái tương truy.
Tham hướng hoa gian tuý ngọc chi.
Thuỳ tri nhàn bằng lan can xứ, Phương thảo tà huy.
Thủy viễn yên vi.
Nhất điểm thương châu bạch lộ phi.'"
Ông lão vừa nghe, hai mắt liền sáng rực lên, không nhịn được bèn buông tay người vợ đang dìu mình ra, vỗ tay tán thưởng.
"Bài từ miêu tả Tây Hồ này của Âu Dương Tu, không có mấy người biết đâu." Ông cụ cười rạng rỡ.
Ông ấy là giáo sư khoa Trung Văn của Học viện Trung Văn thuộc Đại học Công nghiệp Chiết Giang gần Tây Hồ. Có lẽ vì trót yêu cảnh đẹp nơi đây, hay cũng có thể vì muốn rèn luyện sức khỏe, mà bất kể mưa gió bão bùng, oi bức hay giá rét, tối nào ông cũng cùng vợ dạo bước ven bờ Tây Hồ, cảm nhận bầu không khí nhân văn độc nhất vô nhị của nó.
Đến được nơi này, ai nấy đều hóa thân thành văn nhân mặc khách. Đứng bên bờ Tây Hồ, mỗi người đều có thể ngâm nga vài câu thơ từ về nó. Song đa phần đều là những câu nằm lòng như "Dục bả Tây Hồ tỷ Tây Tử", hay "Noãn phong huân đắc du nhân túy", và cả "Tất cánh Tây Hồ lục nguyệt trung". Ông cụ rất thích nghe những người qua đường ngâm nga những áng thơ đó.
Nhưng ngoài những bài thơ quen thuộc ấy ra, thì hiếm khi nghe được những tác phẩm khác về Tây Hồ. Chỉ có những du khách thật sự làm việc trong lĩnh vực văn học, mới có thể xuất khẩu thành thơ một hai bài hiếm gặp.
Mà bài từ Trình Hành vừa ngâm lên, chắc chắn thuộc dạng khá kén người biết.
Tuy hiếm người biết, nhưng lại là một tuyệt tác.
Chỉ là nếu bài Thái Tang Tử của Âu Dương Tu vừa rồi khiến ông cụ cảm thấy Trình Hành rất uyên bác, đọc nhiều hiểu rộng và đáng khen ngợi, thì những lời tiếp theo của cậu thanh niên này lại khiến ông thực sự chấn động.
"Nếu nói là làm thơ, thì anh cũng làm được. Vừa rồi anh có nghĩ ra một bài đúng với yêu cầu của Lộc Khê." Trình Hành mỉm cười ngâm:
"Tây Hồ hảo, Bạch lộ điểm thanh bồ.
Hồng ngẫu hoa hương huân đoản trạo, Nam phong hồ lý ôi song phù.
Nhân túy vãn phong phù."
"《Ức Giang Nam》 ư?" Ông lão kinh ngạc thốt lên.
"Chính xác ạ." Trình Hành mỉm cười.
Bài từ mà Trình Hành vừa làm, giống hệt với chùm ba bài 《Ức Giang Nam》 của Bạch Cư Dị, đều dựa theo cách luật và đối trượng của từ bài 《Ức Giang Nam》 mà viết.
Ông cụ trầm ngâm một lát, cẩn thận nhấm nháp dư vị của bài 《Ức Giang Nam》 mà cậu thanh niên này vừa xuất khẩu thành thơ.
Sở dĩ ông khẳng định bài 《Ức Giang Nam》 này là do Trình Hành tức cảnh sinh tình sáng tác.
Là bởi ông gần như nằm lòng tất cả thơ từ về Tây Hồ của các danh gia từ cổ chí kim.
Và trong số muôn vàn thi phẩm ấy, tuyệt đối không hề có bài này.
Cho nên đây chắc chắn không phải cậu sinh viên này học mót rồi lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia.
Sau khi tế nhị thưởng thức, ông lão không kìm được mà vỗ tay tán thưởng: "Tuyệt lắm câu 'Bạch lộ điểm thanh bồ', tuyệt lắm câu 'Hồng ngẫu hoa hương huân đoản trạo', lại càng tuyệt hơn câu 'Nhân túy vãn phong phù'! Nhất là câu cuối 'Nhân túy vãn phong phù', đúng là thần lai chi bút!"
"Ông quá khen rồi, cháu chỉ vô tình nghĩ ra mấy câu hợp với luật bằng trắc mà bạn cháu yêu cầu thôi." Trình Hành khiêm tốn.
"Không không không." Ông cụ vội lắc đầu quầy quậy: "Chẳng phải chỉ đơn giản là hợp luật bằng trắc đâu. Nếu chỉ cần hợp vần đúng điệu, mặc kệ hay dở, thì phàm là người hiểu quy luật thi từ đều có thể viết ra được một bài 《Ức Giang Nam》."
"Nhưng bài 《Ức Giang Nam》 này của cậu thì lại khác hẳn, có thể coi là một kiệt tác thuộc hàng thượng thừa đấy." Ông mỉm cười rạng rỡ: "'Bạch lộ điểm thanh bồ', không những giải được đề bài của cô bạn gái này, mà chữ 'thanh bồ' còn dùng điển tích. Vương Duy trong bài 《Hoàng Phủ Nhạc Vân Khê Tạp Đề - Lư Từ Yển》 từng có câu: 'Sạ hướng hồng liên một, Phục xuất thanh bồ dương'."
"Cỏ thanh bồ này ám chỉ loài thủy thảo, mà điển tích này còn hẻo lánh hơn cả bài từ Âu Dương Tu tả cò trắng mà cậu vừa ngâm ban nãy. Dẫu là sinh viên khoa Trung Văn, e rằng cũng chẳng có mấy ai tường tận."
"Còn câu 'Hồng ngẫu hoa hương huân đoản trạo', chỗ này cũng dùng điển cố. Cả bài từ ngó qua tưởng chẳng viết về hoa sen, nhưng chữ 'hồng ngẫu' thời xưa chính là từ dùng để gọi hoa sen. Giống như câu 'Hồng ngẫu hương tàn ngọc điệm thu' của nữ từ nhân phái uyển ước thời Tống - Lý Thanh Chiếu, 'hồng ngẫu' cũng là hoa sen. Còn 'đoản trạo' vốn là chiếc mái chèo ngắn, nhưng cũng mang ý nghĩa tượng trưng cho chiếc thuyền nhỏ.
Câu này mượn ý hương hoa sen ngào ngạt lan tỏa tận vào du thuyền trên mặt hồ, đủ để tưởng tượng đóa sen ấy thơm ngát đến nhường nào."
"Còn về câu cuối, cũng chẳng cần phải mổ xẻ phân tích làm gì, chỉ một chữ thôi, Tuyệt! Chữ 'say' và chữ 'nâng' trong 'Người say gió đêm nâng' dùng quá đỗi tài tình!" Ông lão hưng phấn, thậm chí còn múa tay múa chân say sưa giải nghĩa.
Đó là sự phấn khích, kích động tột độ khi vô tình chứng kiến một tuyệt tác được ra đời từ nguồn cảm hứng bộc phát.
"Cháu... cháu vẫn chưa phải bạn gái của anh ấy." Gương mặt xinh xắn của Khương Lộc Khê thoắt ửng hồng. Bởi khi nãy phân tích thơ, ông cụ đã gán cho cô cái danh xưng "bạn gái Trình Hành". Chỉ là bây giờ hai người vốn chưa xác lập mối quan hệ, nên cô cảm thấy cần phải đính chính một chút.
Nhưng khi đưa ánh mắt nhìn về bóng dáng cao ráo đang khoanh tay đứng bên bờ hồ của Trình Hành, trong đôi mắt trong veo của Khương Lộc Khê lại gợn sóng lăn tăn, tỏa ra ánh sáng kỳ dị. Vốn dĩ cô còn lo anh không trả lời được, nên mới mở đường lui chỉ cần bài thơ hợp luật là đủ. Ngờ đâu Trình Hành không chỉ trích dẫn được bài thơ về cò trắng, mà còn tức cảnh sinh tình làm ra hẳn một kiệt tác tả cảnh nơi này.
Tuy cô chẳng phải sinh viên khoa Trung Văn.
Nhưng cô cũng tự ý thức được bài từ này viết xuất sắc đến nhường nào.
Trình Hành nghe lời thanh minh của cô chỉ biết khẽ lắc đầu.
Nếu đổi lại là những cô gái khác, e rằng trong hoàn cảnh này dù chưa phải tình nhân, họ cũng sẽ không ngốc nghếch lên tiếng giải thích. Bởi lẽ chỉ cần ngậm miệng, vầng hào quang rực rỡ của Trình Hành cũng sẽ soi rọi đến họ.
Chẳng phải ai cũng có thể gạt phăng thói hư vinh ra khỏi tâm trí nhẹ bẫng như vậy.
Thậm chí đến cả Trình Hành cũng chưa chắc đã làm được.
"Thế thì cháu phải cố lên đấy. Cậu thanh niên này tiền đồ rộng mở lắm. Uyên bác không tính là gì, hiếm có nhất là tài năng ẩn sau sự uyên bác đó. Nếu cháu không mau giữ lấy cậu ấy cho chặt, cẩn thận lại bị đám con gái khác nẫng mất đấy." Ông cụ híp mắt cười.
Cậu nhóc này diện mạo tuấn tú, lại bác học đa tài nhường này, quả thực vệ tinh theo đuổi xung quanh chắc xếp hàng dài cũng không hết.
Khương Lộc Khê nghe cụ nói vậy thì lén liếc nhìn Trình Hành một cái, khẽ cắn môi, không nói lời nào.
Trình Hành bắt gặp ánh mắt đó của cô liền cười đáp: "Anh là người chứ có phải đồ vật đâu, làm sao mà dễ bị cướp mất được?"
Câu nói này của anh, thực chất là hướng về phía Khương Lộc Khê mà giãi bày.
Ông lão bật cười. Xem ra tuy giờ vẫn chưa là một cặp, nhưng ngày trở thành người yêu danh chính ngôn thuận cũng chẳng còn xa nữa.
Ông cụ quay sang Trình Hành, tươi cười hỏi: "Cậu nhóc, giờ cháu đang học đại học nào thế?"
"Cháu học Chiết Đại ạ." Trình Hành thưa.
"Khoa nào?" Ông cụ lại gặng hỏi.
"Dạ khoa Trung Văn ạ." Trình Hành đáp lời.
Đúng lúc này, khi ông cụ chưa kịp mở lời tiếp, một nam sinh đã đứng hóng chuyện cạnh đó nãy giờ bỗng tiến lại gần. Khi cậu ta nhìn rõ gương mặt Trình Hành, liền kích động kêu lớn: "Anh có phải là Trình Hành không?"
Và ngay tức khắc, Trình Hành chẳng nói chẳng rằng, kéo tay Khương Lộc Khê chuồn thẳng khỏi hiện trường.
Bị nhận ra rồi, nơi này đương nhiên không thể ở lại thêm nữa.
"Trình Hành? Trình Hành là ai?" Ông cụ hoang mang ngơ ngác.
"Ông không biết Trình Hành là ai sao?" Cậu sinh viên kia định đuổi theo, nhưng bóng dáng Trình Hành dắt tay cô bạn gái kia đã mất hút vào dòng người tấp nập, đành tiếc nuối dừng chân. Nghe thấy ông lão không biết người này, cậu ta thoáng kinh ngạc, nhưng ngẫm lại tuổi tác của cụ, không biết tên anh ta cũng là lẽ thường tình.
Thế nên cậu ta hỏi xong cũng chẳng buồn nhiều lời với ông cụ, rút điện thoại ra lục danh bạ, bấm thẳng số gọi cho thằng bạn thân chung phòng ký túc xá hồi đại học.
"Thẩm Khang, tao bảo mày nghe này! Hôm nay ở Tây Hồ tao vừa gặp Trình Hành đấy, tao còn tận tai nghe được anh ấy làm nguyên một bài từ mới ngay tại trận nữa chứ!" Cậu ta không kìm được sự kích động gào lên trong điện thoại.
"Thằng nhóc này vô phép vô tắc quá, sao lại bỏ đi thế kia?" Ông cụ sốt sắng dậm chân.
Ông có thể cảm nhận được, cậu thanh niên tên Trình Hành vừa nãy, chắc hẳn cũng là người có danh tiếng không nhỏ.
"Ai bảo ông cả ngày cắm đầu vào nghiên cứu cổ văn với giảng dạy cơ, chẳng đoái hoài gì đến tin tức bên ngoài cả." Bà vợ đứng cạnh càu nhàu: "Cậu thanh niên này dạo gần đây đang nổi đình nổi đám trên văn đàn Trung Quốc đấy. Vừa ẵm giải Tản văn Băng Tâm xong, lại còn là thủ khoa môn Ngữ Văn kỳ thi đại học toàn tỉnh Huy Châu năm 2010, điểm văn tối đa luôn. Ông còn nhớ vụ tôi kể có người điền nốt bốn câu sau trong bài 'Bát Chí' của Giáo sư Viên không?
Lúc tôi chép lại đưa ông xem, ông cầm lấy đọc lấy đọc để, rốt cuộc chả thèm hỏi xem tác giả là ai. Người điền nốt bốn câu cuối giải đề của ông Viên chính là thằng bé này đấy."
"Tiếc quá." Vị lão giáo sư nghe xong, buông tiếng thở dài thườn thượt.
"Tiếc cái gì cơ?" Bà cụ khó hiểu.
"Cậu ta mà sinh vào thời cổ đại, thì chấn động cả thiên hạ chứ chẳng đùa!" Ông cụ tặc lưỡi.
"Sống ở thời nay cũng xuất chúng lắm rồi. Thằng bé ấy còn chưa tới hai mươi tuổi nữa kia mà." Bà vợ đỡ lời.
"Người có thể kế thừa ý thơ bài 'Bát Chí' của Lý Dã để viết nên bốn câu sau xuất thần nhập hóa như thế, làm sao mà không chắp bút ra được một bài 《Ức Giang Nam》 thế này. Mọi chuyện giờ mới tỏ tường." Ông cụ gật gù cảm khái.
"Thằng bé ấy đáng sợ ở chỗ, bất kể là bốn câu sau trong 'Bát Chí' hay bài 《Ức Giang Nam》 vừa rồi, thảy đều là sáng tác bộc phát để đối phó với đề bài người khác đưa ra, e rằng trong bụng còn chưa kịp phác thảo cái gì đâu." Bà cụ xuýt xoa.
"Đáng tiếc thật. Nếu cậu nhóc là sinh viên Đại học Công nghiệp Chiết Giang thì hay biết mấy. Bằng mọi giá tôi cũng phải nhận cậu ta làm học trò chân truyền." Lão giáo sư tiếc hận lắc đầu.
"Ông cứ nằm mơ đi! Người ta Chiết Đại chả thèm học, lại thèm vào cái trường của ông chắc?" Bà cụ tức giận lấy ngón tay chọc một cái lên đầu ông lão.
……
(Hết chương)

Giữ khẩu khí thanh khiết — không văn tục, không phá chính trị.
Nhập môn